LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÍN DỤNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU CỦA
NHTM
1.1 TÍN DỤNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU & VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỘNG NÀY.
1.1.1 Khái niệm tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu
Ngày nay, với xu hướng toàn cầu hoá, nền kinh tế của từng quốc gia luôn
chịu ảnh hưởng và tác động của nền kinh tế thế giới. Trong bối cảnh đó, một
quốc gia không thể tồn tại độc lập với quốc gia khác về mặt kinh tế, không thể
không hội nhập với kinh tế thế giới nếu quốc gia đó không muốn bị cô lập.
Thông qua hoạt động kinh tế quốc tế, tiềm năng và thế mạnh của nền kinh tế
được phát huy đồng thời tận dụng được vốn và công nghệ tiên tiến của các
nước phát triển.
Thị trường thương mại thế giới ngày càng mở rộng dẫn đến nhu cầu xuất
nhập khẩu của các quốc gia cũng tăng lên nhằm khai thác tốt hơn lợi thế so
sánh của đất nước mình. Tuy nhiên, do khả năng tài chính có hạn nên không
phải lúc nào các doanh nghiệp xuất nhập khẩu cũng có đủ vốn để thu mua, chế
biến hàng xuất khẩu hay thanh toán tiền hàng nhập khẩu. Bên cạnh đó, một số
doanh nghiệp dù có đủ khả năng tài chính nhưng vẫn không thể xuất nhập
khẩu hàng hoá do họ còn chưa có danh tiếng và uy tín trên thị thường quốc tế.
Đây chính là nguyên nhân làm nảy sinh quan hệ tín dụng và bảo lãnh của các
ngân hàng thương mại với các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu. Nhờ
các loại hình tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng mà nhu cầu về tài chính
hoặc uy tín của thương nhân trong giao dịch thương mại quốc tế được đáp
ứng, mà những nhu cầu này chính là một nét đặc trưng của giao dịch quốc tế
hiện đại. Vì vậy, có thể nói sự ra đờì của tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu là một
yêu cầu tất yếu khách quan, nó gắn liền với các quan hệ mua bán ngoại thương
giữa các nước với nhau.
Tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu tại các ngân hàng thương mại dựa vào 4
nguyên tắc cơ bản sau:
1. Việc cho vay phải trên cơ sở thẩm định rõ khách hàng.
Nguyên tắc này là nguyên tắc quan trọng trong công tác tín dụng của ngân
hàng. Thực hiện tốt nguyên tắc này sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu những rủi ro

1.1.2 Vai trò của tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu
Tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu là một mảng dịch vụ có ý nghĩa cực kỳ quan
trọng không những đối với các doanh nghiệp mà còn đối với cả ngân hàng và
đối với nền kinh tế. Nhờ hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng mà
tất cả các bên tham gia vào thương mại quốc tế đều được hưởng lợi từ chính
hoạt động này.
1.1.2.1 Đối với nền kinh tế
Thông qua các hình thức tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu của các ngân hàng
thương mại, hoạt động mua bán hàng hoá xuất nhập khẩu theo yêu cầu của thị
trường được thực hiện thường xuyên, liên tục; các sản phẩm trong nước có thể
thâm nhập thị trường quốc tế dễ dàng hơn. Hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu
góp phần nâng cao tính năng động của nền kinh tế và giúp ổn định thị trường.
Bên cạnh đó, hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng còn giúp các
doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp xuất nhập khẩu nói riêng tồn tại
và đứng vững trong cơ chế thị trường, mở rộng sản xuất kinh doanh, nâng cao
uy tín và danh tiếng trên thị trường quốc tế. Và chính sự phát triển của các
doanh nghiệp là động cơ thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Thông qua tín dụng
tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng mà các doanh nghiệp có vốn để thay đổi
dây chuyền công nghệ, hiện đại hoá máy móc thiết bị nhằm tăng năng suất lao
động, hạ giá thành sản phẩm, tạo ra sản phẩm phong phú đa dạng về mẫu mã
chủng loại để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của ngươì dân. Các doanh
nghiệp cũng có thể nhập khẩu các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu phục vụ đời
sống sinh hoạt của nhân dân hoặc các mặt hàng phục vụ sản xuất mà trong
nước chưa sản xuất được hay giá thành còn cao. Vì vậy, sự phát triển của các
doanh nghiệp đã mang lại lợi ích cho người tiêu dùng.
Hoạt động tài trợ tín dụng của ngân hàng còn giúp tạo cho công ăn việc làm
cho người lao động, giảm tỷ lệ thất nghiệp, tạo nguồn thu ngoại tệ cho ngân
sách nhà nước, góp phần phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế của đất nước,
giúp mở rộng mối quan hệ đối ngoại với các nước trên thế giới.
1.1.2.2 Đối với các ngân hàng thương mại

