Khóa luận tốt nghiệp Lê Bích Thuận 6C1
Lời cảm ơn
Đợc sự quan tâm của nhà trờng, cùng với sự giúp đỡ của khoa Chăn nuôi
- Thú y trờng Cao đẳng Nông Lâm. Chúng em là những học sinh đã đợc nhà tr-
ờng, khoa, các thầy cô giáo đào tạo hết sức cơ bản về lí thuyết, song để đảm
bảo tốt chất lợng đào tạo. Ban giám hiệu cùng khoa Chăn nuôi - Thú y nhà tr-
ờng đã tạo điều kiện cho chúng em đi thực tập sát với thực tế nhằm nâng cao
tay nghề, bổ sung kiến thức thực tiễn cho sinh viên. Trong bất cứ trờng đại học,
cao đẳng hay trung cấp chuyên nghiệp nào đều phải trải qua giai đoạn đi thực
tập tốt nghiệp.
Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này em đã nhận đợc sự giúp đỡ tận
tình của trạm thú y huyện Cao Lộc đã tạo điều kiện thuận lợi cho em trong quá
trình thực tập. Bên cạnh đó em cũng nhận đợc sự quan tâm giúp đỡ của ban
giám hiệu nhà trờng Cao đẳng Nông Lâm, khoa Chăn nuôi - Thú y, đặc biệt là
sự dìu dắt của thầy giáo Nguyễn Công Lý. Nay thời gian thực tập tốt nghiệp đã
hết em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến:
- Ban giám hiệu trờng Cao đẳng Nông Lâm.
- Khoa Chăn nuôi - Thú y.
- Thầy giáo Nguyễn Công Lý - giáo viên hớng dẫn.
- Chú Phùng Thái Vẩng - Trạm trởng trạm thú y, các anh, các chị trong
trạm đã trực tiếp hớng dẫn em trong thời gian thực tập.
Do thời gian thực tập hạn chế nên báo cáo của em cha đợc hoàn chỉnh.
Rất mong sự đóng góp của các thầy, các cô để báo cáo của em đợc hoàn thiện
hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Lạng Sơn, ngày 12 tháng 06 năm 2008
Sinh viên
Trờng Cao Đẳng Nông Lâm Khoa Chăn nuôi thú y
Khóa luận tốt nghiệp Lê Bích Thuận 6C1
lời nói đầu
Trải qua quá trình học tập, rèn luyện tại trờng, chúng em đã đợc trang bị
xác đáng, trung thực nhất. Chỉ ra những u điểm cần phát huy, những nhợc điểm
còn tồn tại cần khắc phục của cơ sở và tìm ra đợc nguyên nhân thất bại, rút ra bài
học kinh nghiệm cho bản thân.
I. Điều Kiện Tự Nhiên
1. Vị trí địa lý
Thị trấn Cao Lộc là một huyện thuộc vùng núi cao của tỉnh Lạng Sơn có độ
cao trung bình so với mặt nớc biển là 260 m. Thị trấn Cao Lộc nằm cách trung tâm
thành phố Lạng Sơn 3 km có vị trí địa lý nh sau :
+ Phía bắc giáp với thành phố Lạng Sơn.
+ Phía nam giáp với thành phố Lạnh Sơn.
+ Phía đông giáp với xã Cao Lâu
+ Phía tây giáp với xã Bảo Lâm
Với vị trí địa lý nh trên đã giúp gặp cho thi trấn Cao Lộc gặp rất nhiều thuận lợi
trên nhiều mặt trong nhiều lĩnh vực nh giao lu, buôn bán, vận chuyển hàng hóa tiêu
thụ sản phẩm và thuận tiện cho việc giao lu kinh tế - văn hóa xã hội giữa các vùng với
nhau đặc biệt là sự giao lu hợp tác giữa hai nớc Việt - Trung đã từng bớc dần dần thay
đổi cuộc sống của bà con nơi đây .
