ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-----------------------

ĐỖ THỊ VÂN ANH

THẾ GIỚI NHÂN VẬT TRONG TRUYỆN THIẾU NHI CỦA

NGUYỄN NHẬT ÁNH VÀ NGUYỄN NGỌC THUẦN

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Lý luận văn học

HÀ NỘI, 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------

ĐỖ THỊ VÂN ANH

THẾ GIỚI NHÂN VẬT TRONG TRUYỆN THIẾU NHI CỦA
NGUYỄN NHẬT ÁNH VÀ NGUYỄN NGỌC THUẦN
Luận văn thạc sĩ chuyên ngành: Lý luận văn học
Mã số: 60 22 01 20

Ngƣới hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS Lý Hoài Thu

HÀ NỘI, 2015

Học viên

Đỗ Thị Vân Anh

4


Mở đầu ......................................................................................................
1 Lý do chọn đề tài .........................................................................

7
7

2

Lịch sử vấn đề .............................................................................

9

3

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .............................................

17

4

Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................

17

1.2 Thế giới nhân vật ............................................................................ 24
2. Hành trình sáng tác của hai tác giả Nguyễn Nhật Ánh và Nguyễn Ngọc
Thuần ........................................................................................................ 26
2.1 Nguyễn Nhật Ánh ............................................................................27
2.1.1. Hành trình sáng tác ................................................................... 27
2.1.2. Quan điểm nghệ thuật ............................................................... 30
2.2 Nguyễn Ngọc Thuần ........................................................................33
2.2.1. Hành trình sáng tác ................................................................... 33
2.2.2. Quan điểm nghệ thuật ............................................................... 36
Chƣơng 2: Các kiểu nhân vật trong truyện thiếu nhi của Nguyễn
Nhật Ánh và Nguyễn Ngọc Thuần .................................................40
2.1 Nhân vật thiếu nhi ...............................................................................40
2.1.1 Những em bé giàu tình yêu thương ..............................................41
2.1.2. Những em bé thông minh, hiếu động ..........................................45
5


2.2 Nhân vật người lớn ............................................................................. 49
2.2.1 Những người bố mẹ giàu tình yêu thương ................................... 50
2.2.2 Những thầy cô, người hàng xóm thân thiện ................................. 54
2.3 Loài vật và thiên nhiên ........................................................................ 57
Chƣơng 3: Phƣơng thức thể hiện nhân vật trong truyện thiếu nhi
của Nguyễn Nhật Ánh và Nguyễn Ngọc Thuần ............................ 65
3.1 Nghệ thuật miêu tả ngoại hình ............................................................ 65
3.2 Nghệ thuật biểu hiện nội tâm .............................................................. 68
3.3 Không gian và thời gian nghệ thuật ................................................... 70
3.3.1 Không gian ................................................................................... 70
3.3.1.1 Không gian gia đình ................................................................ 71
3.3.1.2 Không gian trường học ........................................................... 73
3.3.2 Thời gian ...................................................................................... 75

khi cũng là người lớn, hoặc là một cơn gió, một loài vật, một đồ vật, một cái
cây. Bởi vì các em đã tìm thấy trong đó cách nghĩ cách cảm cùng những
hành động gần gũi với cách nghĩ cách cảm và cách hành động của chính các
em, hơn thế, các em còn tìm được ở trong đó một lời nhắc nhở, một sự răn
dạy, với những nguồn động viên khích lệ, những sự dẫn dắt ý nhị, bổ ích…
trong quá trình hoàn thiện tính cách của mình. [30].
Trên thế giới, từ lâu đã xuất hiện các tác phẩm văn học viết cho trẻ em.
Những cuốn sách đầu tiên mang nặng nội dung giáo khoa và giáo huấn: đó là
sách học vần, sách bách khoa, sách dạy các quy tắc ứng xử trong xã hội xuất
hiện ở châu Âu từ thế kỉ XIV. Về sau khuynh hướng đề cao nghệ thuật trong
sáng tác cho các em dần được chú ý. Nhiều tác phẩm văn học thiếu nhi đã trở
thành tác phẩm kinh điển của nền văn học nhân loại như Truyện cổ Andersen,
Rôbinxơn Cruxô, Không gia đình. Ở mỗi một dân tộc, văn học viết cho các
7


