Kỹ thuật viên chẩn đo n cao cấp - Kiến thức cơ bản về NVH Hiện tượng và nguyên nhân
-1-
Hiện tượng và nguyên nhân
Khái quát của chương
Hiểu biết đầy đủ về các triệu chứng hư hỏng của rung động và tiếng ồn là bước đầu tiên trong quy
trình khắc phục tiếng ồn.
Trước hết, hãy quan sát các loại, triệu chứng và nguyên nhân hư hỏng của rung động và tiếng ồn
khác nhau như là các hướng dẫn trong chủ đề này.

Kỹ thuật viên chẩn đo n cao cấp - Kiến thức cơ bản về NVH Hiện tượng và nguyên nhân
-2-

Khái quát
Trải nghiệm NVH

Khi rung động và tiếng ồn phát sinh, để nhận định
xem đó có phải là một hư hỏng hay không, cần phải
hiểu rõ các loại rung động và tiếng ồn khác nhau để
phát hiện nguồn phát sinh.
Các rung động và tiếng ồn điển hình được trình bày
dưới đây:
1. Rung nẩy thân xe
2. Lắc tay lái
3. Rung tay lái
4. Rung bàn đạp ga
5. Rung cần chuyển số
6. Chạy xe không thoải mái/tính êm dịu chuyển
động
7. Tiếng khó chịu
8. Tiếng ồn do mặt đường
9. Tiếng ồn hoa lốp (1/1)

Kỹ thuật viên chẩn đo n cao cấp - Kiến thức cơ bản về NVH Hiện tượng và nguyên nhân
-3-

Rung nẩy thân xe Cơ chế

1. Độ đảo và độ không cân bằng của lốp sẽ làm
cho lốp phát sinh một lực rung trong khi vận
hành xe.
2. Rung động này được khuyếch đại và lại làm rung
các cầu xe.
3. Và rung động của các cầu xe được truyền đến
thân xe và động cơ qua hệ thống treo.
4. Khi các rung động được truyền cộng hưởng với
thân xe, thân xe sẽ rung mạnh. Ngoài ra, khi
rung động của các cầu xe cộng hưởng với các
rung động của động cơ, động cơ sẽ rung rất
mạnh, và lại làm cho thân xe rung mạnh hơn
nữa.
5. Các rung động của thân xe được truyền đến vô
lăng và các ghế ngồi làm cho thân xe, các ghế và
vô lăng rung.
(1/2)
· Cộng hưởng giữa các lốp và vô lăng
(1/1)
Kỹ thuật viên chẩn đo n cao cấp - Kiến thức cơ bản về NVH Hiện tượng và nguyên nhân
-4-

Lắc tay lái Cơ chế

1. Độ đảo hoặc không cân bằng trong một lốp xe sẽ
tạo ra lực rung trong khi xe đang chuyển động.
2. Lực rung này tạo ra một mômen quán tính ở
ngõng trục, làm cho các lốp lắc theo chiều
ngang. Vì vậy tay lái sẽ dao động theo chiều
ngang.
3. Lúc này trục lái, thanh răng lái và các thanh nối
tác động như một lò xo cứng, và vô lăng tác
động như một vặt nặng trong ví dụ đã được đưa
ra từ đầu cuốn sách này.
4. ở một tốc độ nào đ của xe, các răng, các rung
động ngang của các lốp do lực li tâm tạo ra sẽ
cộng hưởng với hệ thống lái, làm cho vô lăng
dao động theo chiều kim đồng hồ và ngược
chiều kim đồng hồ.
(1/1)

Rung tay lái Hiện tượng và cơ chế

Đây là trạng thái làm cho vô lăng dao động theo chiều kim đồng hồ và
ngược kim đồng hồ, giống như sự rung của tay lái, nhưng ở các tốc
độ thấp hơn; nói chung là dưới 80 km/h. Hiện tượng này bắt nguồn từ
đường gồ ghề hoặc phanh khi các lốp hoặc phanh mòn không đều.

· Rung động của động cơ
· Rung động và các cộng hưởng ở cáp bướm ga hoặc thanh nối.
· Dây cáp bướm ga hoặc thanh nối thiếu cứng vững.
2. Các cơ chế phát triển rung động
(1) Rung động của động cơ làm cho cáp bướm ga hoặc thanh nối
rung lên.
(2) Các rung động của cáp bướm ga hoặc thanh nối này truyền đến
bàn đạp ga, làm nó rung lên.
Gợi ý:
Ngoài rung động truyền trực tiếp từ động cơ, còn có rung động truyền
từ dây cáp điều khiển bướm ga đến dây hoặc thanh điều khiển ga.

