NGÂN HÀNG VÀ VẤN ĐỀ HỘI NHẬP TRONG LĨNH VỰC NGÂN
HÀNG
1.1 TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG NGÂN HÀNG TRONG NỀN KINH
TẾ
1.1.1 Khái niệm về Ngân Hàng
Ngân hàng nước ta là Ngân hàng hai cấp bao gồm Ngân hàng Trung
Ương ( Ngân hàng nhà nước) và Ngân hàng thương mại
- Ngân hàng nhà nước: là cơ quan của nhà nước làm nhiệm vụ quản lý
về tiền tệ.Nó có những chức năng sau:
+ Quản lý về tiền tệ, để quản lý về tiền tệ Ngân hàng nhà nước có thể
quản lý mức cung tiền hoặc quản lý lãi suất.Nó kiểm soát mức cung
tiền để thực hiện chính sách tiền tệ nhằm ổn định và phát triển nền
kinh tế.
+Là NH của các NH thương mại:NHTW giữ các tài khoản dự trữ cho
các NHTM, thực hiện tiến trình thanh toán cho hệ thống NHTM và
hoạt động như: “người cho vay cuối cùng” đối với các NHTM trong
trường hợp khẩn cấp.
+ Là ngân hàng của chính phủ: NHTW giữ các tài khoản cho chính
phủ, nhận tiền gửi và cho vay đối với kho bạc nhà nước , hỗ trợ chính
sách tài khoản của chính phủ bằng việc mua tín phiếu của chính phủ.
+Hỗ trợ giám sát và điều tiết hoạt động của các thị trường tài chính.
- Ngân hàng thương mại: là các tổ chức tài chính cung cấp một danh
mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất, đặc biệt là tín dụng, tiết
kiệm,dịch vụ thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất
so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế.
+Ngân hàng thương mại là một trung gian tài chính, một doanh nghiệp
kinh doanh tiền tệ, một tổ chức môi giới tài chính.Hoạt động của nó
cũng như của các tổ chức môi giới tài chính khác như quỹ tín dụng,
công ty bảo hiểm …là nhận tiền gửi của người này ( cá nhân , doanh
nghiệp , các tổ chức xã hội …) và đem số tiền đó cho người khác vay
để sinh lợi.NHTM cũng được coi là một tổ chức tài chính trung gian
- NH bán buôn.Chủ yếu cung cấp các dịch vụ cho NH, các công ty tài
chính, cho chính phủ , cho các doanh nghiệp lớn hoạt động tại các
trung tâm tài chính quốc tế, cung cấp các khoản tín dụng lớn.
- NH bán lẻ.Chủ yếu cung cấp các dịch vụ trực tiếp cho doanh nghiệp,
hộ gia định , các nhân với các khoản tín dụng nhỏ.
1.1.3 Hoạt động của NHTM trong nền kinh tế thị trường
Hoạt động của NHTM trong nền kinh tế thị trường tương đối đa dạng và
phức tạp, liên quan đến nhiều lĩn vực hoạt động knh tế xã hội, nhiều đối tượng
khách hàng tuy nhiên có thể khái quát thành một số hoạt động chủ yếu sau đây:
1.1.3.1 Nhận tiền gửi
Nhận tiền gửi là hoạt động thường xuyên của NHTM và là hoạt động rất
quan trọng đối với bản thân NH cũng như đối với nền kinh tế.Ta biết rằng, trong
nền kinh tế luôn tồn tại một bộ phận tiền nhàn rỗi trong dân chúng và trong các
tổ chức kinh tế xã hội, bộ phận này nếu được huy động tập trung sẽ tạo nguồn
vốn cho đầu tư phát triển kinh tế.Các NHTM với vai trò và vị trí của mình là
một trung gian tài chính, đứng ra huy động tập trung nguồn tiền nhàn rỗi trong
nền kin tế, từ đó đầu tư đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội.
Để nguồn vốn lớn, đáp ứng nhu cầu vốn tín dụng ngày càng tăng lên từ
phía khách hàng, các NHTM áp dụng nhiều biện pháp phong phu, đa dạng để
phát huy vốn:
+ Phong phú về kỳ hạn huy động: Nhận tiền gửi của các tổ chức,cá nhân
dưới các hình thức tiền gửi không kỳ hạn,tiền gửi có kỳ hạn.
+Phong phú về công cụ huy động: phát hành chứng chỉ tiền gửi,trái phiếu
và các giấy tờ khác có giá trị để huy động vốn của các tổ chức , cá nhân trong
và ngoài nước.
+Phong phú về nguồn huy động: Vay trên thị trường tiền tệ, vay trong
dân chúng, các tổ chức kinh tế trong nước,vay trên thị trường vốn quốc tế .
+ Phong phú về cách thức hấp dẫn người gửi tiền : Tiết kiệm bậc thang ,
tiết kiệm dự thưởng , tiết kiệm gửi một nơi lấy ở nhiều nơi…
1.1.3.2 Cho vay
L/C, TT bằng điện, thẻ…
1.1.3.4 Các dịch vụ khác
Ngoài các hoạt động chính là nhận tiền gửi và cho vay , các NHTM còn
thực hiện các dịch vụ khác theo yêu cầu như:
-Quản lý ngân quỹ .Các NH cung cấp cho KH dịch vụ quản lý ngân quỹ,
trong đó, NH đồng ý quản lý việc chi cho một công ty và thực hiện đầu tư phần
vốn tạm thời nhàn rỗi vào chứng khoán , hoặc cho vay để nguồn vốn nhàn rỗi
của KH sinh lợi.
-Tài trợ các hoạt động của Chính Phủ. Thôg qua mua trái phiếu Chính
Phủ phát hành hoặc cho vay với các điều kiện ưu đãi đối với các doanh nghiệp
của Chính Phủ.
-Bảo lãnh.Do uy tín cũng như khả năng tài chính của mình, các NH thực
hiện nghiệp vụ bảo lãnh cho KH trong mua chịu hàng hoá và trang thiết
bị , phát hành chứng khoán , vay vốn của các tổ chức TD khác…
-Đầu tư.Nghiệp vụ đầu tư của NHTM có thể thực hiện trên thị trường tiền
tệ hoặc thị trường chứng khoán , cũng có thể đó là hoạt động trực tiếp hùn vốn
hoặc mua cổ phiếu của các doanh nghiệp , công ty.
-Thuê mua.Thực chất đây là nghiệp vụ cho thuê vốn ( Capital Lease),
nhưng vốn cho thuê không phải bằng tiền mà là dưới hình thức tài sản (các văn
phòng,máy móc thiết bị, tài sản khác).Thuê mua có 3 loại: (1) Thuê mua đơn
thuần; (2)Thuê mua trực tiếp; (3) Thuê mua liên kết.
-Các dịch vụ về chứng khoán ; mua bán chứng khoán, môi giới chứng
khoán, bảo lãnh chứng khoán.
-Dịch vụ tư vấn; Tư vấn bất động sản , tư vấn chứng khoán, tư vấn tài
chính…
-Dịch vụ uỷ thác: Uỷ thác cho vay , quản lý hộ tài sản, giải quyết các thủ
tục chuyển nhượng tài sản, bảo quản tài sản là vàng bạc , chứng khoán , tài liệu
mật.
-Bán các dịch vụ bảo hiểm.
-Dịch vụ thuê két sắt.