Website: Email : Tel (: 0918.775.368
MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC TÍN DỤNG CỦA NGÂN
HÀNG PHỤC VỤ NGƯỜI NGHÈO
I/. ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG PHỤC VỤ NGƯỜI NGHÈO TRONG THỜI
GIAN TỚI.
Ngân hàng phục vụ người nghèo ra đời đã tạo lập một kênh tín
dụng cho vay hộ nghèo, là một trong nhiều giải pháp của Đảng và Nhà
nước ta nhằm thực hiện mục tiêu xoá đói giảm nghèo. Tôn chỉ hoạt động
của Ngân hàng phục vụ người nghèo vì mục tiêu xoá đói giảm nghèo
không vì mục tiêu lợi nhuận, bảo tồn vốn ban đầu và phát triển vốn trên
cơ sở khai thác các nguồn của các tổ chức và cá nhân trong và ngoài
nước, tiếp nhận các nguồn vốn tín dụng của Nhà nước đối với người
nghèo và các nguồn vốn khác được Nhà nước cho phép để lập quỹ cho vay
ưu đãi hộ nghèo thiếu vốn sản xuất kinh doanh.
Từ khi ra đời cho tới nay hoạt động của Ngân hàng phục vụ người
nghèo gặp rất nhiều khó khăn do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài
chính tiền tệ trong khu vực, diễn biến thời tiết khắc nghiệt thiên tai bão
lụt, hạn hán kéo dài ở hầu hết các tỉnh, thành phố trong cả nước. Đặc biệt
là các trận lũ xảy ra hồi cuối năm 1999 tại các tỉnh Miền Trung, lut xảy ra
cuối năm 2000 ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu long đã gây thiệt hại nặng
nề về người và tài sản của nhân dân, trong đó có vốn vay NHNg. Vì vậy,
ảnh hưởng trực tiếp đến việc huy động vốn và cho vay hộ nghèo. Tuy
nhiên, trong hoàn cảnh đó bằng sự lỗ lực của Ngân hàng phục vụ người
nghèo cùng với sự quan tâm giúp đỡ đặc biệt của các ban, ngành liên
quan hoạt động tín dụng của Ngân hàng phục vụ người nghèo đã đạt
được những thành tựu đáng khích lệ. Nhưng dù sao đi nữa thì trong hoạt
động tín dụng của Ngân hàng phục vụ người nghèo cũng đã nảy sinh
11
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
nhiều vấn đề cần phải khắc phục và chỉ có như thế mới hoàn thành được
kế hoạch đề ra.

cho vay hộ nghèo. Điều này không phải dễ dàng gì mà các NHTM chấp
nhận vì họ huy động vốn với mục đích cho vay được với lãi suất cao để tối
đa hoá lợi nhuận. Nhưng khi cho Ngân hàng phục vụ người nghèo vay vốn
thì phải cho vay với mức lãi suất thấp cho nên họ không muốn cho vay. Vì
thế cần phải có sự quy định bắt buộc từ phía Nhà nước. Cụ thể là Nhà
nước có thể quy định mức tối thiểu mà các NHTM dành ra để cho vay hộ
nghèo. Tuy nhiên, tùy theo tình hình hoạt động của từng ngân hàng và
tình hình phát triển kinh tế xã hội mà Nhà nước có những quy định cụ thể
sao cho vẫn đảm bảo được tính thanh khoản và lợi nhuận của các NHTM
mà vừa đảm bảo vốn cho vay hộ nghèo. Ngoài ra Ngân hàng phục vụ
người nghèo cũng nên tự đàm phán, thoả thuận thêm các khoản vay đối
với các NHTM dưới sự bảo trợ từ phía Nhà nước.
- Ngân hàng Nhà nước cần nâng mức cho vay đối với Ngân hàng
phục vụ người nghèo. Vốn vay từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có ý nghĩa
rất quan trọng trong tổng nguồn vốn của Ngân hàng phục vụ người
nghèo. Như chúng ta đã biết Ngân hàng phục vụ người nghèo là một ngân
hàng chính sách vì thế mà mức cho vay cũng như lãi suất áp dụng đối với
các khoản vay cũng phải khác các NHTM. Hiện nay NHNg vay của NHNN
là 940 tỷ đồng với lãi suất 0,2%/tháng.
- Tăng cường sự giúp đỡ, hợp tác với các tổ chức quốc tế về công
cuộc xoá đói giảm nghèo như: FAO, UNDP, ADB, WB,... Sự giúp đỡ về kỹ
thuật cũng như nguồn viện trợ của các tổ chức này có một ý nghĩa quan
trọng trong quá trình phát triển nông nghiệp-nông thôn.
33
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
b. Đẩy mạnh việc huy động vốn trong cộng đồng dân cư.
Đa phần dân cư nông thôn có số tiền để dành tương đối nhỏ, hơn
nữa họ lại ở phân tán và thường là khá xa các hội sở ngân hàng. Đó là
nguyên nhân chủ yếu khiến việc huy động vốn của Ngân hàng phục vụ
người nghèo gặp nhiều khó khăn. Chúng ta có thể đưa ra một ví dụ đơn