em có nét đặc sắc riêng nhưng những tác phẩm đều chung mục đích nhân
văn, hướng tới cái thiện, cái đẹp trong cuộc sống.
Thiếu nhi là một giai đoạn phát triển đặc thù và có ý nghĩa quan trọng
trong cuộc đời mỗi con người, đây là giai đoạn hình thành và phát triển nhân
cách của con người. Các phẩm chất của các em đang hình thành và còn chưa
ổn định nên dễ dàng bị biến đổi do các tác động khách quan bên ngoài, bởi
vậy giáo dục thiếu nhi là một công việc có ý nghĩa quyết định đối với sự hình
thành và phát triển nhân cách của lứa tuổi này. Ở nước ta, tuy văn học thiếu
nhi đến thế kỷ XX mới xuất hiện nhưng đến nay đã có nhiều tác giả, tác phẩm
được đông đảo bạn đọc đón nhận như Tô Hoài, Võ Quảng, Phạm Hổ, Đoàn
Giỏi, Thy Ngọc, Trần Thanh Địch, Văn Trọng, Nguyễn Kiên, Hoàng Anh
Đường, Nguyễn Nhật Ánh, Nguyễn Ngọc Thuần... Cùng với thời gian, phạm
vi hiện thực phản ánh trong văn học thiếu nhi càng được mở rộng. Bên cạnh
các đề tài truyền thống như đề tài lịch sử, kháng chiến, đề tài về những năm

hiện một số truyện đồng thoại của Tô Hoài như: Đám cƣới chuột, Võ sĩ Bọ
Ngựa, Dế Mèn phiêu lƣu kí, tác giả đã mượn hình thức đồng thoại, mượn
hình tượng con vật để chuyển tải những vấn đề mang tính xã hội. Tuy trước
Cách mạng tháng Tám chưa thực sự có phong trào sáng tác cho trẻ em nhưng
những tác phẩm của giai đoạn này đã đặt nền móng đầu tiên cho văn học thiếu
nhi nước nhà. Các nhà văn sau 1975 đã chú ý khai thác trẻ em trong nhiều
mối quan hệ: gia đình, nhà trường, đất nước. Những cảm xúc đầu đời của trẻ
và mặt trái của cuộc sống mới cũng đi vào văn học thiếu nhi. Điều đó thể hiện
rất rõ trong sáng tác của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh như:
Kính vạn hoa, Chuyện xứ Langbiang, Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ, Đảo
mộng mơ… Đến nay, trải qua nhiều thăng trầm, văn học thiếu nhi Việt Nam
đã phát triển phong phú, đa dạng và thực sự trở thành một bộ phận quan trọng
của nền văn học dân tộc.

9


Trong những nhà văn viết truyện cho thiếu nhi, Nguyễn Nhật Ánh và
Nguyễn Ngọc Thuần là hai nhà văn gây được sự chú ý của dư luận ngay từ
khi các sáng tác đầu tiên ra đời. Đã có một số công trình tìm hiểu, đánh giá
nội dung - hình thức biểu hiện trong truyện thiếu nhi Nguyễn Nhật Ánh và
Nguyễn Ngọc Thuần nhưng chủ yếu là đặc điểm chung, hoặc các bài nghiên
cứu, đánh giá về truyện thiếu nhi này chỉ nằm xen kẽ trong nhận định cụ thể.
Sau đây là một số công trình, nhận định và đánh giá mà chúng tôi thống kê
được có liên quan đến nhân vật trong các tác phẩm thiếu nhi của Nguyễn Nhật
Ánh và Nguyễn Ngọc Thuần.
2.1 Các bài viết về Nguyễn Nhật Ánh
Nguyễn Nhật Ánh từ lâu đã được những độc giả nhỏ tuổi nhắc đến với
bao tình cảm yêu mến bởi ông là nhà văn của các em, viết vì thiếu nhi và cho
thiếu nhi. Ông thường giữ nét đặc trưng trong văn phong của mình với sự hài

