BQ GIAO DVC DAO T~O
TRUONG D~I HQC KINH TE TP. HO CHi MINH
-------- ~04pD --------
NGUYEN VAN TUNG
GIAI PHAP NANG CAO NANG LUC
CANH
TRANH
•
•
CUA cAc NGAN HANG THUONG MAl
• VIETNAM
•
TRONG QUA TRINH HQI NH~P KINH TE QUOC TE
Chuyen nganh : Kinh
MO
sa
ti Tai chinh -
:60.31.12
.
Nglin hang
.
LUAN VAN THAC SY KINH TE
Ngan hang thuong mliti nu&c ngoai
NHTMNNg
Ngan hang thuong mliti Vi~t Nam
NHTMVN
Ngan hang Ngoliti thuong Vi~t Nam
Vietcombank, VCB
Ngan hang Nong nghi~p va Phat tri6n Nong thon
Vi~tNam
Agribank
Ngan hang Cong thuong Vi~t Nam
Incombank, ICB
Ngan hang Ddu tu va Phat tri6n Vi~t Nam
BIDV
Ngan hang TMCP Sai Gon Thuong Tin
Sacoinbank
Thanh ph6 H6 Chi Minh
TP.HCM
TfJ chuc Thuong mliti Th~ gi&i
WTO
TfJ chuc tin d\lllg
TCTD
Hi~p h9i cac nu&c Dong Nam A
ASEAN
Hi~p dinh khung v€ thuong mliti va dich V\1
GATS
Di6n dan hqp tac kinh t~ A Aau
ASEM
Dien dan hqp tac kinh te Chau A Thai Binh
APE~
---------000---------
DANH Ml)C CAC BANG, BlEU, HINH
Hinh 1 : Chuc nang trung gian tin dl}.ng ctia NHTM ••.......•.••••••.·........................ Trang 6
Hinh 2: Chll'c nang trung gian thanh toan ctia NHTM ...................................... Trang 7
Hinh 3 :TAng hqp cac chll'c nang ctia Ngan hang thuO'ng m~li .....•.••.•••.••........... Trang 7
Bang 1 : LQ'i nhu'n ctia m()t sA NHTM dang ho\lt d()ng t\li Vi~t Nam ••........... Trang 12
Bing 2 : Chi sA ROE, ROA cUa mQt sA NHTM.................................................. Trang 12
Bang 3: M()t sA chi tieu ti~n t~ va ho\lt d()ng ngan hang giai do\ln 2006- 2010Trang14
Bang 4 : Nhii'ng quy dinh v~ vi~c nhQ.n ti~n gdi bAng D6ng Vi~t Nam cua m()t chi
nhanh ngan hang Hoa Ky k~ til khi BTA c6 hi~u hfc.................................... Trang 21
B~ng 5: Tinh hinh huy d()ng vAn ctia cac NHTM tren dja ban TP.HCM tir nam 2002
den nim 2005. ........................................................................................................ Trang 32
Bang 6 : Cac chuO'ng trinh khuy~n mii d~ huy d()ng vAn ................................. Trang 34
Bang 7 : CO' ciu va tang trtrlmg tin dl}.ng theo nganh kinh t~ ctia Vi~t Nam tir nam
2002 d~n nam 2005. ··················································································~············ Trang 35
Bang 8 : Dtr nq va thi phin cho vay ctia cac NHTM tren dja ban TP.HCM tir nam
2002 d@n nim 2005. ............................................................................................... Trang 35
Bang 9 : Thi phin thanh toan xuit - nh'p khiu ctia cac NHTM tren dja ban
TP.HCM qua cac nam 2000, 2002, 2004, 2005.•••••••••••••••••••••••.•••••••••••••••••••...•.••• Trang 37
Bang 10: VAn Chti sO' hfi'u ctia m()t sA cac NHTM.•••••...••••••••••••..•••••••••,•••••......• Trang 39
Bing 11: Dtr Df va ty I~ Dq' qua h,n ..................................................................... Trang 41
Bang 12 : Muc d() t'p trung tin dl}.ng ctia cac NHTM nha nu6'c cho cac doanh nghi~p
nha nli'O'c ................................................................................................................. Trang 42
.