trong công tác huy động vốn ở các vùng nông thôn, đặc biệt là huy động
các món tiền để dành nhỏ- vốn tồn tại chủ yếu ở các vùng nông thôn nước
ta. Lý do chủ yếu vẫn là các hộ gia đình nông thôn phân bố rải rác và khá
xa các hội sở ngân hàng. Từ đó cho thấy việc phi tập trung hóa hoạt động
ngân hàng vẫn được xem là biện pháp chủ yếu để huy động vốn trong dân
cư đặc biệt là ở các vùng nông thôn. Tuy nhiên, để làm được điều này sẽ
làm tăng chi phí hoạt động ngân hàng và sẽ làm giảm hiệu quả hoạt động
kinh doanh của ngân hàng. Vì vậy, để làm tốt công tác huy động vốn trong
dân cư thì việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ tiết kiệm và vay vốn
là một việc làm rất cần thiết. Đồng thời với nó là thực hiện quá trình
chuyển đổi các tổ tín chấp và vay vốn thành các tổ tiết kiệm và vay vốn.
Làm tốt việc này một mặt nó khuyến khích người nghèo tiết kiệm,
ngân hàng có điều kiện huy động nguồn vốn đồng thời nó cũng làm cho quá
trình giám sát, quản lý các khoản cho vay chặt chẽ hơn do nâng cao được
trách nhiệm của tổ đối với quá trình sử dụng vốn vay của từng thành viên.
Theo quy chế thì : “ Đây là một tổ chức được thành lập do các thành
viên là những chủ hộ gia đình có cùng hoàn cảnh, có cùng truyền thống
đoàn kết tương trợ, cùng cư trú trong một phường xã và tự nguyện cùng
nhau tham gia cam kết gửi tiền tiết kiệm và vay vốn”. Như vậy, tổ tiết kiệm
và vay vốn là những thành viên “4 cùng”. Đây cũng là một chủ thể quan hệ
dân sự, do đó để có thể thành lập được phải có những điều kiện tối thiểu
55
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
nhất định. Trước hết phải có từ 5-50 thành viên tự nguyện tham gia, có
quy ước nêu rõ nội dung phương pháp quản lý, được Uỷ ban nhân dân xã
phường phê duyệt, được Ngân hàng phục vụ người nghèo và các tổ chức
chính trị-xã hội hướng dẫn, giúp đỡ đào tạo và quản lý. Nhiệm vụ của tổ
khá nặng nề, trong đó chủ yếu là huy động và quản lý tiền gửi tiết kiệm,
giúp đỡ các thành viên vay vốn Ngân hàng phục vụ người nghèo. Ngoài ra,
còn có trách nhiệm kiểm tra, giám sát việc sử dụng tiền vay, đôn đốc hộ

c. Hoàn thiện chính sách huy động vốn của Ngân hàng phục vụ
người nghèo.
Điều mà ta dễ nhận thấy là Ngân hàng phục vụ người nghèo khác
hẳn các NHTM vì thế vốn hoạt động không phải chủ yếu từ huy động tiền
gửi tiết kiệm mà từ ngân sách Nhà nước và đi vay các tổ chức trong và
ngoài nước. Thực tế đó cho thấy rằng Nhà nước phải có những chính sách
cụ thể để tạo điều kiện cho Ngân hàng phục vụ người nghèo huy động
nguồn vốn một cách dễ dàng hơn. Có thể Nhà nước cần cho phép Ngân
hàng phục vụ người nghèo được thực hiện chính sách huy động vốn theo
cơ chế thị trường trong trường hợp lãi suất cho vay do Chính phủ chỉ định
thì mức chênh lệch được ngân sách Nhà nước cấp bù và được ghi trong
cân đối ngân sách hàng năm trình Quốc hội thông qua. Thực hiện được
điều này còn tạo ra sự tin tưởng đối với các tổ chức tín dụng nước ngoài,
tạo điều kiện cho Ngân hàng phục vụ người nghèo có thể vay được vốn
của các tổ chức này mà trước đây họ cho đây là kênh tín dụng bao cấp nên
họ không cho vay.
d. Cần có một cơ chế điều hòa vốn hợp lý giữa chi nhánh thừa
vốn và chi nhánh thiếu vốn.
77
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Đây là một việc làm quan trọng, rất cần thiết vì nó khuyến khích các
chi nhánh tăng cường công tác huy động vốn. Để có một cơ chế điều
chuyển vốn tốt thì phải có mức phí điều chuyển hợp lý. Mục đích của việc
điều chuyển vốn là khuyến khích các địa phương huy động vốn nhưng nếu
mức phí điều chuyển quá thấp thì các chi nhánh sẽ không tích cực điều
chuyển mà chỉ huy động đủ để cho vay và như vậy ngân hàng sẽ không đạt
được mục tiêu điều hoà vốn giữa những nơi thừa và nơi thiếu. Điều này sẽ
dẫn đến một lượng vốn nhàn rỗi trong dân cư không được huy động.
2. Giải pháp về cho vay.
Như chúng ta đã biết, môi trường hoạt động kinh doanh ngân hàng