Lĩnh vực Công nghệ thông tin
THƯƠNG MạI ĐIệN Tử (eCommerce) -
Phân tích tính chất bài toán và xác định cách tiếp cận
ThS. Nguyễn Minh
Trung tâm Công nghệ thông tin
Lời nói đầu
Internet không đơn giản chỉ là công nghệ mới mà công việc kinh doanh có thể áp dụng để
giảm giá thành xúc tiến và tăng lợi nhuận. Nó có khả năng thay đổi vấn đề cốt lõi hơn: đó là
cách thực hiện công việc. Khách hàng, bạn hàng, các nhà cung cấp và nhân viên của mỗi
doanh nghiệp luôn đòi hỏi một hệ thống với nhiều cấp độ khác nhau về dịch vụ, về môi trờng
trao đổi thông tin và khả năng phối hợp các công việc... Tất cả các vấn đề đặt ra đều có thể
coi là mục tiêu cần giải quyết của bài toán eCommerce. Các nội dung trình bày ở đây sẽ tập
trung phân tích một số đặc điểm đặc trng của bài toán eCommerce, trên cơ sở đó rút ra các
kết luận có tính chất gợi ý về cách tiếp cận đối với bài toán này.
1 Khả năng tìm kiếm lợi nhuận trên Internet
Internet đã xuất hiện ở Việt nam cùng với rất nhiều kỳ vọng và dự đoán lạc quan. Tuy nhiên,
cho đến thời điểm này, khoảng cách giữa kỳ vọng và hiện thực vẫn là điều cha thể vợt qua đ-
ợc. [1, 2, 3]. Câu hỏi 01 đợc đặt ra là Làm thế nào để tìm kiếm lợi nhuận trên Internet?. Và
theo một trình tự t duy hoàn toàn logic, nếu việc giải đáp câu hỏi 01 gặp khó khăn trong suốt
một thời gian dài, cộng thêm rất nhiều những dữ liệu bi quan từ sự suy giảm của nền công
nghệ thông tin thế giới nói chung và Internet nói riêng, thì câu hỏi 02 tự động đợc đặt ra
Liệu có khả năng tìm kiếm lợi nhuận trên Internet hay không?. Tiếp tục phân rã câu hỏi
cuối cùng này thành 02 câu hỏi nhỏ hơn: Có các cơ hội tìm kiếm lợi nhuận ở đây hay
không? và Có thể tận dụng đợc các cơ hội đó hay không?. Có thể thấy việc trả lời câu hỏi
thứ nhất hoàn toàn không gặp khó khăn. Internet là một môi trờng còn rất mới và mang đầy
đủ tính chất hạ tầng, vĩ mô. Những việc đã làm đợc thực chất mới là rất ít so với tất cả những
gì có thể làm. Tiềm năng trớc mắt hoàn toàn không khó khăn để có thể cảm nhận đợc nếu
xem xét lại quá trình tăng trởng vợt bậc của Internet kể từ thời điểm đợc đặt nền móng vào
năm 1969 đến nay. Bức tranh quá khứ và hiện tại luôn gây nên cảm giác chắc chắn về sự tăng
trởng theo cấp số trong tơng lai. [3]. Vấn đề nan giải vì vậy tập trung nhiều ở câu hỏi thứ 02.
Các nội dung tiếp theo sẽ đi vào phân tích cách trả lời câu hỏi này.

nghiệm
Nếu làm một phép thống kê đơn giản về mối quan hệ NHÂN QUả đối với các thành tựu
có tính chất BàI TOáN LớN trong lĩnh vực tin học, sẽ lập tức nhận thấy một điều: Một tỷ lệ
lớn các thành tựu này liên quan đến kết quả từ các trung tâm nghiên cứu. Dới đây là một
vài ví dụ đủ sức thuyết phục:
- World Wide Web và ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản HTML là phát minh từ Phòng thí
nghiệm Vật lý phân tử Châu Âu (CERN). [1, 7].
- Chuẩn giao diện trình duyệt Mosaic Browser (trình duyệt Netscape Navigator, Microsoft
Internet Explorer...) là kết quả nghiên cứu của National Computational Science Alliance
(NCSA). [1, 7].
- Các ý tởng về giao diện đồ họa có xuất phát điểm từ trung tâm nghiên cứu Palo Alto
Research Center (PARC) của Xerox và dẫn đến thành công to lớn của Apple Computer
với hệ điều hành Mac và Microsoft với hệ điều hành Windows. [7].