biến và giao hàng đúng thời điểm. Đối với doanh nghiệp nhập khẩu, vốn tài trợ
của ngân hàng giúp doanh nghiệp mua được lô hàng lớn, giá cả hạ hơn. Cả hai
trường hợp này đều giúp tăng hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh
nghiệp tiểu thủ công nghiệp phát triển sản xuất, tăng nhanh sản lượng, đa
dạng hoá mặt hàng xuất khẩu, giúp cho các sản phẩm trong nước có thể thâm
nhập thị trường nước ngoài dễ dàng hơn.
Tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng còn giúp doanh nghiệp nâng
cao uy tín trên thị trường quốc tế. Nhờ có bảo lãnh của ngân hàng, các doanh
nghiệp có thể thực hiện các hợp đồng lớn trôi chảy, quan hệ làm ăn với các
khách hàng lớn trên thế giới, từ đó không ngừng nâng cao uy tín doanh nghiệp
trên thị trường quốc tế.
1.2 MỘT SỐ HÌNH THỨC TÍN DỤNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU
Hoạt động kinh doanh quốc tế ngày càng phát triển và nhu cầu tài trợ của
ngân hàng đối với các hoạt động này ngày càng tăng. Thông thường, nghiệp
vụ tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng thường gắn với nghiệp vụ
thanh toán quốc tế.và tạo điều kiện để nghiệp vụ này phát triển. Trong lĩnh vực
tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng, có hai loại hình tài trợ chủ yếu:
- Tài trợ bằng cách cho vay
- Tài trợ bằng cách bảo lãnh
1.2.1 Tài trợ bằng cách cho vay
1.2.1.1 Tài trợ nhập khẩu
Trong giao dịch kinh doanh, uy tín và khả năng thanh toán của nhà nhập
khẩu là vấn đề quan trọng nhất. Đó là bởi nhà xuất khẩu thiếu thông tin về
tình hình tài chính, năng lực kinh doanh của bên nhập khẩu; môi trường kinh
tế, môi trường pháp lý của nước nhập khẩu... nên nhà xuất khẩu khó có thể tin
tưởng và bán hàng cho bên nhập khẩu, đặc biệt là bán hàng trả chậm. Vì vậy,
nhà nhập khẩu phải tìm giải pháp để nâng cao uy tín và khả năng thanh toán
của mình một cách chắc chắn trước đòi hỏi của nhà xuất khẩu. Dưới đây là
một số hình thức tài trợ nhập khẩu chủ yếu:

ngân hàng phục vụ nhà nhập khẩu
(8) Ngân hàng phục vụ nhà nhập khẩu kiểm tra toàn bộ chứng từ xem có phù hợp với L/C
không. Nếu phù hợp thì sẽ trả tiền cho nhà xuất khẩu thông qua ngân hàng phục vụ nhà
xuất khẩu.
(9) Ngân hàng phục vụ nhà nhập khẩu đòi tiền nhà nhập khẩu.
1.2.1.1.2 Cho vay ký quỹ L/C
Ký quỹ là quy định của ngân hàng phát sinh trong trường hợp khách hàng
đề nghị ngân hàng phát hành L/C, xác nhận L/C hoặc bảo lãnh cho doanh
nghiệp vay vốn nước ngoài. Khách hàng sẽ phải nộp một khoản tiền nhất định
vào tài khoản của họ tại ngân hàng và khoản tiền đó sẽ bị phong toả cho đến
khi nghĩa vụ của ngân hàng chấm dứt. Khoản ký quỹ thường tỷ lệ với giá trị
L/C phát hành hoặc giá trị mà khách hàng xin bảo lãnh. Để đề phòng rủi ro, với
những khách hàng thiếu sự tin cậy hoặc với thương vụ tiềm ẩn rủi ro cao,
ngân hàng thường yêu cầu ký quỹ đủ 100% giá trị L/C hoặc 100% giá trị
khách hàng xin bảo lãnh. Trong thực tế, ngân hàng thường phân loại khách
hàng của mình tuỳ theo tình hình tài chính, uy tín, khả năng thanh toán giữa
ngân hàng và khách hàng mà ngân hàng tài trợ sẽ quyết định mức ký quỹ cao

Người xuất khẩu Người nhập khẩu
hay thấp. Trong một số trường hợp, ngân hàng có thể cho vay để ký quỹ mở
L/C.
Cho vay ký quỹ là một nghiệp vụ cần thiết bởi vì nó vừa giúp giải quyết khó
khăn về vốn lưu động cho khách hàng, tăng tính an toàn, mang lại hiệu quả
cho ngân hàng vừa đảm bảo tuân thủ những quy định pháp lý của ngân hàng
về ký quỹ bảo lãnh.
1.2.1.1.3 Tín dụng ứng trước đối với nhà nhập khẩu
Theo phương thức này, khách hàng cần lập phương án sản xuất kinh doanh
khả thi cho lô hàng nhập về, đồng thời khách hàng phải lên kế hoạch tài chính
nhằm xác định khả năng thanh toán khi đến thời điểm thanh toán dự kiến, xác
định khoản thiếu hụt cần ngân hàng tài trợ. Sau khi xem xét kế hoạch và