2. Địa hình đất đai
Tổng diện tích đất tự nhiên của huyện Cao Lộc là: 63.921,17 ha trong đó:
- Đất nông nghiệp là: 35.539,54 ha
- Đất lâm nghiệp là :29.527,06 ha
Trờng Cao Đẳng Nông Lâm Khoa Chăn nuôi thú y
3
Khóa luận tốt nghiệp Phùng Văn Khìm 9C4
- Đất nuôi trồng thủy hải sản: 75.11 ha
- Đất chuyên dùng: 1.4625 ha
- Đất ở: 526.85 ha
- Đất cha sử dụng:736.4 ha
- Đất nghĩa trang, nghĩa địa: 55,32 ha
- Đất bằng cha sử dụng:736.4 ha
sơng muối từ tháng 12 đến tháng 01 năm sau, thờng xuất hiện từ 1 đến 3 ngày.
Nhìn chung với thời tiết khí hậu nh trên thì khá thuận lợi cho việc phát triển
nông nghiệp cây trồng phong phú và đa dạng. Tuy nhiên bên cạnh đó thì thời tiết
khí hậu cũng ảnh hởng không nhỏ đến việc chăn nuôi. Cụ thể là vào mùa hè thời
Trờng Cao Đẳng Nông Lâm Khoa Chăn nuôi thú y
4
Khóa luận tốt nghiệp Phùng Văn Khìm 9C4
tiết nóng vào mùa đông thời tiết lạnh độ ẩm cao lợn, trâu bò ... hay mắc các bệnh
đờng tiêu hóa, hô hấp nhất là vào những lúc giao mùa thời tiết thay đổi đột ngột
làm cho con vật không kịp thích nghi dễ sinh các bệnh do sức đề khám giảm. Do
đó đòi hỏi ngời chăn nuôi và ngời làm công tác kỹ thuật thú y phải bắt buộc nắm
rõ sự biến đổi của nhiệt độ qua các mùa để từ đó rút ra đợc những kiến thức kỹ
thuật và có biện pháp phòng chống thích hợp: Mùa hè nắng nóng ta có thể làm ma
nhân tạo để chống nóng làm mát cho lợn, trâu bò. Mùa đông giá rét thì phải che
chắn các ô chuồng và tăng khẩu phần ăn để tăng sức đề kháng chống chọi với cái
rét .
4. Tài nguyên khoáng sản
Huyện Cao Lộc có tài nguyên khoáng sản tơng đối đa dạng và phong phú.
- Quặng nhôm ở Tam Lung khai thác 50.000 tấn/ năm.
- Vàng xa khoáng ở sông Kỳ Cùng ở xã Tân Liên, Gia Cát.
- Suối khoáng Mẫu Sơn khai thác 500.000 m
3
/năm .
- Cát xây dựng ở xã Gia Cát Song Giáp khai thác 800.000 m
3
/năm.
- Mỏ đá Hồng Phong Yên Trạch khai thác 298 ha / năm .
Qua đây ta có thể thấy rằng đây là một huyện có tiềm năng rất lớn . Tuy nhiên
do việc khai thác sử dụng cha hợp lý một số tài nguyên khoáng sản đã gây nên
hiện trạng ô nhiễm môi trờng. Để khắc phục hậu quả, các cấp các ngành đã kịp
về phát triển nông nghiệp và nông thôn nhà nớc cùng với địa phơng từng bớc đầu
t xây dựng phát triển cơ sở hạ tầng: Điện, đờng, trờng, trạm nhằm nâng cao trình
độ hiểu biết của con ngời về mọi mặt phát triển nguồn nhân lực đẩy mạnh công
cuộc đổi mới kinh tế xã hội .
Trong những năm vừa qua huyện đã có một số công trình đã hoàn thành trong
năm 2007 và đầu năm 2008 nh :
- Đờng Bản Lòa - Phò Nhùng.
- Trung tâm giáo dục lao động xã hội.
- Đờng Co Loi - Khuổi Phiêng.
- Đờng Khuổi Phiên - Khuổi Đeng.
- Lớp mầm non Bản Đãy- Còn Quyền.
- Trờng học Bản Tuốn- Khuổi Mạ.
- Đờng Nà Ngờng.
- Đòng Slam Kha.
