Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với các doanh
nghiệp vừa và nhỏ tại chi nhánh NHCT Ba Đình
3.1. Định hướng tín dụng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong thời
gian tới
3.1.1. Chủ trương phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ của Nhà nước
Trong những năm qua, khi vai trò của các doanh nghiệp vừa và nhỏ
ngày càng được khẳng định trong đời sống kinh tế chính trị xã hội thì Đảng và
Nhà nước ta đã có những quan điểm mới mẻ về phát triển doanh nghiệp vừa
và nhỏ. Hình thức tập đoàn, tổng công ty có xu hướng thu hẹp chỉ hoạt động
trong một số ngành nghề kinh tế quan trọng, hình thức doanh nghiệp vừa và
nhỏ được khuyến khích thành lập không những ở thành thị mà còn ở các vùng
nông thôn nhằm phát huy tối đa nguồn lực của đất nước.
Theo nghị định số 90/2001/NĐ - CP ngày 23/11/2001 của Chính phủ về
trợ giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ có xác định mục tiêu như sau: Phát triển
doanh nghiệp vừa và nhỏ là một nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát
triển kinh tế - xã hội, đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước. Nhà nước khuyến khích và
tạo thuận lợi cho doanh nghiệp vừa và nhỏ phát huy tính chủ động sáng tạo,
nâng cao năng lực quản lý, phát triển khoa học công nghệ và nguồn lực, mở
rộng các mối liên kết với các loại hình doanh nghiệp khác, tăng hiệu quả kinh
doanh và khả năng cạnh tranh trên thị trường, phát triển sản xuất, kinh doanh,
tạo việc làm và nâng cao đời sống cho người lao động.
Nghị định này áp dụng đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ bao gồm:
- Các doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo luật doanh nghiệp.
- Các doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo luật doanh nghiệp Nhà
nước.
- Các hợp tác xã thanh lập và hoạt động theo luật Hợp tác xã.
- Các hộ kinh doanh cá thể đăng ký kinh doanh theo nghị định số
02/2000/NĐ - CP ngày 03/02/2000 của Chính phủ về đăng ký kinh
doanh.
Chương trình trợ giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ của Nhà nước (gọi tắt
là chương trình trợ giúp) là chương trình mục tiêu cho doanh nghiệp vừa và
hạn ngạch phân bổ…
Thứ năm là chính sách về xúc tiến xuất khẩu: các doanh nghiệp vừa và
nhỏ được trợ giúp một phần chi phí kiểm soát, học tập, trao đổi hợp tác và
tham dự hội chợ triển lãm, tìm hiểu thị trường ở nước ngoài thông qua quỹ hỗ
trợ xuất khẩu.
Thứ sáu là về thông tin, từ vấn và đào tạo nguồn nhân lực: Chính phủ,
các Bộ, ngành và Uỷ ban nhân dân địa phương cung cấp các thông tin cần thiết
qua các ấn phẩm và qua mạng Internet cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Chính phủ trợ giúp kinh phí để tư vấn, đào tạo nguồn nhân lực cho các doanh
nghiệp này thông qua chương trình trợ giúp đào tạo. Ngoài ra Chính phủ còn
khuyến khích các tổ chức trong và ngoài nước trợ giúp các doanh nghiệp vừa
và nhỏ trong việc cung cấp thông tin, tư vấn và đào tạo nguồn nhân lực.
3.1.2. Phương hướng và mục tiêu tín dụng cho các doanh nghiệp vừa
và nhỏ tại Chi nhánh NHCT Ba Đình
Trên cơ sở các quan điểm, chủ trương phát triển các doanh nghiệp vừa
và nhỏ của Đảng và Nhà nước và trên cơ sở nhận biết được vai trò quan trọng
của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong sự phát triển kinh tế nói chung và sự
phát triển của tín dụng NH nói riêng, chi nhánh NHCT Ba Đình cũng đưa ra
một số chủ trương nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp này vay
vốn phát triển trong thời gian tới đây:
Tiếp tục đổi mới cơ cấu đầu tư, đa dạng hoá các hình thức đầu tư cho
doanh nghiệp vừa và nhỏ cả về thời gian, số lượng. Khi có điều kiện sẽ giảm lãi
suất cho vay giúp các doanh nghiệp này có cơ hội đổi mới kỹ thuật, giảm giá
thành sản phẩm nâng cao năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường.
Lựa chọn những khách hàng có đủ điều kiện vay vốn phù hợp với chiến
lược phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước. Ưu tiên các dự án thuộc các
ngành kinh tế trọng điểm.
Chấn chỉnh, nâng cao chất lượng tín dụng, không vì nợ quá hạn mà
không cho vay. Tích cực tham gia cùng doanh nghiệp xây dựng các dự án nhằm
hạn chế tối đa rủi ro cho cả doanh nghiệp và NH.
sau:
Đổi mới quy trình tín dụng
Để hạn chế tối đa các yếu tố chủ quan và các hiện tượng tiêu cực trong việc
thẩm định xét duyệt cho vay, đảm bảo tính khách quan, vô tư, kịp thời phát hiện
các khách hàng kém hiệu quả, các dự án kém khả thi… NH cần phải tiến hành đổi
mới quy trình thẩm định và xét duyệt cho vay, kiểm tra giám sát tình hình cho vay
luân chuyển vốn vay.
