CHƯƠNG IV: GIÁO DỤC SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ
TRONG MÔN SINH HỌC Ở TRƯỜNG THCS
1. MỤC TIÊU
a) Kiến thức
Nhận thức đúng về:
- Bảo vệ môi trường, yêu thiên nhiên và khai thác, sử dụng hợp lý nguồn năng lượng trong
thiên nhiên. Giáo dục sâu sắc về môi trường thiên nhiên qua chương trình môn học. Hiện nay việc
sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả chính là sự quan tâm không chỉ của một cá nhân,
một tổ chức, một quốc gia mà là của toàn thế giới, vì năng lượng hiện nay do con người tạo
ra phần lớn từ nguồn năng lượng hoá thạch của trái đất, những nguồn năng lượng đó không
phải là vô tận mà còn gây ra ô nhiễm môi trường rất lớn làm biến đổi khí hậu toàn cầu, ảnh
hưởng tới đời sống của hàng triệu con người (phần lớn là người nghèo).
- Nội dung các bài học ngoại khoá, thực hành, tin, ảnh về tình trạng người dân vào rừng
chặt phá rừng.
- Hoạt động quang hợp, hô hấp của cây liên quan đến chuyển đổi năng lượng trong tự
nhiên. Cây xanh sử dụng ánh sáng mặt trời để quang hợp chế tạo ra chất hữu cơ nuôi cây đồng thời
nó cung cấp cho chúng ta O
2.

- Tìm các nguồn năng lượng khác để thay thế như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, địa
nhiệt,...
- Việc thuần hóa và nuôi dưỡng các loại động vật để phục vụ nhu cầu của con người có liên
quan tới việc sử dụng năng lượng. Do vậy GV cần cho HS hiểu được dựa vào đặc điểm cấu tạo
thích nghi và tập tính của động vật để áp dụng vào việc chăn nuôi để sử dụng nguồn năng lượng
tiết kiệm.
- Hoạt động hô hấp của con người cũng liên quan đến việc sử dụng năng lượng.
- Vấn đề sử dụng năng lượng cũng ảnh hưởng đến trao đổi chất và trao đổi năng lượng.
- Vấn đề dân số là một áp lực đối với việc sử dụng nguồn tài nguyên.
- Hạn chế khí thải của các nhà máy.
- Hạn chế khí thải của các phương tiện giao thông.
- Sử dụng hợp lý tài nguyên tái sinh.

vật góp phần
điều hòa khí
hậu
Phần củng cố
(trả lời các câu
hỏi SGK)
- Trong quá trình quang hợp thực
vật lấy vào khí cacbonic và nhả khí
oxi nên đã góp phần giữ cân bằng
các khí này trong không khí.
- Nhờ tác dụng cản bớt ánh sáng và
tốc độ gió, thực vật có vai trò quan
trọng trong việc điều hòa khí hậu,
tăng lượng mưa của khu vực.
- Bộ phận
Bài 47
Thực vật bảo
vệ đất và
nguồn nước
Phần củng cố
(trả lời các câu
hỏi SGK)
- Thực vật đặc biệt là thực vật rừng,
nhờ có hệ rễ giữ đất, tán cây cản bớt
sức nước do mưa lớn gây ra, nên có
vai trò quan trọng trong việc chống
xói mòn, sụt lở đất, hạn chế lũ lụt
cũng như giữ được nguồn nước
ngầm, tránh hạn hán.
- Bộ phận

Cây có hô hấp
không?
ở cây
trình đó cây lấy khí oxi để phân giải
các chất hữu cơ, sản ra năng lượng
cần cho các hoạt động sống, đồng
thời thải ra khí cacbonic và hơi
nước.
- Liên hệ
7
Bài 7
Đặc điểm
chung và vai
trò thực tiễn
của động vật
nguyên sinh
Phần II: Vai trò
thực tiễn
- Động vật nguyên sinh có ý nghĩa
về địa chất (trùng lỗ)
-Giáo dục HS có ý thức bảo vệ các
loài ĐV, bảo vệ các nguồn năng
lượng hiện có.
- Vai trò của ĐVNS với việc hình
thành dầu mỏ, khí đốt.
- Vai trò của vi khuẩn trong hình
thành năng lượng Biogas và Etanol.
- Liên hệ
Bài 21
Đặc điểm

năng lượng đang được sử dụng cho
sự đốt nhiên liệu và thắp sáng...
- Liên hệ
Bài 22
Vệ sinh hô hấp
Phần 1: Cần
bảo vệ hệ hô
hấp khỏi các tác
nhân có hại
- Cần sử dụng các nguồn năng
lượng một cách hợp lý, hiệu quả
không lãng phí để tránh gây ô nhiễm
môi trường không khí và gây tác hại
tới hoạt động hô hấp của con người
- Ví dụ cụ thể, đĩa VCD, tranh ảnh
minh họa về thiên tai xảy ra.
- Liên hệ
3
8
Bài 32
Chuyển hóa
Phần I. Chuyển
hóa vật chất và
năng lượng
-Vấn đề sử dụng năng lượng cũng
ảnh hưởng đến và trao đổi chất và
trao đổi năng lượng.
- Liên hệ
9
Bài 42