minh họa cho các luận điểm về văn học thiếu nhi trong thời kì đổi mới nhưng
tác giả Bắc Lý đã có nhiều đoạn mang tính chất giới thiệu, phân tích khái
quát giá trị của tác phẩm Kính vạn hoa, bộ truyện dài đầu tiên của Nguyễn
Nhật Ánh. Thêm vào đó, tác giả Hương Giang đã dành một bài viết để nói về
Nguyễn Nhật Ánh và một loạt các tác phẩm của nhà văn như: Cô gái đến từ
hôm qua, Chú bé rắc rối. Nguyễn Nhật Ánh được đánh giá cao không chỉ
bởi vì ông đã viết nhiều, viết hay về văn học thiếu nhi mà nhà văn đã chạm
tới mảng đề tài còn ít và khó viết như đề tài về trường học và việc học của trẻ
em. Thông qua tất cả những trang viết ấy, Nguyễn Nhật Ánh còn đóng vai trò
là một người thầy, một nhà giáo dục, giúp nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ.
Vân Thanh, nhà nghiên cứu văn học thiếu nhi, trên Tạp chí Văn học đã
từng nhận xét: “Truyện của Nguyễn Nhật Ánh có khả năng đi vào lòng người
11


bởi tình cảm nồng hậu của tác giả đối với các lứa tuổi trẻ thơ mà anh luôn
yêu quý và tôn trọng. Có trái ngược chăng, ở tuổi trưởng thành, Nguyễn
Nhật Ánh đã phải chịu đựng biết bao gian lao, vất vả và cay đắng, nhưng
viết về lứa tuổi này, anh lại không hề đi vào những chua chát, mỉa mai, oán
hận đời. Anh luôn muốn truyền cho các em lòng tin vào cuộc sống và nghị
lực vượt mọi khó khăn.” [34]. Lòng tin yêu cuộc sống và nghị lực vượt khó
khăn là những đức tính tốt đẹp của thiếu nhi đã được nhà văn Nguyễn Nhật
Ánh truyền tải qua câu chuyện của mình một cách gần gũi với thiếu nhi nhất.
Lê Phương Liên trong bài viết Văn xuôi và trẻ em đã nhận xét: “Nhà
văn Nguyễn Nhật Ánh là một tác giả thành công với bạn đọc trẻ, anh là
người có một “khóe văn” riêng. Anh chiếm được tình cảm của hàng triệu
người đọc cũng không ngoài quy luật tự sự và đối thoại nội tâm của tuổi thơ,
không ngoài sự tự phát hiện ra chất hài hước của chính mình” [39]. Các sáng
tác như Tôi là Bêtô và Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ chính là những tác
phẩm được không chỉ trẻ em mà cả người lớn yêu thích.

thế giới quen thuộc xung quanh nhưng chỉ riêng trẻ nhỏ mới “thấy” (Đảo
mộng mơ; Chuyện xứ Langbiang)[35]. Các truyện thiếu nhi này được nhìn
từ trẻ thơ, không gian trong truyện của Nguyễn Nhật Ánh vừa thơ mộng vừa
ngộ nghĩnh và là cả một thế giới lộng lẫy và bí ẩn.
Nhà phê bình văn học Phong Lê đã rất thích khi đọc tập truyện Tôi là
Bêtô vì nó đã chứa đựng nhiều điều mới mẻ và tình cảm của trẻ con “Một
cách kể tự nhiên về những chuyện của đời thường không tẻ nhạt, có sức chứa
những ý tưởng mới mẻ và những triết lý hồn nhiên, nhằm mở rộng sự sống
của thế giới trẻ thơ, và gieo trồng những tình cảm đặc trưng cho bước chuyển
từ trẻ con sang người lớn, từ gia đình ra xã hội – đó là cái hay, cái hấp dẫn
của Tôi là Bêtô. Đã lâu lắm, tôi mới lại được đọc một truyện thú như
thế!”[19].
13


