Tên đề tài: Một số giải pháp giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học tại trường THCS Lê Quý Đôn

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề.
Công tác giáo dục và đào tạo là nhiệm vụ quan trọng được Đảng và Nhà
nước quan tâm và xem là quốc sách hàng đầu. Một trong những động lực quan
trọng để thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện phát huy
nguồn lực con người, yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế
nhanh chóng và bền vững.
Giáo dục đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình phát triển, giáo dục sẽ
làm giảm khả năng tồn tại thất nghiệp và tăng thu nhập của người dân. Giáo dục
còn là tiền đề cho sự phát triển nguồn nhân lực, động lực và nền tảng để phát
triển kinh tế nhanh và bền vững.
Trong những năm gần đây tình trạng học sinh bỏ học diễn ra phổ biến trong
cả nước, việc học sinh bỏ học chủ yếu tập trung ở vùng cao, biên giới và hải
đảo. Đặc biệt tình trạng học sinh bỏ học cũng diễn ra ngày càng nhiều tại vùng
đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng đặc biệt khó
khăn.
Theo báo cáo tổng kết hàng năm về công tác duy trì sĩ số của phòng Giáo
dục và Đạo tạo thì tình trạng học sinh bỏ học đang ở mức đáng báo động. Tỉ lệ
học sinh bỏ học còn rất cao làm ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng giáo dục.

Người thực hiện :Vũ Thu Hương – Phó hiệu trưởng

1


Tên đề tài: Một số giải pháp giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học tại trường THCS Lê Quý Đôn
Theo báo cáo tổng kết về công tác DTSS của UBND huyện Năm học 2017-2018

Trong bảng có thể thấy, số lượng học sinh bỏ học của trường THCS Lê Qúy

Tên đề tài: Một số giải pháp giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học tại trường THCS Lê Quý Đôn

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lí luận của vấn đề
Bỏ học của học sinh THCS là trường hợp học sinh bỏ học trước khi hoàn
thành bậc THCS trong nhà trường.
Biện pháp ngăn ngừa tình trạng bỏ học của học sinh là sự tác động của các
lực lượng giáo dục, để hạn chế, phòng ngừa hiện tượng bỏ học của học sinh,
nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục đã đề ra.
Giáo dục là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước, của toàn dân, xây dựng xã hội
học tập, tạo điều kiện cho mọi người, mọi lứa tuổi, mọi trình độ được học
thường xuyên, học suốt đời.
Bậc THCS là một cấp học đang được thiết kế thực hiện theo hướng đổi mới
toàn diện và phổ cập giáo dục nhằm giải quyết tốt sự hòa nhập của người học
vào môi trường, cải thiện môi trường một cách có hiệu quả. Việc nâng cấp và
xây dựng cấp học THCS mới là một bước đi quan trọng tạo nên sự liên thông và
đảm bảo tính đồng bộ, hệ thống với các cấp học, bậc học khác trong hệ thống
giáo dục phổ thông ở nước ta.
Mục tiêu của giáo dục THCS là cung cấp cho học sinh học vấn phổ thông
cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỉ luật, hướng nghiệp để thực hiện phân
luồng sau THCS, tạo điều kiện để học sinh tiếp tục học tập hoặc đi vào cuộc
sống.
Thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục, tạo cơ hội bình đẳng để ai cũng
được học hành.
Phát triển giáo dục phải gắn liền với nhu cầu phát triển Kinh tế - Xã hội,
tiến bộ Khoa học - Công nghệ, củng cố Quốc phòng An ninh.
Ở vùng sâu, vùng xa, vùng nông thôn nguồn tài chính, cơ sở vật chất, thiết
bị và đầu tư cho giáo dục còn nhiều thiếu thốn, trong lúc nhu cầu của xã hội đối
với giáo dục tăng mạnh.
Người thực hiện :Vũ Thu Hương – Phó hiệu trưởng

Năm học

Tổng số lớp

Tổng số học sinh

HSDT

2017 - 2018

19

523

231

Người thực hiện :Vũ Thu Hương – Phó hiệu trưởng

4


Tên đề tài: Một số giải pháp giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học tại trường THCS Lê Quý Đôn