sống của động vật và thực vật
- Cần có biện pháp bảo vệ sự cân
bằng và ổn định về nhiệt độ, đề ra
những biện pháp cụ thể để chống lại
sự tăng nhịêt độ của trái đất đang
diễn ra ảnh hưởng lớn đến đời sống
SV.
- Liên hệ với việc tiết kiệm điện và
tiết kiệm năng lượng.
Liên hệ
Bài 53
Tác động của
con người đối
với môi trường
Phần I, II, III
- HS hiểu được hoạt động của con
người gây ảnh hưởng rất lớn đến
môi trường, làm cạn kiệt các nguồn
năng lượng. Do đó các em phải có ý
thực bảo vệ và cải tạo môi trường
nhằm bảo vệ các nguồn năng lượng.
- Để HS thấy rõ vai trò trách nhiệm
của mình trong việc tuyên truyền
cho mọi người dân cùng thực hiện
bảo vệ cải tạo môi trường nhằm bảo
vệ các nguồn tài nguyên.
Liên hệ
Bài 54 + 55
Ô nhiễm môi
trường

trường
- Giáo dục môi trường, bảo vệ môi
trường.
- Tham quan thiên nhiên, vận dụng
luật bảo vệ môi trường, tham gia
tích cực vào việc vận động và tuyên
truyền phòng chống ô nhiễm môi
trường sử dụng năng lượng sạch
- Liên hệ
3. GIỚI THIỆU MỘT SỐ BÀI SOẠN CÓ TÍCH HỢP GIÁO DỤC SỬ DỤNG
NLTK&HQ
BÀI 3: ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA THỰC VẬT (Lớp 6)
I. Mục tiêu
1. Kiến thức
- Nêu được đặc điểm chung của thực vật
- Chứng minh được sự đa dạng, phong phú của thực vật
2. Kĩ năng
- Làm việc theo nhóm
- Quan sát, phân tích và tổng hợp
3. Thái độ
- Giáo dục lòng yêu thiên nhiên, yêu thực vật bằng hành động bảo vệ thực vật, bảo vệ rừng nguồn
năng lượng vô tận của tự nhiên.
II. Phương tiện dạy học
1. Giáo viên
- Tranh ảnh về một khu rừng, một vườn cây, vường hoa, sa mạc....
- Các băng hình về thực vật trên Trái Đất ở các môi trường khác nhau.
5
2. Học sinh
- Sưu tầm các loại tranh, hoạ báo, lịch....về thực vật ở các môi trường khác nhau.
- Ôn lại kiến thức về quang hợp trong sách “ Tự nhiên và xã hội” ở tiểu học

đó góp phần điều hoà khí hậu, giảm ô nhiễm môi trường.
- Nêu được một số hậu quả do ô nhiễm bầu khí quyển gây nên.
- Giải thích được nguyên nhân của một số hiện tượng lũ lụt, hạn hán...
6
2. Kỹ năng
- Rèn kỹ năng tư duy, phân tích, tổng hợp kiến thức, vận dụng kiến thức vào cuộc sống
- Rèn kỹ năng hoạt động nhóm
3. Thái độ
- Giáo dục ý thức và trách nhiệm bảo vệ thực vật.
- Có thói quen bảo vệ thực vật, bảo vệ nguồn năng lượng của tự nhiên bằng các hành động cụ thể
phù hợp với lứa tuổi.
II. phương tiện dạy học
GV: Sưu tầm một số tranh ảnh về ô nhiễm môi trường không khí
Tranh vẽ:- Sơ đồ trao đổi khí H46.1 SGK
HS: Sưu tầm một số tranh ảnh về ô nhiễm môi trường không khí
III. Gợi ý tổ chức các hoạt động dạy học tích hợp
Các hoạt động dạy – học
Hoạt động 1. Kiểm tra bài cũ:
(?) Cây trồng bắt nguồn từ đâu? Cây trồng khác cây dại như thế nào? Các biện pháp cải tạo cây
trồng
Hoạt động 2: Tìm hiểu vai trò của thực vật trong việc ổn định lượng khí C0
2
và 0
2
trong
không khí
Nhờ đâu hàm lượng khí C0
2
và 0
2

CỦA ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH (Lớp 6)
I. Mục tiêu
1. Kiến thức
- Nêu được đặc điểm chung của động vật nguyên sinh
- Chỉ rõ được vai trò tích cực của ĐVNS và những tác hại do chúng gây ra
2. Kĩ năng
- Làm việc theo nhóm
- Kĩ năng quan sát, phân tích thu thập kiến thức qua kênh hình.
3. Thái độ
- Giáo dục ý thức vệ sinh, bảo vệ môi trường và cơ thể
- Giáo dục HS có ý thức bảo vệ các loài ĐV, bảo vệ các nguồn năng lượng hiện có.
- Giáo dục ý thức học tập, yêu thích bộ môn.
II. Phương tiện dạy -học
1. Giáo viên
- Phiếu học tập.
- Tranh phóng to hình vẽ các động vật nguyên sinh và tranh SGK
- Mô hình, băng hình các ĐVNS
- Tư liệu về trùng gây bệnh ở người và động vật
2.Học sinh
- Kẻ phiếu học tập sẵn.
II. Gợi ý tổ chức các hoạt động dạy học tích hợp
Các hoạt động dạy - học
Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm chung
Mở bài: Với số lượng 40 nghìn loài, ĐVNS phân bố ở khắp nơi. Tuy nhiên chúng có những đặc
điểm chung như thế nào để được xếp vào cùng nhóm ĐVNS và chúng có vai trò gì đối với thiên
8
nhiên và đời sống con người?
+ Cơ thể chỉ là một tế bào đảm nhận mọi chức năng sống
+ Dinh dưỡng chủ yếu bằng cách dị dưỡng
+ Sinh sản vô tính và hữu tính