Nhà văn Lê Minh Khuê trên báo Tiền phong đã nhận xét: “Nguyễn
Nhật Ánh trong sáng từ cách nghĩ, cách cảm, từ ngôn ngữ đối thoại, từ cách
miêu tả đến xây dựng nhân vật. Tất cả đều đầy sức khơi gợi tới cái đẹp. Anh
khơi dậy sự tự tin, tin vào sức mạnh của trí tuệ, tin vào con đường của mỗi
người trong đời. Tác phẩm của Nguyễn Nhật Ánh in hàng chục ngàn bản mỗi
cuốn, là sự chờ đợi háo hức như chờ đợi người “hò hẹn” của các em. Mấy ai
được hạnh phúc như anh”[17] .Nhà văn có một khoảng trời riêng và thực sự
làm chủ khoảng đất sáng tạo của mình đó chính là lý do người đọc háo hức
chờ đón tác phẩm mới của Nguyễn Nhật Ánh.
“Mỗi cuốn truyện là một tuổi thơ trọn vẹn, lần nào cũng như bắt đầu
lại từ đầu, với những ký ức lung linh hoa lá và những trải nghiệm khóc cười
rất thật tưởng chừng không có bóng dáng của “hư cấu văn học”. Cũng vì thế
mà khó có thể xác định nhà văn viết cho/về thế hệ nào, thời đại nào. Có cảm
tưởng, người đọc sau trăm năm nữa vẫn sẽ có được một Nguyễn Nhật Ánh
đồng hành với ký ức tuổi thơ của mình như thế này mà thôi” [11]. Tác giả

nhiều độc giả lớn tuổi tìm đọc và yêu thích, thậm chí còn yêu mến so sánh các
tập truyện đó như là Hoàng tử bé của Việt Nam.
Luận văn Đặc điểm truyện thiếu nhi của Nguyễn Ngọc Thuần của tác
giả Tạ Thị Liên đã chỉ ra những nét chính về văn học thiếu nhi Việt Nam và vị
trí truyện thiếu nhi Nguyễn Ngọc Thuần trong nền văn học đương đại. Luận
văn cũng bước đầu tìm hiểu đặc điểm về nội dung và nghệ thuật truyện thiếu
nhi Nguyễn Ngọc Thuần thông qua bốn tập truyện của nhà văn.
Một số bài báo viết về hai nhà văn như trên báo Văn nghệ, Văn nghệ
quân đội, Sài Gòn giải phóng, Tuổi trẻ…và trên các trang báo điện tử như
Evan.net, Phongdiep.net, VnExpress… Nguyễn Ngọc Thuần đã chọn thi pháp
cổ tích cho những trang văn xuôi của mình, truyện Một thiên nằm mộng là
15


một tác phẩm minh chứng rõ nét nhất. Cậu bé đã nhìn cuộc đời trong giấc
mộng hằng đêm và bay bổng cùng nó. Tất cả những người thân yêu của em,
con vật, đồ vật thân yêu đều trở nên lung linh mờ ảo trong giấc mơ. Dường
như giấc mơ là cứu cánh duy nhất của nhân vật chính và cũng là cách duy
nhất để Nguyễn Ngọc Thuần quay trở về với thế giới tuổi thơ của mình.
Nhà thơ Nguyễn Hoàng Sơn, trong bài viết Nhìn lại 5 năm văn học
nước nhà in trên báo Tiền Phong (số ra ngày 18/1/2005) đã ưu ái khi nhận xét
về Nguyễn Ngọc Thuần: “Riêng Nguyễn Ngọc Thuần thực sự là một hiện
tượng! Chỉ trong vài năm, Nguyễn Ngọc Thuần cho ra mắt 4 cuốn sách, đoạt
4 giải thưởng văn học danh giá, được báo chí đồng thanh biểu dương, được
in đi in lại, điều này không phải cây bút nào cũng làm được. Nguyễn Ngọc
Thuần đã vinh danh cho văn học thiếu nhi, lĩnh vực thường bị bỏ sót trong
các công trình văn học sử!” [26].
Lê Phương Liên trong bài viết Văn xuôi và trẻ em đã nhắc đến Nguyễn
Ngọc Thuần như một hiện tượng: “Trong thể loại truyện cho thiếu nhi, thế
giới tuổi thơ của Nguyễn Ngọc Thuần đã xuất hiện như một tia sáng trong

Đảo Mộng Mơ



Tôi là Bê tô



Có hai con mèo ngồi bên cửa sổ



Cha và con… và tàu bay



Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ



Một thiên nằm mộng

Ngoài ra luận văn còn tham khảo thêm một số tác phẩm khác của nhà văn
Nguyễn Nhật Ánh, Võ Quảng, Tô Hoài và một số tài liệu tham khảo, bài viết
trên internet trong quá trình thực hiện đề tài với mục đích tạo sự so sánh khi
cần thiết và tạo sự phong phú cho đề tài, dẫn chứng.
4

