B

GIÁO D CăVĨă ĨOăT O
TR

NGă

NGỂNăHĨNGăNHĨăN

I H C NGÂN HÀNG THÀNH PH

H

C VI T NAM
CHÍ MINH

PHAN BÙI GIA TH Y

M I QUAN H GI Aă

Că I M H Iă

NG QU N TR VÀ

THÔNG TIN B T CÂN X NG C A CÁC CÔNG TY NIÊM Y T
TRÊN S

GIAO D CH CH NG KHOÁN TP.HCM

LU N ÁN TI NăS ăTÀI CHÍNH NGÂN HÀNG


THÔNG TIN B T CÂN X NG C A CÁC CÔNG TY NIÊM Y T
TRÊN S

GIAO D CH CH NG KHOÁN TP.HCM

LU N ÁN TI NăS ă

Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
MÃ S : 9 34 02 01

Ng

iăh

ng d n khoa h c:

TS. NGÔ VI TR NG
TS. NGUY N TR N PHÚC

TP. H

CHÍ MINH - N Mă2020



i

L IăCAMă OAN
Lu năánănàyăch aăt ngăđ



ng và nh ng

iăđưăđiăcùngătôiăchoăđ n ngày

hôm nay.
u tiên, tôi xin g i l iătriăânăthiêngăliêngădànhăchoăng
không còn n aănh ngănh ng nhăh

i cha quá c c a tôi. Cha tôi

ng, nh ng l i ch d y c a cha s luônăđ ng hành cùng

tôi su t cu căđ i.ăTôiăc ngăg iăđ n m tôi l i bi tă năsâuăs c nh t. T khiăchaătôiăquaăđ i,
m tôiănh ă làă ng

iă cha,ă ng

i th yă vàă làă ng

ch măsóc,ăd y b o tôi khôn l n,ănênăng
conăđ

i b n thân thi t luôn bên c nh tôi. M tôi

i. M luônăđ ng hành cùng tôi, ng h tuy tăđ i

ng khoa b ng c a tôi. Không có m , ngày hôm nay tôi không là gì c .

Và tôi g i l i c mă năsâuăđ măvàăchânăthànhăđ n gi ngăviênăh

tr

ng d n c a tôi, Ti năs ă

c vào th gi i khoa h c.

Nhânăđây,ătôiăg i l i c mă n đ n PhóăGiáoăs ,ăTi năs ăNguy n M nh Hùng, Hi uătr

ng

ngă

ng

i h c Nguy n T t Thành; và Phóă Giáoă s ,ă Ti nă s ă B chă Longă Giang,ă Tr

phòng Phòng Khoa h c Công ngh ,ătr

ngă

i h c Nguy n T tăThànhăđưă ng h và t o m i

đi u ki n thu n l iăđ tôi th c hi n các d án nghiên c u khoa h c và t p trung hoàn thành
lu n án.
Tôiăc ngăc mă năTi năs ăNguy n Thu Hi n,ătr
s ,ă Ti nă s ă Nooră Azinaă Ismail,ă tr
D

ngăXuânăTr


ngă trìnhă

Nghiên c u sinh.
Sau cùng, tôi g i l i c mă năđ n Th căs ăNguy n Thanh H i,ăGiámăđ c Ki m toán Kh i
Ngu n v n và Ngo i h i Ngân hàng TMCP Qu c T Vi t Nam, nguyên Giámăđ c b ph n
Tài chính Doanh nghi p CTCP Ch ng khoán Saigonbank Berjaya. Th căs ăH iăđưăgiúpătôiă
ti p c n nh ngăv năb n Lu tăliênăquanăc ngănh ăchiaăs nh ng ki n th c th c t đ tôi có
th hoàn thành t t nh t lu n án này.


