- 26 -
TÌM HIỂU PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH MIỀN VÀ TIẾN HÀNH PHÂN
TÍCH TRÊN MIỀN GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO1. Giới thiệu
Tái sử dụng phần mềm từ lâu đã được
tranh luận như là một phương pháp cải tiến
chất lượng phần mềm và làm tăng năng suất
phát triển phần mềm. Các mức tái sử dụng
của các chế tác khác nhau như mã nguồn, các
thành phần, khung làm việc, mẫu phân tích,
mô hình,… là khác nhau. Chúng tôi lựa chọn
phương pháp phân tích miền liên kết hướng
đối tượng (Joint Object-Oriented Domain
Analysis – JODA) nhằm hướng tới mục đích
tái sử dụng các sản phẩm ở mức cao nhất đó
là các mô hình miền. Theo đó, chúng tôi tiến
hành phân tích miền Đào tạo để đưa ra được
mô hình chung nhất đặc trưng cho miền, xây
dựng các chế tác sử dụng lại như các frame,
template và áp dụng một cách cụ thể với một
số bài toán trong miền.
2. Cơ sở lý thuyết
Phương pháp phân tích miền liên kết
hướng đối tượng (JODA) xây dựng mô hình
miền dựa trên việc phân tích các đối tượng
trong miền cùng với các thuộc tính và các
hành vi của nó.
Theo phương pháp này, phân tích miền
được chia làm ba pha chính: Pha thu thập tài

ương pháp có nhiều ưu điểm nổi bật so với
các phương pháp phân tích miền khác vì tạo
ra được các chế tác có khả năng tái sử dụng
lại cao và phù hợp với phương pháp phân
tích thiết hệ hệ thống hướng đối tượng đang
rất phổ biến hiện nay.
3. Thực nghiệm
1) Phân tích miền Giáo dục – Đào tạo
Chúng tôi vận dụng phương pháp phân
tích miền liên kết hướng đối tượng JODA
phân tích miền Giáo dục – Đào tạo đưa ra mô
hình kiến trúc chung nhất cho miền bằng
những đặc trưng cơ bản nhất của miền.
- Pha thu thập thông tin miền: thu thập và
xử lý các tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ,
những quy định, quyết đinh, quy chế, … Tìm
hiểu các sản phẩ
m trong tiến trình phân tích
thiết kế, triển khai, bảo trì của các hệ thống
đã tồn tại trong miền như hệ thống quản lý
sinh viên, học sinh, hệ thống quản lý giáo
viên, phân công giảng dạy, hệ thống tuyển
sinh, … Những chuyên gia miền có khả năng
đóng góp về nghiệp vụ, về ý kiến, kinh
nghiệm có liên quan tới miền.
- Pha xác định miền
o
Phạm vi miền Giáo dục – Đào tạo: là
mộ
t lĩnh vực bao gồm mọi vấn đề liên

o
Các biểu đồ lớp khái niệm của hệ
thống quản lý tuyển sinh, quản lý
giảng dạy, quản lý điểm: các lớp khái
niệm chung nhất cùng các thuộc tính
và mối quan hệ giữa các lớp khái
niệm.
o
Các biều đồ trạng thái: mô tả biến đối
trạng thái của các đối tượng phức tạp
trong các miền đó.
o
Các kịch bản miền: kịch bản phân
công giảng dạy, kịch bản tổ chức xét
tuyển, kịch bản tổ chức thi, kịch bản
sinh và lưu trữ, tính toán điểm.
o
Các biểu đồ chủ để: nhóm gộp các đối
tượng theo các gói, các biểu đồ t
ổng
quát hoá – chuyên biệt hoá, quan hệ
thừa kế giữa các lớp
Đối với phương pháp phân tích miền
JODA, các sản phẩm phân tích miền có sự
tương đồng nhất định đối với các sản phẩm
trong tiến trình phân tích hệ thống độc theo
phương pháp phân tích thiết kế hướng đối
tượng bằng UML. Điều này thể hiện được
khả năng tái sử dụng rất cao từ các sản phẩ
m

dụng các sản phẩm của phân tích miền để
chứng minh tính tái sử dụng cao của những
sản phẩm đó.
Tuy nhiên, phương pháp phân tích miền
liên kết hướng đối tượng chỉ thực sự có hiệu
quả tái sử dụng trong phân tích và thiết kế hệ
thống theo phương pháp hướng đối tượng vì
không cần có bất cứ một sự chuyển đổi nào
giữa các sản phẩm mô hình miền mà chỉ tái
sử dụng theo những cách khác nhau mà thôi.
5. Tài liệu tham khảo
[1] P.Freeman, "Reusable Software
Engineering: Concepts andResearch
Directions", Tutorial: Software
Reusability, IEEE Computer Society
Press, Washington, DC, 1987, pp.10 - 23.
[2] Robert Holibaugh, “Joint
IntegratedAvionics Working Group
(JIAWG) Object-Oriented Domain
Analysis Method (JODA)”, Version 3.1,
November 1993