2018 - 2019

19

553

253


6

3. Thuận lợi và khó khăn ảnh hưởng đến tình trạng học sinh bỏ học.
3.1. Thuận lợi.
Cơ sở vật chất nhà trường ngày càng được đầu tư theo hướng chuẩn
hoá, nhà trường có 12 phòng học kiên cố 2 tầng, bàn ghế đủ cho học 2 ca/ngày.
Trang thiết bị dạy học, sách giáo khoa được trang bị tương đối đầy đủ đảm bảo
cho dạy học theo phương pháp mới.
Đội ngũ giáo viên đầy đủ ở các bộ môn, có tinh thần đoàn kết, có ý thức
tổ chức kỷ luật cao và trình độ tay nghề khá vững vàng, tích cực tham gia các
phong trào hội giảng, học tập để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tích
cực học tập trong đổi mới phương pháp dạy học và ứng dụng công nghệ thông
tin.
3.2. Khó khăn.
Điều kiện kinh tế của nhân dân trong xã còn khó khăn. Một số cha mẹ học
sinh chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của con em mình, tỷ lệ học sinh bỏ
học hàng năm còn cao. Trình độ dân trí thấp, nhận thức của người dân về việc
học tập chưa cao nên việc phối hợp giáo dục giữa nhà trường và gia đình gặp
nhiều khó khăn.
Điều kiện sống, sinh hoạt và học tập của nhiều em còn gặp khó khăn, gia
đình các em phần lớn nằm trong diện lao động nghèo, việc đến trường của các
em cũng hay bị gián đoạn do phải phụ giúp công việc gia đình, thêm vào đó điều
kiện kinh tế khó khăn không có điều kiện cho con em theo học, thời gian đầu tư
Người thực hiện :Vũ Thu Hương – Phó hiệu trưởng

5


Tên đề tài: Một số giải pháp giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học tại trường THCS Lê Quý Đôn


2

2016 - 2017

22

4. Những yếu tố khách quan, chủ quan ảnh hưởng đến tình trạng học
sinh bỏ học.
4.1. Những yếu tố từ xã hội.

Người thực hiện :Vũ Thu Hương – Phó hiệu trưởng

6


Tên đề tài: Một số giải pháp giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học tại trường THCS Lê Quý Đôn

Địa phương xã Đray Sap là xã đặc biệt khó khăn, có điạ bàn rộng, tình
hình kinh tế địa phương còn gặp nhiều khó khăn. Hộ gia đình được xếp vào hộ
nghèo, cận nghèo còn cao ảnh hưởng tới tình hình học tập của con em trong xã.
Tình hình an ninh trật tự của địa bàn xã tương đối phức tạp do có một số
thanh niên lêu lổng, quậy phá …do đó ảnh hưởng không ít đến đạo đức của
thanh thiếu niên trong xã cũng như tình hình giáo dục của địa phương xã.
4.2. Những yếu tố từ nhà trường.
- Cơ sở vật chất của nhà trường còn thiếu thốn: Trường chỉ đủ số phòng
học cho các lớp chính khóa, thiếu phòng học phụ đạo cho học sinh yếu kém.
- Ý thức trách nhiệm của một bộ phận giáo viên, nhất là giáo viên chủ
nhiệm chưa cao. Sự kết hợp giữa giáo viên chủ nhiệm và tổ chức hội Cha mẹ
học sinh trong việc giáo dục học sinh yếu kém, học sinh cá biệt còn hạn chế.

cảm của bố hoặc mẹ, học sinh mồ côi , học sinh có bố mẹ ly hôn, đi làm ăn
xa…. Những học sinh này thường có tính khí bất thường, hay quậy phá, đánh
nhau, hoặc tự ti, mặc cảm xa lánh bạn bè nên dẫn đến tình trạng bỏ học .
- Do kinh tế gia đình khó khăn đã khiến nhiều học sinh phải theo cha mẹ đi
làm nương rẫy, hoặc bỏ học để phụ giúp công việc gia đình.
- Một số em do nhà xa trường trên 10 km như học sinh ở Buôn Kuốp, Buôn
Tuor B, thôn Đồng Tâm. Đoạn đường tới trường gồ gề, bụi vào mùa nắng và lầy
lội vào mùa mưa. Các em muốn đi học phải thức dậy chuẩn bị từ 4h sáng. Chính
vì vậy tạo nên cảm giác chán nản muốn bỏ học.
- Sự phối hợp giữa cha mẹ học sinh với nhà trường chưa thực sự chặt chẽ,
nhiều cha mẹ học sinh còn có tư tưởng trông chờ, phó mặc con em mình cho nhà
trường.
III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề.
Đứng trước thực trạng và tìm hiểu được các nguyên nhân trên, bản thân tôi
luôn trăn trở tìm ra các giải pháp để giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học. Năm
học 2017 - 2018, tôi mạnh dạn tham mưu, đề xuất với hiệu trưởng đưa các giải
pháp áp dụng tại trường THCS Lê Quý Đôn bước đầu đã đem lại hiệu quả nhất
định. Để làm hạn chế việc học sinh bỏ học thì chúng ta thực hiện đồng bộ các
giải pháp dưới đây.
Người thực hiện :Vũ Thu Hương – Phó hiệu trưởng