iv

TÓM T T
Lu n án đ

c th c hi n v i m căđích đoăl

ng thông tin b t cân x ng và

căl

ng m i

quan h gi a đ că đi m c a H iă đ ng qu n tr và thông tin b t cân x ng c a các công ty
niêm y t trên S Giao d ch Ch ng khoán TP.HCM.
K t qu đoăl

ng thông tin b t cân x ng cho th y, thông tin b t cân x ng c a các công ty

niêm y t giaiăđo n 2009-2015 trong kho ng t 52.4% đ n 73.3% và cóăxuăh


ng v m i quan h gi aăđ căđi m H iăđ ng qu n tr và thông tin

b t cân x ng cho th y, quy mô H iăđ ng qu n tr tácăđ ng cùng chi uăđ n thông tin b t cân
x ng, trong khi tínhăđ c l păvàătrìnhăđ h c v n c a H iăđ ng qu n tr tácăđ ngăng
nh ngăch

nhóm các công ty không có v năNhàăn

nghi p có v năNhàăn

c.

c chi u

khía c nh khác, lo i hình doanh

c làmăthayăđ iăđ m nh s tácăđ ng c a tínhăđ c l păvàătrìnhăđ h c

v n c a H iăđ ng qu n tr đ n thông tin b t cân x ng. Sau cùng, t n t i m t giá tr ng
mà t iăđóă nhăh

ng

ng c a t l s h u c phi u c a H iăđ ng qu n tr đ n thông tin b t cân

x ng s có chi uăh

ng khác nhau.



ngăphápănghiênăc u ................................................................................................ 7

óngăgópăc a nghiên c u................................................................................................ 8

1.7

1.8 C u trúc c a nghiên c u ................................................................................................. 9
CH

NG 2

C ăS

LÝ THUY T ........................................................................................................... 11

2.1 Thông tin b t cân x ng ................................................................................................. 11
2.1.1 Khái ni m ............................................................................................................... 11
2.1.2 Phân lo i ................................................................................................................. 11
2.1.3 Tácăđ ng ................................................................................................................. 12
2.2 Thông tin b t cân x ng trên th tr

ng ch ng khoán ............................................... 14

2.2.1 Khái ni m ............................................................................................................... 14
2.2.2 C ăs đoăl
2.2.3 Ph

ng ....................................................................................................... 14



NGă3

PH

NGăPHỄPăNGHIểNăC U ...................................................................................... 75

3.1 Môăhìnhăđoăl

ng thông tin b t cân x ng .................................................................. 75

3.1.1 Mô hình Glosten và Harris (1988) ......................................................................... 75
3.1.2 Mô hình George, Kaul và Nimalendran (1991) theo bi n ch báo ........................ 76
3.1.3 Mô hình George, Kaul và Nimalendran (1991) theo hi păph

ngăsai .................. 77

3.1.4 Mô hình Kim và Ogden (1996).............................................................................. 78
3.2 L a ch nămôăhìnhăđoăl

ng thông tin b t cân x ng phù h p .................................. 79

3.3 Khung nghiên c u th c nghi m .................................................................................. 81
3.4 Gi thuy t nghiên c u................................................................................................... 82
3.4.1 Quy mô H iăđ ng qu n tr ..................................................................................... 82
3.4.2 Thành viên H iăđ ng qu n tr đ c l păkhôngăđi u hành........................................ 82
3.4.3 Thành viên n trong H iăđ ng qu n tr ................................................................. 83
3.4.4 Trìnhăđ h c v n c a H iăđ ng qu n tr ................................................................ 84
3.4.5 Quy n kiêm nhi m ................................................................................................. 85
3.4.6 T l s h u c phi u c a H iăđ ng qu n tr ......................................................... 85

ng thông tin b t cân x ng ................................................................................. 99

4.1.1 M căđ thông tin b t cân x ng .............................................................................. 99
4.1.2 M căđ thông tin b t cân x ngăđ i v i m i c phi u .......................................... 103
4.2

căđi m H iăđ ng qu n tr và thông tin b t cân x ng .......................................... 109
4.2.1

căđi m m u nghiên c u.................................................................................... 109

