THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP CHO NGHIỆP VỤ TÍN DỤNG CỦA CÁC
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
1. Thực trạng cơ chế tín dụng của ngân hàng thương mại ở Việt Nam hiện
nay
Để có được những đánh giá chính xác và tổng quát về cơ chế tín dụng ở Việt
Nam, trước hết chúng ta phải nhìn nhận một cách khách quan về vấn đề này qua
một số ví dụ cụ thể sau:
• Thực hiện cơ chế tín dụng ở các khu công nghiệp Đồng Nai
(Trích dẫn từ bài: Giải pháp hoàn thiện cơ chế tín dụng phục vụ phát triển
kinh tế các khu công nghiệp Đồng Nai_ThS. Trần Quốc Tuấn )
Thực tế hiện nay, ngân hàng chưa có cơ chế tín dụng riêng phục vụ phát triển
các khu công nghiệp (KCN). Việc cho vay vẫn thực hiện theo Quy chế cho vay của
Ngân hàng nhà nước (NHNN) và các quy định hướng dẫn các ngân hàng thương
mại (NHTM).
Thực tiễn hoạt động tín dụng ngân hàng cho thấy, cơ chế cho vay vừa thông
thoáng, vừa chặt chẽ, phù hợp với pháp luật kinh tế, dân sự có liên quan, góp phần
làm tăng trưởng tín dụng, thay đổi cơ cấu tín dụng phù hợp với thay đổi cơ cấu
kinh tế và cơ cấu đầu tư. Vốn tín dụng đã tập trung cho nhiều chương trình kinh tế
trọng điểm, có tác dụng thúc đẩy phát triển sản xuất.
NHNN đã thay đổi, bổ sung Quy chế cho vay tạo hành lang pháp lý cơ bản, tạo
nhiều quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho TCTD, nhưng vẫn đảm bảo an toàn về
vốn và đã tiếp cận những thông lệ quốc tế, đơn giản thủ tục cho vay phù hợp với
hoạt động thực tế vầ các quy định của pháp luật có liên quan.
Tuy nhiên, NHNN chưa có Quy chế cho vay riêng đối với các doanh nghiệp
trong KCN, mặc dù đây là một thị trường rất lớn, điều này làm nảy sinh những tồn
tại, vướng mắc trong quá trình cho vay:
-. Ngân hàng chưa có quy định nhận bảo lãnh của các tổ chức, cá nhân nước
ngoài để cho vay vốn đối với các doanh nghiệp là công ty “con”, chi nhánh của công
ty “mẹ” ở nước ngoài.
-. NHNN cũng chưa có hướng dẫn cho vay góp vốn liên doanh.
- Vì máy móc thiết bị gắn liền với nhà xưởng, đất đai, chưa có cơ quan đăng ký

khoát và có nhiều đòi hỏi trong cách vay, hồ sơ cho vay mà cơ chế quy định của ta
quá cẩn thận và chặt chẽ cho nên khó tiếp cận.
- Chúng ta chưa có chính sách chi hoa hồng, chi thưởng... để cạnh tranh thu
hút các doanh nghiệp trong dịch vụ mới như sử dụng công nghệ thẻ, máy rút tiền
tự động....
-Quy định của NHTM khi cho vay yêu cầu kiểm tra trước, trong và sau khi cho
vay nhưng trình độ cán bộ ngân hàng còn nhiều hạn chế như ngoại ngữ, chuyên
môn khi tiếp cận cách quản lý, hạch toán của các doanh nghiệp. Để thu hút mạnh
đầu tư vào các KCN, tỉnh Đồng Nai đã có quy chế về thanh,kiểm tra. Mỗi năm chỉ
kiểm tra một lần và phải được Chủ tịch tỉnh quyết định.
• Tín dụng trong lĩnh vực nuôi trồng thuỷ sản ở Quảng Ngãi
(Trích dẫn từ bài:Thực trạng và giải pháp mở rộng tín dụng nuôi trồng thuỷ
sản_Võ Mười )
Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với sự nghiệp phát triển kinh tế nông
nghiệp nông thôn nói chung, nuôi trồng thuỷ sản (NTTS) nói riêng đang ngày càng
được phát huy mạnh mẽ, thúc đẩy quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông
nghiệp nông thôn tạo điều kiện khai thác tốt các tiềm năng, nhân lực tài nguyên.