Trờng Cao Đẳng Nông Lâm Khoa Chăn nuôi thú y
6
Khóa luận tốt nghiệp Phùng Văn Khìm 9C4
- Đờng Bản Tàn.
- Lớp mần non Bản Roọc.
* Tình hình phát triển kinh tế xã hội:
Tốc độ tăng trởng GDP là 11,05% trong đó chia theo tỷ lệ các nhóm nh sau :
- Nông- Lâm- Thủy Sản :6,5%.
- Công nghiệp điện nớc :17,5%.
- Xây dựng cơ bản :25%.
-Thơng mại dịch vụ :13,1%.
2. Điều kiện xã hội
* Tình hình chính trị:
Đảng bộ là hình thức lãnh đạo của chính quyền địa phơng tổ chức gồm 11 chi
bộ trong đó có 2 chi bộ nhà trờng và 9 chi bộ nông nghiệp đứng đầu là thờng vụ
đảng ủy .
.
Huyện Cao Lộc có 2 thị trấn và 21 xã trên địa bàn có 4 dân tộc anh em cùng
trung sống gồm: Tày, Nùng, Kinh, Dao. Trong đó dân tộc nùng chiếm 23%, dân tộc
Kinh chiếm 7%, dân tộc Dao chiếm 2%, còn 68% là dân tộc Tày.
Trình độ dân trí của huyện cha cao, sự hiểu biết về áp dụng khoa học kỹ thuật
vào trong sản xuất nông nghiệp còn hạn chế, đời sống đồng bào các dân tộc còn
gặp nhiều khó khăn.
* Tình hình giáo dục :
Trên địa bàn huyện Cao Lộc bao gồm có :
- Số trờng mẫu giáo là: 13 trờng.
- Số lớp mẫu giáo là: 125 lớp.
- Số cô giáo mầm non là: 122 cô.
- Số trẻ lớp mần non : 2.587 trẻ.
- Số giáo viên phổ thông: 1.028 giáo viên.
- Số học sinh phổ thông: 18.083 học sinh.
Nhìn qua bảng số liệu trên ta thấy hiện tợng thiếu giáo viên ở một số vùng
cao của huyện, nhng bên cạnh đó các ngành đã hết sứ quan tâm đến ngành này của
các xã, trong đó có:
- Số xã hoàn thành giào dục phổ cập giáp dục tiểu học, xóa mù chữ là:
23/ 23 thị trấn và xã.
- Số xã hoàn thành phổ cập trung học cơ sở là: 12/ 23 xã, thị trấn.
* Tình hình y tế :
Huyện có 26 cơ sở y tế phân bố đồng đều ở các xã và thị trấn có đội ngũ 172
y bác sĩ tận tình và chu đáo. Trong đó ngành y có 1168 ngời, ngành đợc 4 ngời.
Song các cơ sở y tế còn hạn chế về trang thiết bị, dụng cụ, thuốc men nh cả huyện
Trờng Cao Đẳng Nông Lâm Khoa Chăn nuôi thú y
8
Khóa luận tốt nghiệp Phùng Văn Khìm 9C4
chỉ có 133 giờng để khám bệnh và điều trị, nh sự hoạt động tích cực của ngành y
tế, đội ngũ bác sĩ và các cấp lãnh đạo đã góp phần tích cực cho trơng trình chăm
Nguồn thức ăn chủ yếu cho lợn là các sản phẩm phụ của ngành nông
nghiệp, nhu cầu dinh dỡng cha đợc đáp ứng đầy đủ về mùa đông thờng thiếu thức
ăn. Lợn nái trong quá trình đẻ chửa không đợc chăm sóc hợp lý, nên lợn mẹ thờng
gầy yếu, một số trờng hợp bại liệt sau khi đẻ, sản lợng sữa thấp dẫn đến đàn lợn
con đẻ ra còi cọc chậm lớn.