4.2.2 K t qu nghiên c u .............................................................................................. 112
4.3 Th o lu n k t qu ........................................................................................................ 119
4.3.1

oăl

ng thông tin b t cân x ng ......................................................................... 119

4.3.2 M i quan h gi aăđ căđi m H iăđ ng qu n tr và thông tin b t cân x ng........... 121
CH

NGă5 ........................................................................................................................ 125

K T LU N VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH......................................................................... 125
5.1 Cácăđi m chính c a nghiên c u ................................................................................. 125
5.1.1
5.1.2

oăl


VI T T T

Danh m c t vi t t t ti ng Vi t
Ký hi u

C m t ti ng Vi t

CBTT

Công b thông tin

ctg

các tác gi

H QT

H iăđ ng qu n tr

QTCT

Qu n tr công ty

TTBCX

Thông tin b t cân x ng

Danh m c t vi t t t ti ng Anh
Ký hi u


Random Effect Model

Mô hình nhăh

c

ng c đ nh

ng ng u nhiên


ix

DANH M C B NG
B ng 1.1. S l

ng các công ty niêm y t có trong m u nghiên c u .................................... 7

B ng 2.1. Tóm t t k t qu t cácămôăhìnhăđoăl

ng thông tin b t cân x ng ..................... 24

B ng 2.2. Các nghiên c u s d ngămôăhìnhăđoăl

ng thông tin b t cân x ng................... 38

B ng 2.3. Tóm t t các k t qu nghiên c u th c nghi m..................................................... 56
B ng 2.4. Th c thi vai trò c aăH QTătrongăvi c h n ch TTBCX .................................... 71
B ng 3.1. Cácămôăhìnhăđoăl


B ng 4.10. Th ng kê mô t ................................................................................................. 110
B ng 4.11. So sánh các bi n quan sát

công ty có và không có v năNhàăn

c ................ 111

B ng 4.12. Ki măđ nhăph

ngăsaiăkhôngăđ ng nh t c a sai s .......................................... 112

B ng 4.13. Ki măđ nh t t

ngăquanăc a sai s ................................................................. 112

B ng 4.14. Ma tr năt

ngăquan .......................................................................................... 113

B ng 4.15. K t qu h i quy ................................................................................................ 114
B ng 4.16. K t qu h i quy theo lo i hình doanh nghi p khác nhau ................................. 116
B ng 4.17. Ki măđ nh giá tr ng

ng c a t l s h u v n c aăH QT ............................. 117

B ng 4.18. K t qu h i quy t ngăkhúcătheoăphânăđo năng

ng ........................................ 118


ng TTBCX trên th tr

ng ch ngăkhoánălàăl nhă

v c thu hút nhi u s quan tâm c a các nhà nghiên c u b i vì t m quan tr ng và tính th i s
c aăl nhăv c nghiên c u này.
Th nh t,ăđoăl
ch ng khoán

ng TTBCX t oăc ăs đ đánhăgiá môiătr

m t qu c gia c th . Th c hi nă đoă l

ng thông tin c a th tr

ng TTBCX, Affleck-Graves và ctg

(1994), Chakravarty và ctg (2005) đưă cho th y các công ty niêm y t
TTBCXăcaoăh năsoăv i các công ty niêm y t
khác bi t v môiătr
ch ng khoán

ng

NYSE có m că đ

NASDAQ; Huang (2004) ch ra m t s đi m

ng thông tin c a th tr


ng. Chiyachantana và ctg (2004) đưăminhăch ng TTBCX

NYSE gi m m t cách đángăk sau khi
y ban Ch ng khoán M đ
ng thông tin

th tr

o lu tăquyăđ nh công

c ban hành. T

ngăt , Frijns và

ng ch ng khoán NewăZealandăđ

cc i

thi năđángăk sau khi B lu t s aăđ i Lu t ch ng khoán có hi u l c. M t chính sách qu n lý
th tr

ngă khácă đ

c tranh lu n nhi uă đóă làă chínhă sáchă s d ngă biênă đ daoă đ ng giá.

