TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
BỘ MÔN DƯỢC LIỆU
TIỂU LUẬN DƯỢC LIỆU
Chủ đề: Tổng quan về cây Coca (Erythroxylum coca Lam.)
Sinh viên thực hiện : Trần Minh Đức
Mã SV : 0801094
Lớp : A1K63
HÀ NỘI, 02-2011
1
MỤC LỤC
Nội dung Trang
A- Đặt vấn đề 3
B- Tổng quan tài liệu 3
I. Thực vật học
1. Phân loài và phân bố 3
2. Mô tả cây 4
3. Trồng trọt và thu hái 5
4. Thành phần hóa học 6
5. Kiểm nghiệm 8
II. Hoạt chất quan trọng trong lá Coca - Cocain
1. Lịch sử sử dụng và sản xuất 11
2. Dược lý 12
3. Các dạng dùng 14
4. Tác dụng 15
5. Công dụng 17
C- Kết luận 19
Tài liệu tham khảo 20
2
A– ĐẶT VẤN ĐỀ:
Cây Coca là một trong những loài thực vật được con người trồng trọt và sử dụng
từ khá sớm. Các dấu vết khảo cổ học cho thấy cây Coca đã xuất hiện cách đây

2. Mô tả cây:
Cây nhỡ cao 3-5m, khi trồng thường nhỏ hơn. Lá mọc so le, có cuống ngắn,
kèm theo hai lá kèm biến đổi thành gai. Phiến lá hình bầu dục nguyên, mặt trên
màu xanh lục nhạt, mặt dưới màu nhạt hơn. Hai bên gân giữa có hai đường cong
lồi (gân giả) tương ứng với hai nếp gấp của lá trong chồi
(4)
.
Lá của loài E. novogranatense thường nhỏ hơn và tù hơn so với lá của loài
E.coca
(5)
.
Lá cây loài E.coca Lá cây loài E.novogranatense
Hoa đều, lưỡng tính, xếp thành xim, ở kẽ lá hoặc lá bắc. Cuống ngắn. Tràng 5,
nhánh màu trắng, mặt trong cánh hoa có 1 lưỡi nhỏ khía ở ngọn, 10 nhị hữu thụ
4
dính liền nhau ở gốc thành một ống phồng. Bầu có 3 vòi hoàn toàn rời nhau,
phình ở ngọn. Hai ô của bầu lép đi, ô thứ ba đựng 1-2 noãn đảo. Quả hạch nhỏ,
màu đỏ tươi, ở trên đài còn lại đựng một hạt có nội nhũ
(4)
.
Hoa Lá và quả
3. Trồng trọt và thu hái:
(6)
Cây Coca thường được trồng tại những vùng đất có độ dốc nhỏ nhằm tránh úng
nước.
Trồng bằng hạt, hạt thường được lấy từ các cây 2-3 năm tuổi từ tháng 12 tới
tháng 3 năm sau. Sau khoảng 2 tháng, cây non sẽ được cấy vào các hố sâu 1 feet
(0,3m), cách nhau 1,5 feet (0,45m). Cây trưởng thành và có thể thu hái sau 12-24
tháng, thường cao 3-6 feet (0,9-1,8m).
Việc thu hái hoàn toàn được thực hiện bằng tay. Lá Coca thu hoạch được khi

Tropacocain
Hàm lượng alkaloid trong lá phụ thuộc vào nguồn gốc và sự thu hái. Lá Coca
trên thị trường nguồn gốc từ Nam Mỹ có từ 0,1 – 1% alkaloid, trong đó cocain
thường chiếm từ 3/4 đến 5/6. Các lá Coca non trồng ở Java thường có hàm lượng
alkaloid cao hơn, có thể lên tới 2%, nhưng lượng cocain trong đó chỉ chiếm 1/2.
Trung bình, hàm lượng cocain trong lá Coca là 0,52 – 0,73%
(7)
.
Mặc dù hàm lượng cocain có trong lá Coca ở Java là cao hơn, nhưng trong sản
xuất lại ưa chuộng nguyên liệu từ Nam Mỹ, vì trong lá Coca Java có nhiều
7
Tên R
1
R
2
Benzoylecgonin - H - OC‒C
6
H
5
Cocain - CH
3
- OC‒C
6
H
5
Cinnamoylcocain - CH
3
- OC‒CH=CH‒C
6
H

+ Chiết 2 lần với H
2
SO
4
5%, lần đầu sử dụng lượng H
2
SO
4
gấp 3 lần sau.
Cần lắc mạnh sau khi cho acid nhằm tránh tạo nhũ tương.
+ Phần dịch chiết được làm lạnh tới 4-5°C, khi đó dịch chiết sẽ có màu nâu
đỏ. Mỗi 5-10’ thì thêm vào KMnO
4
6%, làm 8 lần như vậy. Sau đó để khoảng
30’ trước khi lọc. Khi đó dịch lọc sẽ gần như không màu.
+ Thêm vào dịch lọc NH
4
OH 10% cho tới khi dung dịch có pH ~ 10. Cần
cho từ từ để tránh độ pH quá cao sẽ phá hủy cocain. Cocain dạng base sẽ bắt
đầu kết tủa. Sau 20-30’ thì lọc và để khô qua đêm.
8