Nhiệm vụ nghiên cứu


mối quan hệ giữa nội dung và hình thức, cũng như trong hệ thống các nhân
vật cùng loại hình, trong mối quan hệ giữa các nhân vật với nhau sẽ giúp
chúng tôi đánh giá chính xác hơn về giá trị tác phẩm, tư tưởng và tài năng của
nhà văn.
4.2. Phương pháp loại hình (loại hình nhân vật): là công cụ để chúng
tôi phân các nhân vật có những đặc điểm giống nhau vào cùng một
18


loại. Từ đó, chúng tôi xác định được vị trí và ý nghĩa của nhân vật khi đặt
nhân vật đó trong hệ thống cùng loại hình.
4.3. Phương pháp so sánh: giúp cho chúng tôi chỉ ra những nét tương
đồng và khác biệt của hai nhà văn. Sử dụng phương pháp loại hình nhằm so
sánh truyện thiếu nhi Nguyễn Nhật Ánh và Nguyễn Ngọc Thuần trên một cấp
độ và bình diện cụ thể, để từ đó chỉ ra những nét tương đồng mang tính phổ
quát và cả những nét khác biệt mang tính đặc thù.
4.4. Phương pháp phân tích, tổng hợp: phương pháp này rất cần thiết
trong quá trình tìm hiểu các nhân vật cụ thể, từ đó có những đánh giá khái
quát đối với từng loại hình nhân vật trong hệ thống các nhân vật của Nguyễn
Ngọc Thuần và Nguyễn Nhật Ánh. Trong quá trình thực hiện luận văn, chúng
tôi sử dụng một số dẫn chứng trích ra từ các truyện của hai nhà văn để minh
họa cho nhận xét, lập luận của mình. Do đó, trong suốt quá trình thực hiện
chúng tôi luôn vận dụng phương pháp phân tích để làm rõ các vấn đề được
nêu ra ở các chương.
Phương pháp tiếp cận thi pháp học: Luận văn vận dụng các khái niệm thi
pháp học để tìm hiểu cách thức tiếp cận, khám phá hiện thực của truyện thiếu
nhi, từ đó tìm ra đặc sắc nghệ thuật trong kết cấu, cách xây dựng nhân vật,
ngôn ngữ độc đáo mới lạ của truyện thiếu nhi.

7

số phận, tình cảm, cảm xúc của những con người được nhà văn thể hiện. Vì
vậy, Tô Hoài đã có lý khi cho rằng "Nhân vật là nơi duy nhất tập trung hết
thảy, giải quyết hết thảy trong một sáng tác".
Nhân vật là một trong những phương diện quan trọng bậc nhất của tác
phẩm văn học. Nghiên cứu văn học từ góc độ này sẽ làm sáng tỏ nhiều điều
về thể loại, trào lưu, quan niệm văn học, phong cách sáng tạo. Bởi vì văn học
không thể thiếu vắng nhân vật. Nhân vật là phương tiện cơ bản giúp người
nghệ sĩ miêu tả đời sống con người thông qua những hình tượng nghệ thuật.
Vì thế, việc chiếm lĩnh các mặt giá trị của tác phẩm sẽ khó có thể thực hiện
nếu không tìm hiểu phương diện nhân vật – thành quả nghệ thuật quan trọng
trong sáng tác của mỗi nhà văn.
Nhân vật là con người cụ thể được miêu tả trong tác phẩm văn học
mang tính ước lệ, không bị đồng nhất với con người có thật ngay cả khi nhà
21