Berkman và Lee (2002) th a nh n vi c s d ng chính sách thu h păbiênăđ daoăđ ng giá có
th h n ch nguyă c ăv r iăroăthôngătin.ăTrongăkhiăđó,ăChanăvàăctgă(2005),ă Kimăvà Yang
(2008) cho r ng s d ngă biênă đ daoă đ ng giá ch aă h n là công c hi u qu đ h n ch
TTBCX. Có th nh năđ nh, hi u qu c a m t chính sách sau khi đ
đánhăgiáăthôngăquaăvi căđoăl

haiătrongăn mămôăhìnhăđ aăraănh ng sai s

căl

và Majois (2003) áp d ng tám cách th căđoăl
tr

ng ch ng khoán B , tuy nhiên xétă t

d ng cho th tr
ch năph

ngăphápăđoăl

Sau cùng, các ph
ngày nay.
tr

ngăt , De Winne
ng TTBCX cho th

ngă đ i ch có hai cách phù h p có th đ

ng ch ng khoán B . Có th nh n th y,

ng TTBCX khác nhau tuy nhiên c n cân nh c l a

ngă phápă đoă l

ng TTBCX v n đ


ng TTBCX cho các th tr

căchoălàă uăvi t

ng m i g i m kh n ngăápăd ng
ngăkhácătrongăt

ngălai,ăđ c bi t là

ng có th c hi n giao d ch ch ng khoán phái sinh.

gócăđ khác, TTBCX là nguyên nhân chính gây ra v năđ ng

iăđ i di n (Jensen và

Meckling, 1976) và gi i pháp cho v năđ nàyăđòiăh i m tăc ăch qu n tr công ty theo thông
l qu c t , c th đóălàăH iăđ ng qu n tr (H QT). H QTăho tăđ ng hi u qu có th làm
gi m v năđ ng

iăđ i di n,ăgiaăt ngăgiáătr cho c đông,ăminhăb ch công b thông tin, và

h n ch TTBCX (Kanagaretnam và ctg, 2007; Chen và ctg, 2007; Rutherford và Buchholtz,
2007). Theo Zahra và Pearce (1989), Nicholson và Kiel (2004), Hilb (2012), m t trong
nh ng nhân t quan tr ng góp ph n t o nên m tăH QTăho tăđ ng hi u qu đóăchínhălàăđ c
đi m c aăH QT.
Nhi u công trình nghiên c u t p trung vào m i quan h gi aă đ că đi m c aă H QTă vàă
TTBCX theo nhi u khía c nhăkhácănhauănh :ăquyămôăH QT, c u trúc c aăH QT, đaăd ng
n gi iătrongăH QT, trìnhăđ h c v n c aăH QT, quy n kiêm nhi m, và t l s h u c
phi u c aăH QT.ăTuyăv y, k t qu v s tácăđ ng c aăđ căđi măH QTăđ n TTBCX v n


ng công b thông tin nhi uăh năraăbênă

ngoài (Ahmed và Nicholls, 1994), góp ph nă giaă t ngă tínhă k p th iă vàă đ tin c y c a
thông tin báo cáo tài chính (Yunos và ctg,ă 2012),ă doă đóă h n ch đ

c TTBCX c a

công ty (Chemmanur và ctg, 2009). Tuy nhiên nghiên c u c a Haniffa và Cooke
(2002) không tìm th y m i quan h gi aătrìnhăđ h c v n c aăH QTăvàăTTBCX.
- Tách b ch quy n kiêm nhi m ch c danh ch t chăH QTăv i t ngăgiámăđ c góp ph n
giaăt ngăch căn ngăgiámăsátăcácănhàăđi u hành và h n ch TTBCX (Li và ctg, 2008).
Trongăkhiăđó,ăCaiăvàăctgă(2006)ăkhôngătìmăđ

