Ý nghĩa nhan đề một số tác phẩm văn học lớp 9
1) Truyền kì mạn lục : Ghi chép tản mạn những điều kì lạ vẫn được lưu truyền
2) Vũ trung tùy bút : Tùy bút viết trong những ngày mưa
3) Ngô gia văn phái : Một nhóm tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì trong đó có 2 nhân
vật chính là Ngô Thì Chí làm quan triều Lê Chiêu Thống , Ngô Thì Du làm quan
triều nhà Nguyễn
4) Hoàng Lê nhất thống chí : tác phẩm viết bằng chữ Hàn , có thể xem là cuốn tiểu
thuyết lịch sử viết theo lối chương hồi ghi chép về sự thống nhất của vương triều
nhà Lê vào thời điểm Tây Sơn diệt Trịnh trả lại Bắc Hà cho vua Lê
5) Đồng chí : 1 tình cảm rất đẹp rất mới của người chiến sĩ cách mạng thời chống
Pháp
6) Bài thơ về tiểu đội xe không kính : Nhan đề bài thơ rất lạ rất độc đáo gây sự chú
ý cho người đọc , thể hiện cách nhìn cách khai thác hiện thực của tác giả . Tác giả
không chỉ viết về những chiếc xe không khính mà là hiện thực của chiến tranh khốc
liệt , chất thơ của hiện thực ấy , chất thơ của tuổi trẻ , chất thơ người lính lái xe
hiên ngang dũng cảm vượt qua khó khăn của chiến tranh để chiến thắng
7) Bếp lửa : Hình ảnh này tuy rất quen thuộc đối với mỗi gia đình Việt Nam thời xưa
mà còn là thể hiện một tình cảm rất đẹp rất thiêng liêng . Đó là tình bà cháu . Nhà
thơ ở xa đã gửi gắm tình cảm của mình với bà của mình ở quê nhà
8) Ánh trăng : Không chỉ là vẻ đẹp vĩnh hẳng của quê hương đất nước mà còn biểu
tượng cho quá khứ nghĩa tình , là lẻ sống thủy chung của con người . Qua đó , tác
giả muốn nhắc người đọc về " Uống nước nhờ nguồn " , ân nghĩa , ân tình với quá
khứ
9) Chiếc lược ngà : Là kỉ vật cuối cùng mà ông Sáu dành cho bé Thu là hiện thân
của tình cảm cha con Ông Sáu
10) Lặng lẽ Sa Pa : Đó khôn chỉ là vẻ lặng lẽ bên ngoài của một nơi ít người đến
nhưng thực ra nó lại không lặng lẽ chút nào . Đằng sau cái vẻ lặng lẽ đó là cuộc
sống sôi nổi của nhưng con người có trách nhiệm cho quê hương đất nước mà tiêu
biểu là anh thanh niên làm công tác khí tượng một mình trên đỉnh Yên SƠn cao
2800 m âm thầm lặng lẽ cống hiện sức mình cho đất nước
11) Mùa xuân nho nhỏ : tên bài thơ là 1 sự sáng tạo độc đáo một phát hiện mới mẽ

tượng cho hình ảnh quê hương xứ xở.
c. Đánh giá chung:
- Bài thơ khiến người đọc xúc động bởi tình cảm bà cháu chân thành, thắm thiết.
Nhà thơ đã khéo sử dụng hình ảnh bếp lửa. Đây là là một sáng tạo nghệ thuật độc
đáo, có giá trị thẩm mỹ cao: vừa cụ thể, chân thực vừa mang ý nghĩa biểu tượng,
góp phần thể hiện chiều sâu triết lý của bài thơ.
- Tình cảm yêu quý, biết ơn của người cháu đối với bà trong bài thơ chính là biểu
hiện cụ thể của tình yêu thương, sự gắn bó với gia đình, quê hương, điểm khởi đầu
của tình yêu đất
Hình ảnh người mẹ trong bài "Khúc hát ru những em bé lớn trên
lưng mẹ"
“Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ” được Nguyễn Khoa Điềm
sáng tác vào ngày 25 tháng 3 năm 1971, là một trong số những bài thơ
hay của ông. Nổi bật trong bài là hình ảnh người mẹ Tà Ôi như là biểu
tượng về người mẹ Việt Nam anh hùng. Đó là một con người rất mực
thương con nhưng cũng vô cùng yêu nước. Dường như đứa con yêu quí
và đất nước thân thương nuôi con nên người và đánh giặc giải phóng quê
hương là những gì trọng đại nhất cao quí nhất của người mẹ này trong
những năm đất nước phải gồng mình chống đế quốc Mĩ xâm lược.