Theo quy trình tín dụng, hồ sơ cho vay trước khi trình lãnh đạo ký duyệt
cần phải được kiểm tra, xem xét toàn diện, chính xác và khách quan từ khâu nộp
hồ sơ, phân tích năng lực quản lý điều hành của chủ doanh nghiệp, khả năng về
tài chính, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, tính khả thi của dưn án, giá trị
của tài sản thế chấp, biện pháp thu hồi nợ…Do vậy nếu để một cán bộ tín dụng
đảm nhận tất cả các khâu như hiện nay thì sẽ không tránh khỏi sai sót do trình độ
nghiệp vụ và kinh nghiệm của mỗi cán bô tín dụng là khác nhau. Vì vậy, phong
khách hàng có thể chia ra lam hai bộ phận:
- Bộ phận quản lý doanh nghiệp có trách nhiệm hướng dẫn khách hàng
làm thủ tục và điều kiện vay vốn, tiếp nhận các hồ sơ vay vốn của khách hàng,
phân loại hồ sơ để xem xét, đánh giá. Bộ phận này chuyên quản lý doanh
nghiệp, thường xuyên theo dõi, kiểm tra tình hình sử dụng vốn vay, tài sản thế
chấp, kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, những thuận lợi khó
khăn để từ đó đề xuất ý kiến, biện pháp giải quyết đối với từng phương án vay
vốn. Bộ phận này định kì xuống doanh nghiệp làm việc để nắm rõ tình hình
thực tế về báo cho lãnh đạo và bộ phận thẩm định để theo dõi chỉ đạo.
- Bộ phận thẩm định dự án độc lập với bộ phận quản lý doanh nghiệp,
bộ phận này có nhiệm vụ phần tích xem xét dự án về mọi mặt, phân tích khả
năng trả nợ của khách hàng. Bộ phận này có thể xuống doanh nghiệp để nắm
tình hình thực tế và kiểm tra đánh giá tài sản thế chấp, cầm cố khi thẩm định
dự án, căn cứ vào ý kiến đề suất của bộ phận quản lý doanh nghiệp để đưa ra
các phương án xử lý các vụ việc liên quan đến vốn vay.
Xây dựng hệ thống chỉ tiêu đầy đủ rõ ràng
cậy vào một nguồn thông tin.
Thứ hai: Chi nhánh phải thường xuyên theo dõi các thông tin được cung
cấp từ hệ thống thông tin tín dụng của NHVN (gồm thông tin tín dụng của
NHNN và phòng thông tin tín dụng của các NHTM ). Hệ thống thông tin này
được đánh giá là đáng tin cậy vì do Nhà nước quản lý. Tuy nhiện, hệ thống này
mới thành lập nên chưa hoàn thiện và đẩy đủ cả về mặt chất lượng và số
lượng.
Thứ ba: Chi nhánh cần có bộ phận riêng quản lý các hồ sơ, giấy tờ của
khách hàng trên máy, kể cả những khách hàng tạm thời chưa có quan hệ tín dụng
đối với NH. Đây cũng là nguồn thông tin quan trọng trong nhiều trường hợp cần
thiết.
Thứ tư: Chi nhánh cũng cần chú trọng đến nguồn thông tin đại chúng vì
đây là nguồn khách quan nhất. Cần có sự hợp tác và trao đổi thông tin thường
xuyên với các tổ chức tín dụng khác, các cơ quan tổ chức chính quyền địa
phương và giữ tốt mối quan hệ với khách hàng vì đôi khi họ có thể cung cấp
cho Chi nhánh những thông tin quý báu.
Như vây, công việc thu thập thông tin rất phức tạp, do đó Chi nhánh nên
thiết lập một bộ phận thông tin tín dụng cho riêng mình. Điều này không chỉ
làm tốt cho khâu thẩm định mà còn giúp ích cho cả quá trình cho vay của Chi
nhánh trong việc hạn chế rủi ro tín dụng, nâng cao chất lượng tín dụng.
Phân tích thông tin tín dụng
Khi có được các thông tin cần thiết thì việc chọn lựa khách hàng là rất
quan trọng. Lâu nay trong thực tế thường chỉ có khách hàng lựa chọn NH, NH
thực hiện tín dụng đối với hầu hết các khách hàng đến với mình. Thực ra ở đây
phải có quan hệ hai chiều: khách hàng lựa chọn NH và NH lựa chọn khách
hàng. Điều này rất quan trọng vì nó hạn chế rủi ro của NH, đảm bảo vốn cho
vay ra thu hồi đầy đủ cả vốn lẫn lãi, góp phần nâng cao hiệu quả tín dụng của
NH. Khi lựa chọn khách hàng, NH cần chú ý lựa chọn những khách hàng có
hoạt động kinh doanh có hiệu quả, có uy tín. Việc lựa chọn khách hàng phải áp
dụng cho mọi thành phần kinh tế, tránh tình trạng đối với thành phần kinh tế