b. Chăn nuôi trâu bò:
Chăn nuôi trâu bò ở đây đang đợc ngời dân chú trọng và phát triển, nh ngời ta
vẫn thờng nói :" Con trâu là đầu cơ nghiệp " chính vì vậy mà trâu bò là những vật
nuôi hết sức quan trọng của ngời dân. Chăn nuôi trâu bò không chỉ đem lại sức
kéo, phân bón mà còn tạo ra các sản phẩm nh: thịt, sữa lông, da cho ngời nông
dân. Mấy năm trớc đây do cha có chủ trơng chính sách của Đảng và Nhà Nớc về
cải tạo hóa đàn trâu bò nên ngời dân chỉ chăn thả tự do và tận dụng các chế phẩm
của ngành nông nghiệp ( rơm, lá, ngô). Các giống trâu bò chủ yếu là giống nội,
việc đầu t chăm sóc đàn trâu bò cha đợc chú trọng nên hiệu quả trong chăn nuôi
trâu bò cha cao, bệnh tật vẫn thờng xuyên xảy ra.
Bằng việc cải tạo các giống hiện có, tích cực lai tạo giống mới, nâng cao
chất lợng đàn trâu bò, cán bộ thú y đã tuyên truyền cho nhân dân đa vào các giống
ngoại nhập để chuyển đổi sinh hóa đàn bò tạo ra các giống trâu bò có chất lợng
cao. Sở dĩ đàn trâu bò ngày càng đợc nâng cao nh vậy là sự khuyến khích đầu t của
chơng trình cho nông dân chăn nuôi, mặt khác nhờ lợi nhuận thu đợc của ngành
chăn nuôi trâu bò giúp cho bà con nhân dân thấy đợc việc làm của mình, từ đó bà
con nông dân đi sâu vào tìm hiểu và áp dụng tiến bộ về cải tạo và lai tạo trâu bò
trong chăn nuôi.
Từ việc chăn nuôi theo phơng thức chăn thả, tận dụng những sản phẩm phụ
của ngành trồng trọt, nhiều gia đình đã mạnh dạn đầu t vốn trong chăn nuôi trâu
bò nh mở rộng diện tích đất trồng cỏ, sử dụng thêm nguồn thức ăn nh: ngô, khoai,
sắn cho trâu bò ăn hàng ngày. Chính sự đầu t chăm sóc nh vậy nên chất lợng đàn
trâu bò tăng lên rõ rệt hơn so với một hai năm gần đây.
c. Chăn nuôi gia cầm:
Trờng Cao Đẳng Nông Lâm Khoa Chăn nuôi thú y
Bảng 01: Kết quả điều tra ngành chăn nuôi qua 3 năm 2006 Qúy I
2008, tại xã Yên Trạch:
Trờng Cao Đẳng Nông Lâm Khoa Chăn nuôi thú y
11
Khóa luận tốt nghiệp Phùng Văn Khìm 9C4
Năm
Loại gia súc, gia cầm (con)
Gia súc Gia cầm
Trâu Bò Lợn Gà
2006 673 128 537 11.687
2007 684 137 608 13.167
Quý I 2008 658 117 431 7.112
* Nhận xét: Qua kết quả điều tra trên ta thấy cơ cấu đàn gia súc, gia cầm
trên toàn xã phát triển cha thật sự đồng đều. Chăn nuôi vẫn mang tính chất thủ
công. Do đó dẫn đến tình trạng đàn gia súc, gia cầm phát triển không mạnh.
+ Đối với trâu: Qúy I năm 2008 đàn trâu bò có hiện tợng giảm mạnh là do
Lạng Sơn vừa trải qua một vụ đông quá lạnh làm cho nguồn cung cấp thức ăn bị
giảm đột ngột vì thế mà không ít trâu bò bị chết đói, chết rét trong đợt rét này. Mặt
khác thời thời tiết thay đổi thất thờng là nguyên nhân làm cho dịch bệnh xảy ra
nhiều trong đó có bệnh tụ huyết trùng đã làm cho số con chết tăng lên đáng kể.
Bên cạnh đó với những chính sách chủ trơng của đảng nh cơ giới hóa nông
nghiệp, giải phóng sức lao động cũng là một trong những nguyên nhân làm cho
trâu bò giảm.
+ Trâu: - QúyI năm 2008 giảm hơn so với năm 2007 là: 26 con chiếm 49%.