8


Tên đề tài: Một số giải pháp giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học tại trường THCS Lê Quý Đôn

1. Giải pháp 1. Triển khai các văn bản, tổ chức tuyên truyền về công
tác duy trì sĩ số đến tất cả giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh.
Nhà trường thường xuyên quán triệt và triển khai đến cán bộ, giáo viên của
nhà trường các văn bản liên qua đến công tác duy trì sĩ số của các cấp. Đây là

Thành lập ban duy trì sĩ số, phân công rõ trách nhiệm của Lãnh đạo nhà
trường, cán bộ, giáo viên, nhân viên trong công tác vận động học sinh duy trì sĩ
số đến từng lớp, từng thôn buôn, từng học sinh. (Có QĐ và phân công nhiệm vụ
theo từng thôn, buôn).
Ban duy trì sĩ số có trách nhiệm thường xuyên tiếp nhận những trường hợp
có nguy cơ bỏ học từ giáo viên chủ nhiệm, phân công thành viên phụ trách giúp
đỡ các em, tìm hiểu nguyên nhân, những yếu tố tác động, động viên các em
trong học tập trong suốt một năm học, khi học sinh có dấu hiệu nghỉ học thì ban
duy trì sĩ số phối hợp các ban ngành vận động, động viên các em trở lại trường.
Ban giám hiệu trường thường xuyên kiểm tra, đôn đốc ban duy trì sĩ số
hoàn thành nhiệm vụ đồng thời hỗ trợ một phần kinh phí cho các bộ phận, các
thành viên trong ban duy trì sĩ số làm tốt công tác vận động học sinh ra lớp.
(Có mẫu bảng theo dõi sĩ số hàng ngày kèm theo trong phần phụ lục)
Sau mỗi năm học Ban giám hiệu tổ chức họp đánh giá hoạt động của ban
duy trì sĩ số, khen thưởng những thành viên tích cực trong hoạt động duy trì sĩ
số.
3. Giải pháp 3: Nâng cao chất lượng học tập đại trà, ôn tập củng cố
kiến thức cho học sinh giảm dần tỉ lệ kiểm tra lại, ở lại lớp.
Tổ chức dạy bổ sung kiến thức, phụ đạo học sinh yếu kém để học sinh tự
tin khi đến trường.

Người thực hiện :Vũ Thu Hương – Phó hiệu trưởng

10


Tên đề tài: Một số giải pháp giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học tại trường THCS Lê Quý Đôn

Giáo viên phụ đạo học sinh yếu kém
Động viên giáo viên tích cực đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với

Tên đề tài: Một số giải pháp giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học tại trường THCS Lê Quý Đôn

INCLUDEPICTURE
" />0351903405539017_n.jpg?
oh=7140976604e4e482089c02e6d22
2edeb&oe=5A724950" \*
MERGEFORMATINET
INCLUDEPICTURE
" />0351903405539017_n.jpg?
oh=7140976604e4e482089c02e6d22
2edeb&oe=5A724950" \*
MERGEFORMATINET
INCLUDEPICTURE
" />0351903405539017_n.jpg?
oh=7140976604e4e482089c02e6d22
2edeb&oe=5A724950" \*
MERGEFORMATINET

Người thực hiện :Vũ Thu Hương – Phó hiệu trưởng

13


Tên đề tài: Một số giải pháp giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học tại trường THCS Lê Quý Đôn

Thi xếp mâm quả

Các tiết mục văn nghệ trong Hội thi văn nghệ chào mừng 20/11
Chỉ đạo các ban ngành, đoàn thể trong Nhà trường, phối hợp xây dựng kế
hoạch xây dựng mô hình “lớp học thân thiện”, thân thiện với môi trường,

