: Một số biện pháp chủ yếu nâng cao chất lượng thẩm định
dự án tại Cục đầu tư phát triển Hà Nội
I) Một số biện pháp chủ yếu nâng cao chất lượng thẩm định dự án đầu
tư tại Cục đầu tư phát triển Hà Nội
1) Cải tiến cơ cấu bộ máy quản lý của Cục đầu tư phát triển Hà Nội
Theo cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý hiện nay, Cục đầu tư phát triển Hà
Nội đã phân công rõ nhiệm vụ của các phòng ban liên quan trong công tác
thẩm định dự án: Phòng Tín dụng đầu tư tiến hành công tác tín dụng, cho vay
quỹ hỗ trợ đầu tư quốc gia, các dự án trung ương và địa phương trên địa bàn
Hà Nội, thực hiện công tác tiếp nhận hồ sơ và thẩm định dự án theo đúng nội
dung quy định của Cục. Phòng Thẩm định kinh tế - kỹ thuật tiếp nhận các dự
án đầu tư từ phòng Tín dụng và cũng tiến hành thẩm định dự án theo các nội
dung quy định của Cục. Đồng thời phòng Thẩm định kinh tế kỹ thuật còn là
đầu mối tổ tư vấn tham gia thẩm định các dự án, xét duyệt các dự án đấu chọn
thầu của thành phố. Nhìn chung việc phân công thẩm định dự án tại Cục đầu
tư Hà Nội có nhiều ưu điểm: phòng Tín dụng và phòng Thẩm định kinh tế - kỹ
thuật có thể phối hợp và bổ xung cho nhau về các thông tin liên quan đến dự
án, ngoài ra do cách thức làm việc độc lập nên kết quả thẩm định của hai
phòng sẽ là những căn cứ quan trọng để lãnh đạo Cục xem xét và ra quyết định
đầu tư. Tuy nhiên sự phân công này cũng bộc lộ những mặt tồn tại cần được
khắc phục: Bản thân phòng Tín dụng, ngoài công tác tín dụng, thẩm định dự
án đầu tư còn có nhiệm vụ quản lý vốn cấp phát, thậm chí số lượng dự án và số
vốn quản lý còn tương đương với phòng cấp phát. Điều này thể hiện việc chưa
phân định rõ chức năng, nhiệm vụ giữa cấp phát và tín dụng, chưa tạo điều
kiện để tín dụng chuyên môn hoá. Ngoài ra trong công tác tiếp nhận hồ sơ và
thẩm định dự án thủ tục còn khá rườm rà. Phòng Thẩm định và phòng Tín
dụng chưa được phân công trách nhiệm cụ thể khi thẩm định dự án đầu tư vì
vậy chất lượng thẩm định dự án còn chưa cao.
Từ những ưu điểm và những hạn chế trong cơ cấu bộ máy quản lý của
Cục đầu tư phát triển Hà Nội, em xin đưa ra một số giải pháp như sau:
Hiện nay, cơ cấu bộ máy quản lý của Cục đầu tư phát triển Hà Nội gồm
tác thẩm định dự án. Căn cứ vào các chế độ của Nhà nước trong lĩnh vực đầu
tư xây dựng cơ bản, căn cứ vào quy trình thẩm định dự án đầu tư trong toàn
bộ hệ thống tổng cục đầu tư phát triển có thể xây dựng mối quan hệ giữa các
phòng trong công tác thẩm định dụ án tại Cục đầu tư phát triển Hà Nội như
sau:
Đơn vị vay vốn lập và gửi một bộ hồ sơ vay vốn đến phòng Tín dụng -
Cục đầu tư phát triển Hà Nội (bản chính hoặc bản sao có công chứng). Hồ sơ
gồm có:
- Dự án đầu tư và quyết định đầu tư của cấp có thẩm quyền.
- Văn bản phê duyệt thiết kế kỹ thuật và tổng dự toán hoặc thiết kế kỹ
thuật và dự toán của hạng mục được đầu tư trong năm của dự án mà hạng
mục đó đã được xác định mức vốn trong quyết định đầu tư.
- Phương án vay vốn (lập theo mẫu số 01 -TD quyết định 48/QĐ/ĐTPT
ngày 15/4/2006 của Tổng cục trưởng Tổng cục đầu tư phát triển).
- Các hợp đồng kinh tế (nếu có)
Sau khi nhận hồ sơ nêu trên, cán bộ tín dụng lập phiếu giao nhận hồ sơ
theo mẫu quy định. Trong thời gian một ngày làm việc, cán bộ tín dụng phải
kiểm tra hồ sơ về các mặt: tính đầy đủ, tính hợp thức, hợp pháp của hồ sơ và
báo cáo kết quả với trưởng phòng Tín dụng để yêu cầu đơn vị vay vốn bổ xung
ngay các hồ sơ còn thiếu (nếu có).Trưởng phòng Tín dụng có trách nhiệm nắm
chắc kế hoạch vốn và số lượng dự án cần thẩm định của từng năm, đồng thời
hiểu rõ về nghiệp vụ tín dụng cũng như quy trình thẩm định dự án theo quy
định của Tổng cục. Khi nhận đủ hồ sơ theo quy định, phòng Tín dụng có trách
nhiệm giữ một bộ có xác nhận và đóng dấu của Cục “sao y bản chính” gửi cho
phòng thẩm định, sau đó sẽ gửi bộ này cho Tổng cục để kiểm tra và lưu lại
Tổng cục.
Cán bộ tín dụng chịu trách nhiệm thẩm định đơn vị vay vốn và dự án đầu
tư theo các nội dung:
- Phương pháp tính toán và cơ sở pháp lý của các số liệu trong phương án
vay vốn
Cục trưởng), cán bộ Tín dụng hướng dẫn đơn vị vay vốn hoàn tất những điểm
cần bổ xung và yêu cầu đơn vị vay vốn gửi các tài liệu để mở tài khoản.