c m i quan h gi a quy n kiêm nhi m

và TTBCX.
- M i quan h gi a t l s h u c phi u c aăH QTăvà TTBCX có nhi u k t qu khác
nhau, c th t n t i m i quan h tuy n tính (Becker-Blease và Irani, 2008; Barakat và
ctg, 2014); m i quan h phi tuy n, g m có: hi u ng biên gi m d n (Abad và ctg,
2017) và nhăh

ng t ng ph n (Han và ctg, 2014); và không có m i quan h (Choi và

ctg, 2013).
Bên c nh k t qu nghiên c uăch aăđ ng nh t v i nhau, s l

ng h n ch các nghiên c u

đ c păđ nătínhăđaăd ng c aăH QT,ăm t trong nh ngăđ căđi m quan tr ng c aăH QTăg m:

ty ph iăđ đ năpháăs n, đ yăh năb y ngàn nhân viên lâm vào c nh th t nghi p, và các c


4

đôngăb lôiăkéoăvàoăth

ngăv đ uăt ăc phi u Enron gánh ch u thi t h i 74 t USD d năđ n

hoàn toàn tr ng tay. G năđây,ăbêăb i k toán

công ty Toshiba (Nh t)ătrongăn mă2015ăđưă

gây ra hàng lo t t n th t nghiêm tr ng.ăTr

c tiên, v bê b i gây m t ni mătinăđ i v i các

nhàă đ uă t ,ă kháchă hàng,ă làmă luă m m tă th

ngă hi u v i 140 n m l ch s t n t i c a t p

đoàn. Ti păđó,ăgiáătr c phi u c a Toshiba suy gi m 17% giá tr m c dù ch s Nikkei 225
t ngă7.6% và hàng lo tălưnhăđ o c păcaoătrongăH QTăph i t ch c (Hass và ctg, 2018).
Vi t Nam, qu c gia có th tr
tr

ng ch ngăkhoánăđ

ng c n biên ( y ban Ch ngăkhoánăNhàăn


ngă t , CTCP Ntaco

(ATA) ghi kh ng giá tr hàng t n kho trong báo cáo tài chính cu iăn mă2015,ăvàăgianăl n
các kho n chi phí ho tăđ ng doanh nghi p, d năđ n th giá ATA gi m sàn liên ti p 11 phiên,
và m t 44% giá tr .
Th
tr

ngăv kinhăđi n nh t vàăđ

căchoălàăn iăh i t nhi u bê b i, tiêu c c nh t c a th

ng ch ng khoán Vi t Nam, bao g m: thao túng giá c phi u, gian l n báo cáo tài chính,

cheă đ y công b thông tin, và l aă đ oă nhàă đ uă t đóă làă CTCPă D

c ph m Vi nă ôngă

(DVD). Nh ng vi ph m này làm cho th giá DVD lao d c gi m t 150ăngànăđ ng/c phi u
ngày 06/09/2010 xu ngă cònă 3.5ă ngànă đ ng/c phi u t i th iă đi m h y niêm y t ngày
01/09/2011, và Ch t chă H QTă kiêmă T ngă giámă đ că đi u hành DVD b b t gi và x lý
hình s .
M că dùă c ă quană ch că n ngă luônă th hi n s quy t tâm nâng cao tính công khai, minh
b ch thông tin, và đ m b o tuân th qu n tr công ty c a các công ty niêm y t b ng cách ban
hành Ngh đ nh s 71/2017/N -CP thay th cho Thông t ă121/2012/TT-BTC h

ng d n v


5


ngăv bê b i ch ng

c khi th giá c phi u gi m sàn ho c lao d c ho ng lo n là nh ngăđ t

t ngăgiáăm nh, và (ii) th giá c phi uăđưăs t gi m giá tr đángăk trong th iăgianădàiătr