của học sinh, có phương pháp động viên và tạo sự quan tâm thích hợp để học
sinh không có ý định bỏ học.
Thông qua các tiết sinh hoạt 15 phút đầu giờ, sinh hoạt lớp, hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp giáo dục, tuyên truyền cho các em về ý nghĩa của việc học
đối với tương lai, cuộc sống sau này của mỗi học sinh. Đồng thời đổi mới cách
tổ chức các hoạt động để thu hút các em học sinh yếu, kém, chán học tham gia
để các em có sự hứng thú khi đi học.
Khi học sinh nghỉ học GVCN cùng ban cán sự lớp đến nhà học sinh tìm
hiểu, động viên và vận động học sinh đi học trở lại.
GVCN thường xuyên báo cáo tình hình học sinh bỏ học, có nguy cơ bỏ học
theo thôn, buôn về các tổ trưởng tổ duy trì sĩ số để ban duy trì sĩ số có biện pháp
vận động thích hợp.
GVCN, GVBM theo dõi học sinh cần theo dõi sát sao tình hình, diễn biến
tâm lý, các biểu hiện khác thường của học sinh để can thiệp như: hay nghỉ học,
buồn chán, mệt mỏi cáu gắt, không học bài, làm bài tập về nhà, hay la cà quán
cà phê, quán Internet...
GVBM không ngừng thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới
công tác kiểm tra đánh giá học sinh làm cho giờ học trở lên vui hơn, hứng thú và
cuốn hút học sinh hơn. Biết quan tâm, khích lệ và động viên kịp thời đối với
những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, hoàn cảnh éo le,..Thường xuyên động
viên, khích lệ các em học sinh dân tộc, tránh căng thẳng, khô cứng vì các em bị
mất kiến thức căn bản không theo kịp bạn bè thường nản chí trong học tập sẽ
Người thực hiện :Vũ Thu Hương – Phó hiệu trưởng

16


Tên đề tài: Một số giải pháp giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học tại trường THCS Lê Quý Đôn

dẫn tới các em chán học và bỏ học. Nêu những tấm gương học tập tiêu biểu của


Tên đề tài: Một số giải pháp giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học tại trường THCS Lê Quý Đôn

INCLUDEPICTURE
" />79479084256976_n.jpg?
oh=12e1a43cb83d6b969344381f71061
1c4&oe=5A3EC9ED"

\*

MERGEFORMATINET
INCLUDEPICTURE
" />79479084256976_n.jpg?
oh=12e1a43cb83d6b969344381f71061
1c4&oe=5A3EC9ED"

\*

MERGEFORMATINET
INCLUDEPICTURE
" />79479084256976_n.jpg?
oh=12e1a43cb83d6b969344381f71061
1c4&oe=5A3EC9ED"

\*

MERGEFORMATINET

Người thực hiện :Vũ Thu Hương – Phó hiệu trưởng


Trong năm học 2017 – 2018 và năm học 2018-2019, nhà trường đã thường
xuyên tham mưu xin hỗ trợ từ các đoàn thể, các mạnh thường quân để làm tốt
công tác tương thân tương ái, giúp học sinh nghèo vượt khó vươn lên trong học
tập: Trong 2 năm liên tục số học sinh được nhận các suất học bổng và quà tặng
là 78 suất; 18 học sinh được tặng xe đạp; 20 học sinh được tặng dụng cụ học tập,
quà…19 học sinh được nhận đồng phục và ba lô đến trường; 21 học sinh được
nhận học bổng là tiền mặt.

Phối hợp với các mạnh thường quân và chính quyền địa phương tặng
xe đạp cho học sinh nghèo nhân dịp trung thu
8. Giải pháp 8: Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình học sinh
và chính quyền địa phương trong công tác duy trì sĩ số.
Để giảm thiểu học sinh bỏ học thì chúng ta phải xác định một điều là nếu
không có sự đóng góp hỗ trợ của chính quyền địa phương thì sẽ khó thành công.
Do đó Nhà trường cần tranh thủ tham mưu cho Đảng ủy, UBND xã, Ban Chỉ
đạo giáo dục cấp xã về tình trạng học sinh có nguy cơ bỏ học và bỏ học hàng
tháng để ban chỉ đạo có kế hoạch cùng với nhà trường, các Trưởng thôn, buôn,

Người thực hiện :Vũ Thu Hương – Phó hiệu trưởng

20


Tên đề tài: Một số giải pháp giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học tại trường THCS Lê Quý Đôn

các đoàn thể trên địa bàn đến nhà học sinh để nắm bắt tâm tư, suy nghĩ của học
sinh và cha mẹ các em, vận động các em trở lại trường. Khi có chính quyền địa
phương cùng tham gia vận động thì học sinh, cha mẹ học sinh sẽ thấy được sự
quan tâm của chính quyền địa phương và tạo điều kiện cho con em mình quay
lại trường.