(1/1)

Rung cần chuyển số Hiện tượng và cơ chế

Loại rung động này làm cho cần chuyển số dao động, thường xảy ra ở
tốc độ động cơ tương đối cao và dễ nhận ra rõ hơn gần số vòng quay
làm nó rung. Trong các loại rung khác nhau của cần chuyển số, nếu
rung động này xuất hiện khi động cơ đang chạy không tải, hãy xem
mục về “rung khi chạy không tải”.
1. Các nguyên nhân chính
· Động cơ không được điều chỉnh chính xác
· Không cân bằng ở các bộ phận quay hoặc chuyển động tịnh tiến
của động cơ.
· Cộng hưởng ở cần chuyển số, hoặc cần chuyển số thiếu độ cứng
vững.
· Có độ rơ giữa cần chuyển số và thanh nối, hoặc các bạc lót bị mòn.
2. Các cơ chế làm phát triển rung động
(1) Các xe có động cơ ở phía trước, dẫn động bánh sau (FR)

(2) Các dao động trong hệ thống treo làm cho thân xe dập dình liên
tục, làm cho hành khách có cảm giác như xe đang lắc ngang. (1/2) Tham khảo Liên quan đến việc đi xe thoải mái

1. Sự khó chịu khi đi xe chịu ảnh hưởng của khối lượng
được treo và khối lượng không được treo. Nói chung,
nếu khối lượng được treo lớn thì thân xe thường rung ít
hơn, dẫn đến việc đi xe rất thoải mái. Nếu khối lượng
không được treo lớn thì đi xe trở nên khó chịu.
Cũng như vậy, nếu lực giảm chấn của bộ giảm chấn bị
giảm đi, hoặc lực của lò xo quá mạnh sẽ tạo ra cảm giác
“bồng bềnh” hoặc “xóc”.
2. Về sự khó chịu khi đi xe do đặc điểm của hệ thống treo
thay đổi theo yêu cầu thiết kế của xe (loại thể thao, sử
dụng trong gia đ nh v.v...), cần phải lưu ý đến các yêu
cầu của người sử dụng và kiểu xe.
3. Mặc dù có thể chia rung động thành các loại khác nhau
bao gồm lắc dọc, lắc ngang và dập dình, trong thực tế
tất cả các rung động này có thể xuất hiện đồng thời.
(2/2)

Kỹ thuật viên chẩn đo n cao cấp - Kiến thức cơ bản về NVH Hiện tượng và nguyên nhân
-7-

Tiếng ồn khó chịu Hiện tượng và cơ chế

Lực tác động được tạo nên tại thời điểm lốp chạy qua một ổ gà hoặc
một rãnh trên đường là sự kết hợp giữa sự truyền rung động của lốp
với đặc tính bao. Vì vậy, khi lốp bố tròn với đặc tính bao kém hơn so
với lốp bố chéo lăn qua một rãnh hoặc một ổ gà trên đường, nó sẽ
truyền va đập này vào hệ thống treo ở các tốc độ thấp của xe. Nhưng
ở tốc độ cao, các vách bên mềm hơn của lốp bố tròn có thể hấp thụ
các va đập như vậy.
2. Các bạc lót đòn treo của hệ thống treo
Các rãnh cắt dọc ở các bạc lót đòn treo được thiết kế để giảm nhẹ các
va chạm tác động dọc theo xe bằng cách làm cho các bạc này uốn
cong đi. Các vòng trung gian tạo ra độ cứng vững theo chiều ngang.
(2/2) Kỹ thuật viên chẩn đo n cao cấp - Kiến thức cơ bản về NVH Hiện tượng và nguyên nhân
-8-

Tiếng ồn do mặt đường Hiện tượng và cơ chế

Tiếng ầm ầm hoặc gầm rú liên tục với độ cao âm thanh không đổi là
tiếng ồn do mặt đường. Âm lượng của tiếng ồn này tăng lên theo tốc
độ của xe. Tiếng ồn này xuất hiện chủ yếu khi xe chạy trên đường có
bề mặt lát xấu.
1. Các nguyên nhân chính
· Các ổ gà hoặc hố nhỏ trên mặt đường
· Các lốp cộng hưởng với độ nhấp nhô của mặt đường
· Rung động của hệ thống treo (do các hằng số lò xo không thích
hợp của các bạc lót bằng cao su)
2. Các cơ chế phát triển tiếng ồn
(1) Khi xe chạy trên đường có bề mặt lát xấu, tạo ra các rung động


Tiếng ù ù của thân xe Hiện tượng

Bạn cảm thấy loại tiếng ồn này như một áp lực trong tai mình, và
nguồn gốc của nó bạn thường không biết. Cao độ âm thanh của nó
tăng (tần số) theo tốc độ của xe. Nó xuất hiện trong một phạm vi tốc
độ xe tương đối hẹp quanh 10km/h, hoặc khoảng 50 vòng/phút nếu
quan sát tốc độ của động cơ.
Các nguyên nhân chính
· Động cơ không được điều chỉnh chính xác
· Lực quán tính do chuyển động tịnh tiến của các pittông, hoặc sự
không cân bằng trong động cơ
· Trục các đăng không cân bằng
· Góc nối trục các đăng không chính xác
· Các cộng hưởng ở ống xả
· Tiếng ồn của khí xả
· Các cộng hưởng ở các bộ phận phụ của động cơ
· Rung động do các ứng suất xoắn ở trục các đăng và các bán trục.
(1/2) Tham khảo Tiếng ù ù của thân xe

Như nhiều bạn đã từng biết, khi bạn cho xe leo dốc cao hoặc chạy
qua một đường hầm ở tốc độ cao, sự thay đổi áp suất khí quyển
nhanh chóng tạo ra áp lực trên các màng nhĩ của bạn. Điều này có thể
làm tai bạn khó chịu. Tiếng ù ù thân xe cũng gây ra áp lực tương tự
trong tai bạn. Điều này do các dao động lớn về áp suất không khí ở
trong xe gây ra.