c

khiăc ăquanăch căn ngăth c hi n công tác c nh báo hay có bi n pháp ki m soát m nhăh n.ă
M t khi s qu n lý giám sát c aăc ăquanăch căn ng còn h n ch c ngănh ăđ tr trong vi c
c nh báo và x ph t, và th c thi vai trò và ch că n ngă c aă H QTă khôngă hi u qu , môi
tr

ng thông tin Vi t Nam v nă ch aă th t s minh b ch, ti m n m că đ TTBCX nghiêm

tr ng gi aăcácănhàăđ uăt . Chính vì v y, yêu c uăđánhăgiáăs ăkh iăvàăsauăđóăh
xu tăcácăc ăch có th gi m thi u m căđ r i ro thông tin c a th tr
Namălàăđi u c p thi t c năđ

ngăđ năđ

ng ch ng khoán Vi t

căđápă ng.

D a trên nh ng tranh lu n ch aă đ ng nh t v m t k t qu nghiên c u, nh ng kho ng
tr ng nghiên c u có th đ
ch v m t s l
căl

ngăm căđ ăTTBCX c aăcácăcôngătyăniêmăy tătrênăS ăGiaoăd chăCh ngăkhoánă

TP.HCM.
- L aăch n môăhìnhăđoăl

ngăTTBCX phùăh pătrongăb iăc nhă ăVi tăNam.


6

- Xácăđ nhăvàăđoăl
h

ngăcácăy uăt ăliênăquanăđ năđ căđi măc aăH QTăcóăkh ăn ngă nhă

ngăđ năTTBCX.

- G iăỦăm tăs ăchính sách nh măh năch ăTTBCX.

1.3 Cơuăh iănghiênăc u
Câu h i nghiên c u c a lu n án nh ăsau:
- Bi nă đ ng v ă m că đ ă TTBCX c aă cácă côngă tyă niêmă y tă trênă S ă Giaoă d chă Ch ngă
khoán TP.HCM?
- Môăhìnhăđoăl

ng m căđ TTBCXăphùăh păcóăth ăđ

căápăd ngătrongăb iăc nhă ăVi tă

Nam?

1.5 Ph măviănghiênăc u
Ph m vi c a lu năánăđ

c th hi n

ba khía c nh bao g m: n i dung, không gian, và th i

gian nghiên c u.
V n i dung: nghiên c u m i quan h gi aă đ căđi măH QTăvàăTTBCXălàănghiênăc u
m t phía, ch xem xét s tácăđ ng m t chi u c aăđ căđi măH QTăđ n TTBCX, không có
chi u tácăđ ng ng

c l i.

V không gian: m u nghiên c u đ

c thu th p g m các công ty niêm y t trên S Giao

d ch Ch ng khoán TP.HCM (HOSE). Các công ty niêm y t trên HOSE ph i tuân th nh ng
quyăđ nh v niêm y t kh tăkheăh n vàăcóăbiênăđ daoăđ ng giá giao d ch c phi u th păh n
so v i các công ty niêm y t trên S Giao d ch Ch ng khoán Hà N i (HNX). C th , công ty
mu n niêm y t trên HOSE ph i có v năđi u l t i thi u 120 t (HNXăquyăđ nh 30 t ); s
n măho tăđ ngăd

i hình th c công ty c ph n khôngăd

i 2ăn m (HNXăquyăđ nhă1ăn m);


7


S công ty S quan sát

ng thông tin b t cân x ng

174

1106

2. L a ch nămôăhìnhăđoăl ng thông tin b t cân x ng phù h p
- Lo i 4 quan sát do không th aăđi u ki năđoăl ng (0 < m căđ TTBCX < 1)

174

1102

3. M i quan h gi aăđ căđi măH QTăvà thông tin b t cân x ng

161

1019

- Không bao g m các công ty tài chính, thu c di n c nh báo, bu c ho c t
nguy n h y niêm y t,ăvàăniênăđ tài chính không trùng cu iăn m