văn xây dựng nhân vật với nét rất gần nguyên mẫu. Nhân vật văn học là linh
hồn của tác phẩm “chính là nơi tác giả gửi gắm thông điệp và độc giả tiếp
nhận “giải mã” những vấn đề hiện thực cốt yếu đặt ra trong tác phẩm” (Lý
Hoài Thu). Nhân vật văn học có khi còn là các con vật, các loài cây được gán
cho các đặc điểm giống với con người. Nhân vật là đứa con tinh thần của nhà
văn, thể hiện quan niệm thẩm mĩ và lý tưởng thẩm mỹ của nhà văn về cuộc
đời và con người.
Căn cứ vào các tiêu chí khác nhau mà có thể phân thành các loại hình
nhân vật khác nhau. Dựa vào vai trò của nhân vật đối với cốt truyện có thể
phân thành nhân vật chính và nhân vật phụ, căn cứ vào tư tưởng và quan hệ
với lý tưởng có thể phân thành nhân vật chức năng, nhân vật loại hình, nhân
vật tính cách, nhân vật tư tưởng. Nhân vật không chỉ là hình thức cơ bản thể
hiện quan niệm nghệ thuật về con người của nhà văn mà còn là hình thức cơ
bản để khái quát những quy luật của đời sống và là nơi tập trung mọi giá trị tư

có tính chất đối kháng quyết liệt, nhân vật chính diện thường tập trung những
đức tính tốt đẹp còn nhân vật phản diện thì hoàn toàn ngược lại.
Xem xét chức năng và vị trí của nhân vật trong tác phẩm, có thể chia
thành các loại nhân vật: nhân vật chính, nhân vật trung tâm, nhân vật phụ.
Nhân vật chính là nhân vật giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức và triển
khai tác phẩm. Nhà văn thường tập trung miêu tả, khắc họa tỉ mỉ từ ngoại
hình, nội tâm và quá trình phát triển tính cách của nhân vật. Qua nhân vật
chính, nhà văn thường nêu lên những vấn đề và mâu thuẫn cơ bản trong tác
phẩm, từ đó giải quyết vấn đề, bộc lộ cảm hứng tư tưởng và tính thẩm mỹ.
Trừ một hoặc một số nhân vật chính, những nhân vật còn lại đều là nhân vật
phụ ở các cấp độ khác nhau. Ðó là nhân vật giữ vị trí thứ yếu so với nhân vật
23


chính trong quá trình diễn biến của cốt truyện, của việc thể hiện chủ đề tư
tưởng của tác phẩm.
Xét từ góc độ thể loại có thể phân thành các nhân vật: nhân vật trữ tình,
nhân vật tự sự và nhân vật kịch. Xét từ góc độ chất lượng miêu tả có thể phân
thành các loại: nhân vật, tính cách, điển hình. Nhân vật là những con người
nói chung được miêu tả trong tác phẩm. Nhà văn có thể chỉ mới nêu lên một
vài chi tiết về ngôn ngữ, cử chỉ, hành động...cũng có thể miêu tả kĩ và đậm
nét. Ngoài những loại nhân vật được trình bày, có thể nêu lên một số khái
niệm khác về nhân vật qua các trào lưu văn học khác nhau. Chẳng hạn, khái
niệm nhân vật bé nhỏ trong văn học hiện thực phê phán, khái niệm nhân vậtcon vật người trong chủ nghĩa tự nhiên, nhân vật - phi nhân vật trong các trào
lưu văn học hiện đại chủ nghĩa ở phương Tây.
1.2 Thế giới nhân vật
Thế giới nhân vật là hệ thống các nhân vật được tổ chức tạo thành một
chỉnh thể nghệ thuật, trong đó mỗi nhân vật là một yếu tố của chỉnh thể. Mỗi
thế giới nhân vật được quy định bởi cách tổ chức, sắp xếp theo ý đồ nghệ
thuật, sự sáng tạo của nhà văn làm sao cho các nhân vật trong tác phẩm liên

vật tiểu thuyết có được sự bề thế mà các thể loại khác khó sánh kịp. Khác với
tiểu thuyết là thể loại chiếm lĩnh đời sống trong toàn bộ sự đầy đặn và toàn
vẹn của nó, truyện ngắn thường hướng tới việc khắc họa một hiện tượng, phát
hiện một nét bản chất trong quan hệ nhân sinh hay đời sống tâm hồn của con
người. Vì thế, trong truyện ngắn thường có ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp.
Nếu mỗi nhân vật của tiểu thuyết là một thế giới, thì nhân vật của truyện ngắn
là mảnh nhỏ của thế giới ấy. Truyện ngắn không hướng tới việc khắc họa tính
cách điển hình nhiều mặt trong tương quan với hoàn cảnh. Nhân vật của

25