trường và toàn xã hội để công tác duy trì sĩ số được bền vững.
Đề tài đã đi sâu phân tích và đưa ra các biện pháp tích cực với mục đích
nhằm hạn chế việc học sinh bỏ học phù hợp với tình hình tại địa phương
V. Hiệu quả SKKN:
Sau khi áp dụng đề tài(từ năm học 2017-2018 đến năm học 2018-2019) tỉ lệ
học sinh bỏ học đã có sự chuyển biến tích cực, đã giảm hơn nhiều so với những
năm trước cụ thể theo bảng sau:

STT

Năm học

Số HS bỏ học

1

2015 – 2016

21

(Khi chưa áp dụng đề tài)
2

2016 – 2017

22

(Khi chưa áp dụng đề tài)
3


trường cũng được nâng lên, tỉ lệ học sinh đi học chuyên cần hơn đã giúp chất
lượng hai mặt giáo dục nâng cao, giảm tỉ lệ học sinh yếu kém. Năm học 20172018 trường THCS Lê Quý Đôn đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đạt danh
hiệu tập thể Lao động Tiên tiến xuất sắc và được UBND tỉnh tặng giấy khen.
Công tác duy trì sĩ số của nhà trường được các cấp chính quyền địa phương
đánh giá cao, thường xuyên được tuyên dương trong các kỳ họp, sinh hoạt…
Các giải pháp đưa ra vẫn tiếp tục nghiên cứu để áp dụng ở những năm tiếp
theo.
Phần thứ ba: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
I. Kết luận:
Sự phối hợp nhà trường với chính quyền địa phương, tổ chức đoàn thể và
tổ dân phố thường xuyên tuyên truyền cho các bậc phụ huynh học sinh về tầm
quan trọng của việc học hiện nay.
Hàng tháng giáo viên chủ nhiệm báo cáo việc thực hiện chuyên cần của học
sinh để kịp thời nắm bắt những học sinh có nguy cơ bỏ học đồng thời tìm hiểu
nguyên nhân và có kế hoạch vận động không để học sinh bỏ học. Muốn thành
công trong công tác duy trì sĩ số, vận động học sinh ra lớp, điều cần không thể
Người thực hiện :Vũ Thu Hương – Phó hiệu trưởng

23


Tên đề tài: Một số giải pháp giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học tại trường THCS Lê Quý Đôn

thiếu của người giáo viên nói chung mà đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm phải có
một tấm lòng thương yêu học trò thực sự, tâm huyết với nghề và kiên trì, nhẫn
nại không ngại khó để đạt được mục đích chính của mình, biết hy sinh “tất cả vì
học sinh thân yêu”.
Nhà trường thường xuyên tổ chức cho giáo viên chủ nhiệm có kinh
nghiệm, phương pháp tốt trong công tác vận động và duy trì tốt sĩ số và giáo dục
học sinh cá biệt báo cáo kinh nghiệm để đồng nghiệp học hỏi, rút kinh nghiệm

II. Kiến nghị:
Chính quyền địa phương thường xuyên hỗ trợ nhà trường trong công tác
tuyên truyền, vận động học sinh ra lớp. Thường xuyên động viên, quan tâm đối
với đội ngũ giáo viên, nhất là giáo viên làm công tác chủ nhiệm, tổ trưởng tổ dân
phố, hội phụ nữ, cán bộ phụ trách công tác phổ cập của địa phương bởi họ chính
là lực lượng nòng cốt trong công tác vận động học sinh ra lớp, duy trì sĩ số học
sinh. Ban duy trì sĩ số của xã cần phối hợp thường xuyên, hiệu quả hơn nữa đối
với nhà trường trong việc quản lý học sinh, vận động học sinh ra lớp, tuyên
truyền cho các bậc mẹ học sinh hiểu được ý nghĩa của việc học, quan tâm hơn
nữa đến công tác giáo dục đạo đức cho con em.
Ngoài ra cũng cần có các biện pháp đối với những gia đình không quan tâm
đến việc học hành của con cái, thường xuyên có con nghỉ hoc không lý do, bỏ
học…Có chế độ khen thưởng cho những gia đình tham gia tích cực phong trào
học tập của con em. Muốn vậy, tôi mong chính quyền địa phương, cacs đoàn thể
cuar UBND xã cùng cộng đồng trách nhiệm, cùng quan tâm, động viên, có
chính sách hỗ trợ cho gia đình những em học sinh có hoàn cảnh khó khăn để các
em tiếp tục tham gia học tập, giúp các em có một tương lai tươi sáng hơn.
Người viết

Vũ Thu Hương

Người thực hiện :Vũ Thu Hương – Phó hiệu trưởng

25