Nhưng triển khai tín dụng cũng gặp nhiều khó khăn:
- Mức vay theo tỷ lệ không đáp ứng được nhu cầu cần thiết cho các hộ vay vốn,
các tổ chức kinh tế nông thôn vì: thứ nhất, họ chưa có đủ giấy tờ hợp pháp để làm
thủ tục thế chấp vay vốn ngân hàng; thứ hai, khung giá đất theo quy định của
UBND tỉnh thấp hơn nhiều so với giá thị trường.
- Phần lớn các chủ dự án đều không đủ điều kiện vay vốn, mặc dù các dự án
nuôi hay bán thâm canh tôm, cá lồng bè mang lại hiệu quả kinh tế cao vì: theo
điểm d, Điều 15 Nghị định 178/1999/NĐ_CP quy định “có mức vốn tự có tham gia
vào dự án giá trị tài sản bảo đảm tiền vay bằng các biện pháp cầm cố thế chấp tối
thiểu bằng 50% vốn đầu tư của dự án” là quá cao.
- Nghị định 178/CĐ-CP quy định “Tài sản hình thành vốn vay dùng bảo đảm
tiền vay phải xác định được quyền sở hữu”, nhưng trong tài sản như máy móc,
thiết bị gắn liền với nhà xưởng được hình thành từ vốn vay không phải đăng ký

Dư nợ nhóm nghành nông nghiệp tăng từ 26 tỷ đồng năm 1988 lên 4.104 tỷ
đồng năm 2002 (tăng 1157 lần ); chiếm tỷ trọng 9,3% tổng dư nợ.
- Chuyển dịch cơ cấu đầu tư tín dụng theo thành phần kinh tế.
Như vậy, qua phân tích cơ chế tín dụng ở các vùng khác nhau, các lĩnh vực
khác nhau, và cả trong hoạt động cụ thể ở một ngân hàng cho ta thấy rằng, hoạt
động tín dụng đã có những bước phát triển vượt bậc, là nghiệp vụ chủ yếu mang
lại lợi nhuận cho toàn hệ thống. Tuy nhiên, đây cũng là nghiệp vụ chứa đựng
nhiều rủi ro, và thực tế trong hoạt động vẫn còn gặp nhiều khó khăn trở ngại do
cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan. Vì vậy, bất cứ lúc nào chúng ta luôn luôn phải
quan tâm đến chất lượng tín dụng, có định hướng phát triển an toàn và hiệu quả
hoạt động này.
2. Thuận lợi và khó khăn.
Các tổ chức tín dụng hiện nay hoạt động trong nền kinh tế thị trường cạnh
tranh hết sức quyết liệt. Vì thế các TCTD cần có một môi trường hoạt động thuận
lợi, bình đẳng, có quyền tự chủ cao...Nhưng trên thực tế, các TCTD lại gặp khó
khăn bởi chính những yếu tố vĩ mô do nhà nước tạo ra.
2.1. Thuận lợi.
Mặc dù còn nhiều khó khăn đối với hoạt động tín dụng do môi trường pháp lý,
do tính cạnh tranh của thị trường, do chính những yếu tố nội tại của mỗi tổ chức
tín dụng. Song chúng ta không thể phủ nhận rằng hoạt động tín dụng của nước ta
có thể phát triển được như hiện nay là nhờ một phần ở những thuận lợi đối với
hoạt động tín dụng. Những thuận lợi này do nhiều yếu tố tạo nên.
Những thuận lợi xuất phát từ quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với
khách hàng do thống đốc ngân hàng nhà nước ban hành. Hiện nay chúng ta có
một quy chế cho vay vừa thông thoáng, vừa chặt chẽ và tương đối phù hợp với hệ
thống pháp luật có liên quan. Một quy chế như vậy đã tạo điều kiện giúp cho tín
dụng tăng trưởng nhanh chóng về số lượng và phát triển về chất lượng như sự
thay đổi cơ cấu tín dụng phù hợp với cơ cấu kinh tế và cơ cấu đầu tư.