- QúyI năm 2008 giảm hơn so với năm 2006 là:15 con chiếm 49,4%.
+ Bò: - QúyI năm 2008 giảm hơn so với năm 2007 là: 20 con chiếm 46%.
- QúyI năm 2008 giảm hơn so với năm 2006 là: 11 con chiếm 47,7%.
+ Đối với lợn có hiện tợng giảm mạnh nh trên là do trong những năm qua đã sảy
ra dịch bệnh tai xanh gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi. Bên cạnh đó việc thu
mua bán lợn sang Trung Quốc đã làm cho đàn lợn trong xã giảm rõ rệt thể hiện
Do mạng lới thú y huyện cha tốt, cha bố trí đầy đủ và đồng đều rộng khắp
nên công tác kiểm dịch cha đợc hiểu quả triệt để. Hiện tợng giết mổ gia súc cha đ-
ợc phổ biến rông rãi và thực hiện đầy đủ .
Mạng lới thú y cơ sở .
Đi đầu trong công tác thú y của huyện có một bác sĩ thú y trạm trởng nắm
bắt tình hình chăn nuôi dịch bệnh và phòng chống dịch bệnh cho đàn gia súc, gia
cầm của toàn huyện. Khi có đợt tiêm phòng thì trạm trởng trạm thú y có nhiệm vụ
tổ chức triệu tập cuộc họp để triển khai nhanh chóng xuống các xã và thị trấn. Khi
có bệnh dịch xảy ra, cán bộ thú y huyện là ngời trực tiếp chịu trách nhiệm, chỉ thị
của chi cục thú y trung ơng, sau đó đến phổ biến đến thú y của các xã .
Trạm thú y huyện Cao Lộc có một bác sỹ thú y trạm trởng, một kế toán, 6 cán
bộ kỹ thuật. Nhiệm vụ và chức năng của trạm thú y đợc quy định ở điều 7 Nghị định
số 20 CP ngày 23 / 11/1993 của thủ tớng chính phủ nh sau :
Tổ chức tiêm phòng cho đàn gia súc, gia cầm trên địa bàn toàn huyện :
Theo dõi xác minh dịch bệnh và tổ chức chỉ đạo kịp thời việc ngăn chặn và
dập tắt dịch bệnh:
Kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật, kiểm tra vệ sinh thú y và làm dịch
vụ thú y.
Trờng Cao Đẳng Nông Lâm Khoa Chăn nuôi thú y
Trạm thú y Cao Lộc
Trạm trư
ởng
Các nhân
viên
Kế toán
Thú y xã
Cán bộ
thú y
Các thú y
viên
15
Khóa luận tốt nghiệp Phùng Văn Khìm 9C4
* Tình hình dịch bệnh :
Với điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của xã rất nhiều thuận lợi cho việc
buôn bán thông thơng giao thông thuận lợi, nên buôn bán rất phát triển nhng cũng
gặp không ít khó khăn trong phòng chống dịch bệnh. Vì đây là một trong những
mối giao thông của tỉnh bạn và các huyện xung quanh nên việc vận chuyển gia
súc, gia cầm từ các vùng khác qua địa bàn huyện xung quanh nên việc vận chuyển
gia súc, gia cầm từ các vùng khác qua địa bàn huyện là nguyên nhân phát sinh
bệnh nh dịch Lở mồm long móng năm 2003-2004 gây thiệt hại cho ngời chăn nuôi
và bệnh Tụ huyết trùng đầu năm 2007, gây bệnh tai hại cho ngời chăn nuôi lợn
ngoài ra còn việc vệ sinh phòng bệnh của ngời dân cha đúng nên gây thiệt hại
không nhỏ cho ngời chăn nuôi.
Các bệnh thòng xảy ra ở cơ sở:
+ Bệnh ở lợn: Dịch tả, Tụ huyết trùng, Đóng dấu, Phó thơng hàn, Viêm phổi,
Viêm tử cung, Lợn con ỉa phân trắng ...
+ Bệnh trâu bò: Tụ huyết trùng, ỉa chảy, Giun đũa ....