Ta biết rằng thẩm định dự án đầu tư là việc xem xét một cách khách
quan, toàn diện các nội dung của dự án để từ đó ra quyết định đầu tư hay
không đầu tư cho dự án. Vì vậy khi thẩm định dự án, cán bộ của hai phòng Tín
dụng và Thẩm định phải chú ý xem xét các đặc điểm của dự án, tính đơn chiếc
của dự án để có cách thẩm định cho phù hợp. Có những dự án phải chú trọng
đến hiệu quả tài chính, có những dự án phải đặc biệt chú trọng đến hiệu quả
kinh tế xã hội. Tính chính xác của dự án chỉ là tương đối vì dự án chứa đựng
hàng loạt các tính toán dự kiến về những gì sẽ phải thực hiện và những gì sẽ
đạt được. Thẩm định dự án như là một quá trình kiểm tra tính đúng đắn của
các tính toán trên cơ sở xem xét độ vững chắc của dự án trước những bất lợi
trong tương lai. Do đó, đòi hỏi các phòng ban liên quan đến thẩm định dự án
phải thường xuyên có sự trao đổi thông tin với nhau và với bên ngoài (cả trong
và ngoài nước) để có thể đánh giá chính xác xu hướng vận động của đầu tư và
những bất trắc có thể xảy ra để đảm bảo các kết luận thẩm định đúng đắn và
phù hợp với thực tế. Đồng thời cần phải thắt chặt mối quan hệ giữa các phòng
trong công tác thẩm định dự án thông qua việc tổ chức học tập nâng cao
nghiệp vụ, thực hiện báo cáo hàng tuần, quý, năm, quy định rõ trách nhiệm của
các phòng trong công tác thẩm định...
3) Tổ chức nâng cao và bồi dưỡng kiến thức cho đội ngũ cán bộ thẩm
định
Thực tế cho thấy rằng, vấn đề nhân sự luôn là vấn đề trọng tâm vì con
người là nhân tố quyết định mọi sự thành công của các công cuộc đầu tư. Để
một công cuộc đầu tư đạt hiệu quả thì liên quan đến nhiều vấn đề như vốn,
trình độ công nghệ, thị trường tiêu thụ, kinh nghiệm...trong đó không thể
không tính đến sự đóng góp to lớn của con người. Đặc biệt, thẩm định dự án là
một mắt xích quan trọng trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư của dự án thì càng
đòi hỏi đội ngũ lãnh đạo, cán bộ thẩm định dự án phải có năng lực, trình độ,
kinh nghiệm để đánh giá đúng đắn hiệu quả thực tế của dự án đối với sự phát
Đây là những người trực tiếp tham gia thẩm định dự án tại Cục đầu tư
phát triển Hà Nội và tham gia đóng góp ý kiến thẩm định các dự án của thành
phố. Yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ thẩm định dự án là phải có năng lực, trình
độ và nắm vững quy trình nghiệp vụ thẩm định dự án. Đồng thời, phải có phẩm
chất đạo đức tốt, nghiêm túc trong công việc và luôn đặt mục tiêu chất lượng
thẩm định dự án lên hàng đầu.
Hiện nay đội ngũ cán bộ thẩm định dự án tại Cục đầu tư phát triển Hà
Nội đều là những người có trình độ đại học, trên đại học, trình độ vi tính, tiếng
Anh... Cục đầu tư phát triển Hà Nội cần phải xây dựng kế hoạch nâng cao năng
lực của cán bộ thẩm định dự án như: tăng cường tổ chức các buổi hội thảo,
học tập, tập huấn nghiệp vụ, mời các chuyên gia chuyên ngành truyền đạt về
công tác quản lý, định mức, đơn giá xây dựng cơ bản... để giúp cho cán bộ công
nhân viên nắm vững các chế độ, chính sách của Nhà nước và giải quyết công
việc tốt hơn trong công tác thẩm định, cho vay vốn đầu tư xây dựng cơ bản,
khuyến khích phát huy các sáng kiến của cán bộ trong toàn Cục để nâng cao
chất lượng thẩm định dự án, điều chỉnh mức lương, thưởng cho cán bộ thẩm
định một cách hợp lý, tổ chức phát động các đợt thi đua trong từng năm và
tổng kết khen thưởng kịp thời trong từng đợt... Ngoài ra Cục đầu tư phát triển
Hà Nội cần có các quy dịnh cụ thể về xử lý các trường hợp vi phạm nội quy, vi
phạm quy chế thẩm định dự án để nâng cao ý thức kỉ luật, tinh thần trách
nhiệm của toàn thể cán bộ, công nhân viên trong toàn Cục. Cần đưa công tác
kiểm tra giám sát thành công tác trọng tâm để giúp lãnh đạo Cục điều hành
công việc, chỉ đạo kịp thời bộ phận thẩm định tránh sơ hở trong khi thẩm định
dự án, giúp chủ đầu tư lựa chọn phương án đầu tư đúng đắn nhất.
4) Tăng cường cập nhật và xử lý thông tin kịp thời, đầy đủ để đảm bảo
chất lượng thẩm định dự án
Trong thời đại bùng nổ thông in như hiện nay, với sự đa dạng của các
nguồn thông tin cùng với các cách thức xử lý thông tin ngày càng hiện đại, việc
thu thập chính xác và kịp thời nguồn thông tin để phục vụ cho công tác thẩm
định dự án là khá phức tạp song vô cùng cần thiết. Nếu như người thẩm định