1
THỰC TRẠNG LẬP QUY HOẠCH VÀ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ SAU
QUY HOẠCH KHU VỰC QUẬN 9, QUẬN 7 – TP. HỒ CHÍ MINH
ThS.Trần Thị Hồng Thảo và Cộng sự
Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng công nghệ Địa chính
Đại học Nông Lâm TP.Hồ Chí MinhQuy hoạch xây dựng và quy hoạch sử dụng đất là nhiệm vụ của Nhà nước, nhằm
thống nhất quản lý đất đai theo quy hoạch và pháp luật, đưa đất đai vào sử dụng hiệu quả,
phục vụ cho phát triển kinh tế – xã hội đất nước. Thông qua công cụ quy hoạch, Nhà nước
thực hiện ý đồ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, điều chỉnh việc sử
dụng đất, xây dựng… ngăn chặn tiêu cực trong việc sử dụng đất và trong giao dịch chuyển
quyền cũng như trong việc phát triển thị trường bất động sản. Căn cứ vào quy hoạch Nhà
nước tiến hành giao đất, cho thuê đất đối với các chủ thể sử dụng đất và quản lý việc phát
triển đô thị phù hợp với quy hoạch và quy chuẩn xây dựng.
Kết quả của công tác quy hoạch: xác định quỹ đất đưa vào xây dựng đô thị, xây dựng
kết cấu hạ tầng, các công trình công cộng, lợi ích quốc gia, an ninh quốc phòng, xây dựng khu
dân cư nông thôn, phát triển các ngành kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế,… tạo lượng hàng hóa
Bất động sản cùng các loại cung cấp cho thị trường, phát triển đô thị.
Tuy nhiên, công tác lập quy hoạch và quản lý đô thị sau quy hoạch trên địa bàn thành
phố trong thời gian qua gặp không ít khó khăn và bấp cập: về phía cơ quan quản lý khó khăn
trong quản lý sử dụng đất theo quy hoạch, người dân bức xúc về quyền của mình không thực
hiện được khi đất nằm trong khu quy hoạch chuyển đổi mục đích sử dụng, đặc biệt là trên địa
bàn các quận mới đô thị hóa.
Qua nghiên cứu thực trạng triển khai lập và quản lý quy hoạch trên địa bàn quận 7 và
quận 9 cho thấy như sau:
1. Thực trạng triển khai quy hoạch trên địa bàn quận 7:
Quận 7 là một trong 5 quận mới đang trong quá trình đô thị hóa của thành phố Hồ Chí
Minh, nằm ở vị trí đặc biệt quan trọng ở phía Nam Sài Gòn, thuộc khu vực mở rộng đô thị của
và biên tập)
3
Căn cứ vào quy hoạch tổng thể, 10 khu quy hoạch chi tiết trên địa bàn đã được thực
hiện tạo điều kiện cho các dự án được triển khai trên địa bàn trong thời gian qua. Các khu dân
cư xây dựng mới được hình thành: khu Phú Mỹ Hưng (Tân Phong, Tân Phú), khu dân cư
Nam Long (Tân Thuận Đông), khu dân cư Phú Mỹ (Phú Mỹ), khu tái định cư Phú Mỹ, khu
dân cư Him Lam (Tân Hưng)…
Bên cạnh, những kết quả đạt được trong quá trình triển khai quy hoạch trên địa bàn.
Quận 7 gặp nhiều khó khăn: Chỉnh trang các khu dân cư hiện hữu và nạo vét kênh rạch, đầu
tư mảng công viên cây xanh, hầu hết các khu vực kênh rạch nhỏ trong khu dân cư hiện hữu bị
lấn chiếm làm nhà ở, các khu quy hoạch công viên cây xanh mật độ nhà tương đối cao, chi
phí bồi thường tương đối lớn, kinh phí địa phương không có để đầu tư, qua thời gian diện tích
lấn chiếm càng nhiều. Tính đến năm 2005, nếu đầu tư nạo vét kênh rạch theo quy hoạch chi
tiết thì diện tích cần thu hồi là 12,40 ha (trong đó, chủ yếu là đất ở), và để đầu tư 50% diện
tích đất công viên cây xanh sẽ phải thu hồi 102,59 ha đất ở. Do đó, mảng công viên cây xanh
trên địa bàn hiện nay chủ yếu chỉ nằm trong các dự án đầu tư đã thực hiện trên địa bàn Quận,
các khu công viên cây xanh tập trung hầu như chưa được đầu tư.