+ Bệnh ở gia cầm: Bạch lị, Dịch tả ở vịt sng phù đầu ...
+ Bệnh ở chó mèo: Kiết lị, ỉa chảy, Ghẻ...
ở cơ sở nhiều dịch bệnh nhng do sự nhiệt tình của cán bộ thú y nên dịch đ-
ợc kiểm soát và điều trị kịp thời .
Trờng Cao Đẳng Nông Lâm Khoa Chăn nuôi thú y
16
Khóa luận tốt nghiệp Phùng Văn Khìm 9C4
Bảng 03: Điều tra kết quả tiêm phòng qua 3 năm 2006 ,2007 và Quý I. 2008
tại xã Yên Trạch:
STT
Loại gia súc- gia
cầm
Vaccine và
mỗi đợt tiêm phòng nhằm hỗ trợ cho thú y xã trong đợt tiêm phòng. Mặt khác trên
trạm thú y luôn cử ngời xuống để trực tiếp theo dõi và làm cùng các cán bộ thú y
xã. Do đó đã dẫn đến số lợng gia súc, gia cầm gần nh đợc tiêm phòng triệt để. Mặt
khác do trình độ hiểu biết của ngời dân ngày càng cao nên tiêm phòng càng đợc
triệt để hơn.
IV. Đánh Giá Chung
Qua điều tra và tình hình tự nhiên kinh tế xã hội của huyện Cao Lộc, em đã
rút ra đợc một số nhận xét về những thuận lợi và khó khăn nh sau :
Trờng Cao Đẳng Nông Lâm Khoa Chăn nuôi thú y
17
Khóa luận tốt nghiệp Phùng Văn Khìm 9C4
1. Thuận lợi
Cao lộc là một huyện miền núi có diện tích đất nông nghiệp khá rộng, mật độ
dân số tha, khí hậu mát mẻ thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp.
Huyện có đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật năng động tích cực trong công
việc triển khai các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhằm đa dạng hóa và
phát triển tăng cờng cây trồng vật nuôi.
Huyện có hệ thống giao thông, thủy lợi thuận lợi cho việc giao lu trao đổi
hàng hóa và sản phẩm của ngành nông nghiệp.
2. Khó khăn
Địa bàn huyện rộng, địa hình phức tạp, đồi núi cao thời tiết thay đổi theo mùa
lợng ma phân phối đồng đều.
Trình độ dân trí còn thấp, ngòi dân hiểu biết về khoa học kỹ thuật về chăn
nuôi, vệ sinh thú y cha đầy đủ.
Mạng lới thú y cơ sở còn mỏng (nhất là thú y xã ) việc đi lại gặp nhiều khó
khăn nhất là trong mùa ma. Ngời dân cha ý thức đựoc tầm quan trọng của phòng
chống dịch bệnh .
Công tác kiểm dịch cha đợc thực hiện chặt chẽ và thờng xuyên do đó một số
gia súc, gia cầm mắc bệnh vẫn đợc tiêu thụ ngoài thị trờng làm lây lan mầm bệnh
ảnh hởng tới sức khỏe của gia súc và cả con ngời .
Trờng Cao Đẳng Nông Lâm Khoa Chăn nuôi thú y
19
Khóa luận tốt nghiệp Phùng Văn Khìm 9C4
phơng. Loại thải những con giống không đủ tiêu chuẩn làm giống, bằng những
phơng pháp đã đợc học tại trờng, áp dụng một số vốn kiến thức đã học nh: Giống
và kỹ thuật truyền giống, chăn nuôi trâu bò, chăn nuôi lợn. Dinh dỡng thức ăn,
chăn nuôi gia cầm ... Vào trong thực tiễn sản xuất. Vận động hộ gia đình nuôi lợn
nái lấy giống không bừa bãi, phải chọn giống tốt phối giống nhân tạo cho đàn lợn
của mình .
Vận động bà con nhân dân chế biến các loại nguyên liệu sẵn có ở địa phơng
nh: Ngô, khoai, sắn bằng phơng pháp thủ công lên men , ủ chua hoặc các loại sau,
phụ phẩm của ngành trồng trọt để ủ xanh. Đồng thời hớng dẫn sử dụng các loại
thức ăn bổ sung nh: Đạm, khoáng, vitamin ...