- Lo iă13ăcôngătyăt

ngă ng 83 quan sát do công b thôngătinăkhôngăđ yăđ

Ngu n: D li u t m u nghiên c u

c m c tiêu nghiên c uăđưă

c th c hi n nh sau:

tr l i câu h i nghiên c u th nh t, lu n án áp d ng các mô hình kinh t l

ng g m:

mô hình Glosten và Harris (1988); George, Kaul và Nimalendran (1991) theo bi n ch báo;
George, Kaul và Nimalendran (1991) theo hi păph
l

ng TTBCX. K t qu đoăl

ngăsai; và Kim và Ogden (1996) đ đoă

ng TTBCX trongăgiaiăđo n nghiên c u s cho bi t s bi n

đ ng v m căđ TTBCX c a các công ty niêm y t trên HOSE quaăcácăn m.
tr l i câu h i nghiên c u th hai, tr
mô hình, lu n án ki m tra m că đ t

c tiên, bên c nh so sánh sai s

căl

ng t các

ngă đ ng gi a các mô hình theo cách th c c a Van



ng TTBCX phù h p

v i lý thuy t kinh t và các k t qu nghiên c u th c nghi m liên quan. K t qu t vi căđ i
chi u,ă

căl

ng và ki măđ nh s làăc ăs đ l a ch nămôăhìnhăđoăl

trong b i c nh

ng TTBCX phù h p

Vi t Nam.

tr l i câu h i nghiên c u th ba, lu n án s d ngă ph

ngă phápă kinhă t l

thu t h i quy đ i v i d li u d ng b ng thông qua mô hình nhăh
hi n h iăquyă ph

ng, k

ng ng u nhiên,ăđ th c

ngătrìnhăv i bi n ph thu c là TTBCX và bi năđ c l pălàăcácăđ căđi m

c aă H QT bao g m: quyă môă H QT,ă thànhă viênă H QTă đ c l pă khôngă đi u hành, thành


ng

là t l s h u v n c aăH QT, vàăph

ngăphápăh i quy t ngăkhúcătheoăđ xu t c a Morck

và ctg (1988), Hermalin và Weisbach (1991).
K t qu nghiên c u s làăc ăs cho vi c hàm ý m t s chính sách nh m h n ch TTBCX
c a các công ty niêm y t trên th tr

1.7

ng ch ng khoán Vi t Nam.

óngăgópăc aănghiênăc u

Có th nh n th y đâyălàăl nhăv căch aănh năđ

c nhi u s quan tâm c a các nhà nghiên c u

vì v y th c hi n nghiên c u này có nh ngăđóngăgópăh u ích và quan tr ng.


9

óngăgópăđ u tiên có th k đ n đóălà nghiên c u đưăđ xu tăđ
TTBCX phù h p có th áp d ngăđ đoăl
này là m tăb


Nam, đóălàăc ăquanăch căn ngănên th t s cân nh c tr

Vi t

c khiăđi u ch nhăt ngăbiênăđ dao

đ ng giá.
óngăgópăth ba đóălà nghiên c u b sung thêm m t s minh ch ng th c nghi m n i b t
v m i quan h gi aă đ că đi mă H QTă vàă TTBCX.ă C th , s tácă đ ng c a thành viên
H QTăđ c l păvàătrìnhăđ h c v n c aăH QTăđ n TTBCX ch u s đi u ti t c a lo i hình
doanh nghi p có v năNhàăn
n

c. Phát hi n này r t h uăíchăđ i v i doanh nghi p có v n Nhà

c trong vi c rà soát l i ho tăđ ng trao quy n và nâng cao ch tăl

ra, t n t i m t giá tr ng
h

ng c aăH QT.ăNgoài

ng 1.74% c a t l s h u c phi u c aă H QTă màă t iă đóă nh

ng c aăđ căđi m H QTănàyăđ n TTBCX s có chi uăh

ng khác nhau. Phát hi n h u

ích này góp ph n g iăỦăchínhăsáchăliênăquanăđ n ho tăđ ng qu n tr công ty. ó là, bên c nh
vi c g n k t l i ích gi a c đông và thànhăviênăH QT, công ty c n đ m b oăcânăđ i hài hòa

cătrìnhăbày.