Các dữ liệu thực tế là khẳng định mang tính thuyết phục nhất về vai trò tối quan trọng của
hoạt động nghiên cứu đối với việc giải quyết các vấn đề lớn trong lĩnh vực công nghệ thông
tin.
5 Bài toán eCommerce
Nếu nh những năm 80 là kỷ nguyên của chất lợng, những năm 90 là kỷ nguyên của tái thiết
kế thì những năm đầu của thế kỷ 21 sẽ là kỷ nguyên của một nền kinh tế tri thức, mà Internet
và eCommerce là một yếu tố cấu thành trọng yếu. [7].
Về quy mô và mức độ ảnh hởng, bài toán eCommerce tác động gần nh lên tất cả các khía
cạnh của xã hội, từ kinh tế, chính trị, văn hóa, đến công nghệ.
Về mô hình ứng dụng, một cách tổng quát, bài toán eCommerce gồm 03 lớp ứng dụng chính:
- Business-to-Employee (B2E). [4].
- Business-to-Business (B2B). [5].
- Business-to-Consumer (B2C). [6].
bao quát gần nh tất cả các hoạt động trong quá trình sản xuất kinh doanh.
Về công nghệ, bài toán eCommerce là tiêu điểm của các vấn đề công nghệ tiên phong nhất
trong lĩnh vực công nghệ thông tin và nhiều lĩnh vực khác có liên quan.
Học viện Công nghệ BCVT

nghiên cứu. Những ngời đầu tiên bắt đầu những hoạt động nghiên cứu có mục đích, định h-
ớng, trọng điểm rõ ràng, cũng sẽ là những ngời đầu tiên tận dụng đợc các cơ hội dẫn đến
thành công.
7 Kết luận
Internet, với rất nhiều u điểm đặc trng của mình, là một môi trờng với quá nhiều tiềm năng,
quá nhiều cơ hội. Tuy nhiên, nhìn từ một góc độ khác, đây lại là một môi trờng có những đòi
hỏi đặc trng hết sức khắt khe. Thực tế chứng minh một điều: thành công trên Internet khẳng
định là không phải là giành cho số đông. Các kết quả khả dĩ có thể thành công trên môi tr-
ờng này bắt buộc phải mang một đặc tính: đó là tính vợt trội một đặc tính chỉ có thể đợc
hình thành trên nền tảng thay đổi về tri thức. Đối với một môi trờng công nghệ cao và một
nền kinh tế tri thức không có con đờng thứ hai dẫn đến thành công, ngoài cách tham gia vào
cuộc chạy đua về tri thức, thành công sẽ chỉ đến với những ai có khả năng lọt vào tốp dẫn
đầu.
Tài liệu tham khảo
1. Đề tài cấp ngành, mã số 05-99-KHKT-RD, Nghiên cứu xây dựng ch ơng trình cung cấp
dịch vụ Thơng mại điện tử , Chủ trì: Ths. Nguyễn Minh, 1999-2000.
2. Đề tài nhánh cấp Nhà nớc, mã số KHCN.01.02B, Nghiên cứu tiếp cận các khía cạnh
pháp lý, kỹ thuật & công nghệ, kinh tế & đối ngoại, tổ chức & điều hành của hệ thống
Học viện Công nghệ BCVT
Hội nghị Khoa học lần thứ 5
Thơng mại điện tử toàn cầu. Đa ra khuyến nghị về các bớc đi cho Việt Nam , Chủ trì:
Ths. Nguyễn Minh, 1999-2000.
3. Đề tài cấp Tổng công ty, mã số 141-2000-TCT-RDP-TH-29, Xây dựng kế hoạch thành
lập và phát triển trung tâm eCommerce của Tổng công ty Bu chính viễn thông, Chủ trì:
KS. Hoàng Minh, 2000-2001.
4. Đề tài cấp Tổng công ty, mã số 032-2001-TCT-AP-TH-79, Nghiên cứu xây dựng hệ ch -
ơng trình tin học hoá doanh nghiệp theo mô hình quản lý chất lợng ISO 9000, áp dụng
cho doanh nghiệp bu điện, Chủ trì: Ths. Nguyễn Minh, 2001-2002.
5. Đề tài cấp ngành, mã số 40-01-KHKT-RD, Nghiên cứu xây dựng giải pháp th ơng mại
điện tử Doanh nghiệp - Doanh nghiệp (B2B) cho mô hình doanh nghiệp Internet, Chủ