Hớng dẫn bà con cho ăn đúng giờ, đúng bữa đảm bảo tiêu chuẩn thức ăn nhất
là đàn lợn con theo mẹ.
a. Giống lợn:
- Cách chọn nuôi lợn nái Móng Cái (hớng dẫn cho 3 gia đình). Chọn những
con có ngoại hình đặc trng của lợn Móng Cái nh: Đầu đen, mõm trắng có vòng
trắng xa cổ bụng và 4 chân trắng, đỉnh trán có đốm trắng, lng đen tạo thành hình
yên ngựa cần chọn con mõm ngắn, phàm ăn, lng võng, bụng xệ, chân đi bàn, có từ
12 - 14 vú số vú chẵn, khoảng cách giữa các vú đều nhau.
- Hớng dẫn các gia đình nuôi lơn thịt chọn giống lợn siêu nạc: Chọn con
giống là con lai giữa lợn Đại Bạch và lợn Móng Cái, hoặc Móng Cái với Landrace.
Chọn những con to khỏe đồng đều (trong cùng một đàn ). Ta chọn vào lúc cai sữa
bố mẹ tốt không đồng huyết ta thờng chọn thế hệ con lai F1,F2.
+ F1 có 50% máu ngoại, 50% máu nội là hợp lý nhất, u thế lai tốt nhất.
+ F2 có75% máu ngoại và 25% máu nội tỷ lệ nạc cao nhng đòi hỏi dinh dỡng
cao nhiều đạm và khả năng chống bệnh kém.
Chọn cá thể: Ta chọn những con có thể trọng lớn phàm ăn, mình dài mông
nở, da mỏng, lông mịn, tai to, 4 chân cao khoảng cách vững chắc, lng thẳng, đầu
ợc chọn để phối phải đảm bảo đầy, không có bọt khí và phải đợc lắp kín và đ-
ợc cầm trong lòng bàn tay từ 5 đến 7 phút hoặc ngâm trong nớc ấm 1 phút.
Bôi sáp vazơlin vào đầu nhọn của dẫn tinh quản và đờng sinh dục của con
cái. Sau đó đa dẫn tinh quản vào đờng sinh dục của con cái. Khi đa dẫn tinh quản
thì ta phải chếch 45
0
, sau đó đa từ từ vào, đa qua tử cung rồi tiếp tục vào từ từ khi
nào thấy chặt tay không đa đợc nữa thì dừng lại khẽ rút tinh quản 1cm. Cuối cùng
Trờng Cao Đẳng Nông Lâm Khoa Chăn nuôi thú y
21
Khóa luận tốt nghiệp Phùng Văn Khìm 9C4
ta lắp lọ tinh vào dẫn tinh quản dốc ngợc đáy lên và dùng kim chọc thủng đáy của
lọ đựng tinh để giúp cho không khí lu thông và giúp cho tinh chảy vào đờng sinh
dục của con cái đợc nhanh hơn. Khi phối tinh ta phải quan sát: Nếu không thấy
tinh chảy ra ngoài thì tiếp tục bơm hết, nếu thấy tinh chảy ra ngoài thì dừng lại,
chỉnh lại dẫn tinh quản sau đó mới tiếp tục bơm. Khi tinh vào hết đờng sinh dục
của con cái thì rút dần dẫn tinh quản ra. Sau đó dùng tay vỗ mạnh vào mông lợn
để cho cổ tử cung co lại, không để tinh chảy ra ngoài.
Cuối cùng rửa sạch dụng cụ và ghi chép vào sổ sách theo dõi 21 ngày sau
để xem lợn có động dục hay không.
Để nâng cao tỷ lệ thụ thai ta có thể áp dụng 1 số biện pháp sau:
a. Phối kép: Là 1 ngày ngời ta phối 2 lần, 2 loại tinh khác nhau, cách nhau từ
10 đến 12 giờ phối 1 giờ.
b. Phối lặp: Là 1 ngày ngời ta phối 2 liều cho 1 con lợn.
c. Hỗn hợp tinh: Phối 1 lần 2 liều tinh khác nhau.