Bài thơ đồng thời là lời hát ru. Tác giả ru em Cu Tai ngủ ngoan
(đồng thời miêu tả hình ảnh người mẹ). Người mẹ trong bài ru em ngủ
ngoan nhưng đó là lời ru thầm, lời ru trong tim (Lưng đưa nôi và tim hát
thành lời). Lời ru của tác giả và lời ru của người mẹ nối tiếp nhau, đan
cài, hoà quyện vào nhau làm nên những khúc hát ru vừa đằm thắm, dịu
dàng, vừa trầm tư, sâu lắng. Vì kết cấu bài thơ như những khúc hát ru
nên bài thơ cứ trở đi trở lại một số khúc giống nhau như những nét nhạc
chủ đạo trong một bài hát. Bài thơ có ba khúc ru. Mỗi khúc hát ru là một
đoạn thơ. Ở đoạn thơ thứ nhất, người mẹ ru con khi địu con trên lưng và
giã gạo nuôi bộ đội. Giấc ngủ của em nghiêng nghiêng theo nhịp chày,
thấm mồ hôi lao động vất cả của mẹ. Người mẹ Tà Ôi thương con nhất

lán”, “đạp rừng”. Bà mẹ băng rừng, địu con trên lưng đưa con đi “để
giành trận cuối”. Lòng yêu con của mẹ đến đây gắn liền với lòng yêu
nước : “Mẹ thương A Kay mẹ thương đất nước”. Người mẹ gửi gắm vào
giấc mơ của con niềm khao khát được gặp Bác Hồ và mong đất nước
được độc lập tự do :
“Con mơ cho mẹ được gặp Bác Hồ
Mai sau con lớn thành người tự do”.
Tiếng hát ru con của người mẹ Tà Ôi không phải được cất lên bên
cánh võng hay trên giường ấm nệm êm trong phòng ngủ. Tiếng hát ru ấy
ngân lên trong trái tim của mẹ khi mẹ địu con giã gạo, tỉa bắp trên núi,
khi mẹ “chuyển lán”, “đạp rừng” hoặc trên đường ra chiến trường để
giành trận cuối. Như vậy, bà mẹ Tà Ôi là một người mẹ lao động, trực
tiếp sản xuất, phục vụ cho chiến đấu của toàn dân tộc. Tình thương con,
thương bộ đội, thương dân làng, thương đất nước hoà quyện vào nhau
trong tấm lòng của một người mẹ miền núi yêu nước trong những năm
tháng chống Mĩ khó khăn, gian khổ.
Theo lời ru (và cũng là tình yêu thương của mẹ), theo bước chân của
người mẹ Tà Ôi, không gian cũng được mở rộng dần: từ sân (khi mẹ giã
gạo) đến ngọn núi Ka Lưi (khi mẹ đi tỉa bắp) rồi đến những rừng những
suối khi mẹ chuyển lán đạp rừng. Và ước mơ, khát vọng của người mẹ
gửi gắm qua lời hát ru tha thiết, nặng tình nặng nghĩa ấy cũng mỗi lúc
một lớn dần : “Con mơ cho mẹ hạt gạo trắng ngần” đến “Con mơ cho mẹ
hạt bắp lên đều”... Từ mong muốn “Mai sau con lớn vung chày lún sân”
đến “Mai sau con lớn phát mười Ka Lưi” cuối cùng cũng bùng lên thành
một khát vọng cháy bỏng “Mai sau con lớn làm người tự do”.
Tinh thần, không khí sục sôi của đất nước trong những năm tháng
đánh Mĩ đã đi vào lời hát ru của những bà mẹ. Cuộc chiến tranh nhân dân
khiến cả đến những bà mẹ miền núi có con nhỏ vào cuộc chiến đấu hi
sinh, gian khổ. Biết bao em bé đã “lớn trên lưng mẹ” đi “đến chiến
trường” và trong số họ không ít những người đã thành những anh hùng