2. Thực trạng triển khai quy hoạch trên địa bàn quận 9:
Cũng như quận 7, quận 9 là một trong 5 quận ngoại thành đang trong quá trình đô thị
hóa của thành phố Hồ Chí Minh, nằm ở vị trí cửa ngõ thành phố, có lợi thế giao thông với xa
lộ Hà Nội, sông Đồng Nai và các xa lộ lớn dự kiến mở nối với các tỉnh xung quanh; nơi tập
trung nhiều dự án lớn về văn hóa, du lịch, nghỉ ngơi, giải trí cấp thành phố và khu vực.
Đáp ứng cho công tác quản lý và phát triển đô thị, công tác lập quy hoạch trên địa bàn
Quận đã được tiến hành ngay sau khi thành lập Quận, đến tháng 7/1999 quy hoạch chung
quận 9 đến năm 2020 được UBND thành phố Hồ Chí Minh phê duyệt. Căn cứ vào quy hoạch
chung của Quận đã được phê duyệt, trong thời gian qua trên địa bàn Quận đã tiến hành lập rất
nhiều quy hoạch chi tiết xây dựng ở tỷ lệ 1/2000 gồm: 20 đồ án được duyệt (từ năm 1998 đến
năm 2004) theo thẩm quyền phê duyệt của thành phố; 5 đồ án được phê duyệt (thuộc thẩm
quyền của Quận); 3 đồ án 1/2000 đang chờ thẩm định của Sở QH – KT thành phố; 1 đồ án
điều chỉnh quy hoạch đang chờ thẩm định; 1 Đồ án đã có ý kiến thẩm định của Sở QH – KT
Hình 3: So sánh quy hoạch tổng thể và quy hoạch chi tiết xây dựng quận 9
(Nguồn: UBND quận 9) (Nguồn: Tổng hợp và biên tập)
(Nguồn: UBND quận 9)
5
Hình 4: So sánh hiện trạng sử dụng đất và quy hoạch tổng thể quận 9
Trong vòng 6 năm qua đã tiến hành lập 49 đồ án quy hoạch xây dựng tỷ lệ 1/2000.
Tuy nhiên, các quy hoạch này chưa đáp ứng nhu cầu quản lý và sử dụng đất ở địa phương.
Các quy hoạch này thường là một phần địa bàn của các phường, không phủ kín được địa bàn.
Mặt khác bản đồ nền để thành lập bản đồ quy hoạch chi tiết xây dựng (QHCTXD) thực hiện
trên nền bản đồ địa hình không thể hiện được hiện trạng sử dụng đất, gây khó khăn cho việc
xác định ranh các khu chức năng để tiến hành giao đất. Do đó, ranh các dự án giao đất ngoài
thực địa không phù hợp ranh các khu chức năng trên bản đồ quy hoạch, khó thực hiện được
các dự án theo quy hoạch xây dựng. Ngoài ra, các công trình giao thông huyết mạch (như các
tuyến đường vành đai, các trục đường chính Lê Văn Việt, Đỗ xuân Hợp…) các khu thương
mại, dịch vụ, các công trình công cộng trọng điểm… chưa được chú trọng đầu tư đúng mức,
làm giảm hiệu quả của công tác quy hoạch. Ngoài ra, tiến độ lập quy hoạch chi tiết trên địa
bàn chậm. Một số nơi các dự án đã hình thành quy hoạch chi tiết mới theo sau để hợp thức
hóa các dự án như: dự án của công ty TNHH A Đông Hải ở phường Long Trường, công ty
TNHH Nhật Hoàng – phường Trường Thạnh.… Đây cũng chính là một trong những nguyên
nhân làm giảm hiệu quả của công tác lập quy hoạch
Tóm lại, chất lượng quy hoạch thể hiện ở nội dung đồ án quy hoạch mang tính hợp
nhất, đảm bảo không gian đô thị mở phát triển trong tương lai không gian sống cho hiện tại và
khả năng đầu tư trong hiện tại cũng như trong tương lai. Bên cạnh đó, quản lý và thực hiện
quy hoạch là vấn đề quyết định đến việc định hình bức tranh quy hoạch trong tương lai. Quy
hoạch đóng vai trò quan trọng trong việc định hình và phát triển đô thị. Công tác lập quy
hoạch hiện nay đang rất được quan tâm và chú trọng. Tuy nhiên, cách nhận thức cũng như