+ Môi trờng để tinh trùng cạnh tranh nhau, liều tiêu chuẩn lọ tinh 30ml có
khoảng 800 liều tinh trùng có hoạt lực từ 0,7- 0,8 dẫn tinh quản cho nái nội 1
liều, nái lai 2 liều, nái ngoại 3 liều.
+ Tinh trùng từ tử cung con cái lên 1/3 phía trên của ống dẫn trứng và có thể
sống từ 10 đến 24 giờ (môi trờng tốt). Khi gặp trứng thì tinh trùng vây quanh tế
bụng của lợn con, sau đó dùng kéo sắc để cắt. Tiếp theo ta cho lợn con vào ủ ấm
và bú sữa đầu. Các thai còn lại cũng làm tơng tự nh vậy (nếu là thai thuận hoàn
toàn). Nếu thai không thuận hoàn toàn (chân sau ra trớc) thì ta phải dùng ngón tay
trỏ cho vào giữa 2 chân sau của lợn con, còn ngón tay cái và ngón giữa kẹp ở 2 bên
ngoài. Chân sau của lợn con tạo thế gọng kìm để lôi thai ra ngoài đợc dễ dàng hơn.
Trong trờng hợp này ta cũng phải lôi thai từ từ ra ngoài theo cơn dặn đẻ của mẹ, rồi
tiếp tục thực hiện các bớc đỡ đẻ nh trên. Nếu thai ngợc thì ta phải đẩy thai vào trong
và xoay đầu thai ra phía ngoài, sau đó tiến hành moi thai.
Chú ý: Trong quá trình moi thai, phải đảm bảo vô trùng và các thao tác thực
hiện phải hết sức nhẹ nhàng, nếu không sẽ làm tổn thơng đến đờng sinh dục của
lợn nái, dẫn đến viêm đờng sinh dục, làm ảnh hởng đến lứa đẻ tiếp theo, cũng nh
sinh sản và sự thụ thai của lợn nái.
Trờng Cao Đẳng Nông Lâm Khoa Chăn nuôi thú y
23
Khóa luận tốt nghiệp Phùng Văn Khìm 9C4
Sau khi lôi hết thai ra ngoài,ta dùng kháng sinh tiêm cho lợn mẹ để tránh
nhiễm trùng và viêm đờng sinh dục. Kháng sinh thờng đợc dùng là Hanoxylin
LA liều lợng: 20 ml/ nái
Kết quả:
- Hớng dẫn cho 3 hộ gia đình chọn nuôi lợn nái móng cái và chọn đợc 8 con
lợn nái.
- Hớng dẫn cách chọn lợn siêu nạc cho 5 hộ gia đình chọn đợc 20 con lợn siêu
nạc.
- Tham gia phát hiện và thụ tinh nhân tạo cho 5 con nái của 4 hộ gia đình tỷ lệ
thụ thai đạt 80%.
- Em đã tham gia moi thai cho 1 nái và moi thai đợc 8 thai, trong đó 7 con
sống, tỷ lệ là 87.5%.
b. Giống bò
Chăn nuôi trâu bò phát triển đòi hỏi có nhiều giống tốt, cho nên việc nâng cao
phẩm chất giống tạo ra giống có năng xuất cao hiệu quả kinh tế cho bà con
Rộng ngực
3. Chỉ số ngực chậu = x100
Rộng mông
Chỉ số này cho biết bò đực, bò thịt cao hơn bò cái và bò sữa tuổi càng nhiều
chỉ số này càng nhỏ.
Rộng ngực
4. Chỉ số lồng ngực = x100
Sâu ngực
Chỉ số này cho biết bò sữa cao hơn bò thịt.
Vòng ngực
5. Chỉ số tròn mình = x100
Dài thân chéo
Chỉ số này cho biết bò thịt, bò cày, kéo cao hơn bò sữa.
Cao khum
Trờng Cao Đẳng Nông Lâm Khoa Chăn nuôi thú y
25
Copyright: Tài liệu đại học ©