ngă2:ăC ăs ălỦăthuy t.ăN iădungăch

ngănàyătrìnhăbàyăv ălỦăthuy tăTTBCXăvàăcác

nghiênă c u th că nghi m liênă quană đ n s ă tácă đ ngă c aă đ că đi mă H QTă đ n TTBCX.
Ch

ngănàyăs ăđánhăgiáăcácă uăđi măvàăh năch ăc aăcácăcông trìnhănghiênăc uătr

c,ăt ăđóă

ch ăraăcácăkho ngătr ngănghiênăc uămàălu năán này cóăth ăhoànăthi n trongăb iăc nhă ăVi tă


10

Nam. Ngoài ra, ch

ngănàyăc ngătrìnhăbàyăcáchăth căxâyăd ngăkhungălỦăthuy tăv ăm iăliênă

h ăgi aăđ căđi măH QTăvàăTTBCX,ăt ăđóăt oăc ăs choăvi căđ ăxu tămôăhìnhănghiênăc uă
th cănghi m.ă
Ch
l

ngă3:ăPh

ngăphápănghiênăc u.ăN iădungăch


ngănàyăs ătrìnhăbàyăk tăqu ă

căápăd ngătheoăcácămôăhìnhăkhácă

ngăTTBCXăphùăh p cóăth ăđ

c ápăd ngătrongăb iăc nhă ă

ngănày c ng trình bày k tăqu ă

căl

ngăv m iăquanăh ă

gi aăđ căđi măH QTăvà TTBCX.ăPh năth oălu năk tăqu ănghiênăc uăc ngăđ
trongăch
Ch

cătrìnhăbàyă

ngănày.
ngă5:ăK tălu năvàăhàm ý chính sách. Tr

cătiên,ăn iădungăch

ngănàyăs ătómăt tăl iă

các đi mă chínhă c a nghiênă c u.ă Ti pă theo, d aă trênă k tă qu ă nghiênă c u,ă cácă hàmă Ủă chínhă
sáchăh


ngăđ u khác nhau

(Watts và Zimmerman, 1986). T ngăquátăh n,ătheoăArnoldă(2011),ăTTBCX là thôngătinăđ c
thù liênă quană đ n giá tr c a m t lo i hàng hóa đ
t

ng c th có th ti p c năđ

c giao d ch, và t n t i m tă nhómă đ i

c thông tin nàyătrongăkhiănhómăđ iăt

ng khác thì không.

2.1.2 Phơnălo i
C nă c vào v nă đ phát sinh, Hillier (1997) phân lo i TTBCX thành các d ngă đ
bàyăd

c trình

iăđâyănh ăsau:

TTBCX do v nă đ l a ch n. Ng
thông tin liên quan so v iăng

i s d ng hàng hóa hay d ch v s không có nhi u

i cung c p. Doăđó,ăng


tin cho đ iăt

ng khác.

iăt

ng n m

ngăđóăs không th t lòng chia s ho c làm sai l ch thông

ng mu năđánhăgiáăđúngăb n ch t c a hi n tr ng có th ph i

t n kém nhi u chi phí.
TTBCX do v năđ ng
gi a c đông vàăng
h năsoăv iăng
th tămàăng

iăđ i di n. V năđ ng

i qu n lý.ăNg

iăđ i di n t n t i khiăxungăđ t v l i ích

i qu n lý có nhi u thông tin v ho tăđ ng c a công ty

i s h u và h s s d ngăthôngătinănàyăđ t ăl i cá nhân ng v i nh ng t n

i s h u ph i gánh ch u. V năđ ng