1.2.2.1 Cac khuynh huang Anh hu6ng tai
c~nh
tranh trong linh V\l'C ngan
hang ................................................................................ ~ ................... 18
1.2.2.2 Nhfing di~u ki~n khach quan doi hoi h~ th6ng NHTMVN phai
nhanh chong nang cao nang h.rc
c~nh
tranh ....................................... 19
1.2.2.3 D6i thu c~nh tranh ........................................................................ 22
1.2.2.4 Cac linh V\l'C c~nh tranh chu yeu khi h()i nh~p qu6c t€ ............... 23
1.2.3 Nang cao nang ll)'c c~nh tranh va y nghia cua n6 d6i vai ho~t d()ng kinh
doanh cua cac NHTM ............................................................................ 27
1.2.3.1 Nang ll)'c c~nh tranh ..................................................................... 27
1.2.3.2 Nang cao nang ll)'c c~ tranh ...................................................... 29
1.2.3.3 Ynghia nang cao nang l~rc c~h tranh ......................................... 30
CHUONG2
TH\}'C T~NG C~NH TRANH VA NANG L\}'C C~NH TRANH CUA
cAc NGAN HANG THUONG M~I VI:f:T NAM HI$N NAY
2.1 Tinh hinh ho\lt d()ng kinh doanh ctia cac NHTM Vift Nam trong thiri gian
qua va hifn nay. ........................·............................................................................ 32
2.1.1 Nghi~p V\l huy d()ng v6n va cho vay..................................................... 32
2.2.4.2 To ch(rc bQ may va C
A
3.2.1 Giai phap tir Chinh phu va cac bQ c6 lien quan .................................... 54
3.2.1.1 Chinh phil........................................................... ,......................... 54
3.2.1.2 BQ tai chinh.................................................................................. 55
•.
3.2.1.3 B() Tai nguyen va moi tru
CO'
cAu t6 cht'rc, trinh d
* Phr;~m vi nghien cUzi : H~ Th6ng Cac Ngan Hang Thuang M~i 0 Vi~t Nam.
* Phuong phap nghien cUzi : B~ tai dga tren ly lu~ chung v~ nang lgc c~
tranh, phuang phap phan tich,
SO
sanh ket hgp v
Vi~t Nam trong qua trlnh h()i nh~p kinh t~ qu6c t~.
Chuang 1 : Nang Ivc C\lnh tranh va
y nghia ciia
vi~c
nang cao nang ll}.'c
C\lnh tranh trong ho\lt d(}ng kinh doanh ciia Ngan hang thuong ID\li Vi~t Nam
gin li~n v6i qua trlnh h(}i nhip kinh te quae te. Chuong nay tac gia t~p trung
vao nhting Jy Ju~n C
va the giai.
Vai n()i dung nghien ct'ru nen tren, ID\lC dich cua lu~n van Ia dua ra nh1lng danh
gia dung ve th\l'C 1\l'C cua h~ th6ng NHTM Vi~t Nam nh~m giup cho nh1lng nha
quan ly ngan hang chu d()ng cilng c6 va nang cao nang i\l'c c~nh tranh cho ngan
hang minh gop phdn nang cao nang 1\l'c c~nh tranh chu'ng cua toan h~ th6ng
NHTM Vi~t Nam. Dbng thai cilng dua ra nhting kien nghi d6i vai nha nuac de c6
nh1lng hanh d()ng thao ger nh1lng kh6 khan mang tinh thu tvc hanh cua cac NHTM
Vi~t Nam nh~m phil hqp vai chudn ffi\l'C chung cua the giai, dua h~ th6ng NHTM
Vi~t Nam gdn sat vai h~ th6ng ngan hang the giai.
M~c du tac gia da c6 nh1lng n6 l\lc khong m~t moi, nh1lng ddu tu c6 chAt
luQ'Ilg, song do c6 nh1lng h~ che ve kha nang, thai gian nghien ct'ru, kha nang tiep
c~ cac bao cao khong ph6 bien cua Ngan hang nha nuac Vi~t Nam nen ket qua
nghien ctru cua Iu~ van khong thieu khoi nhfhlg thieu sot va h~n che nhAt dinh.
RAt mong nh~n duqc S\1' dong g6p y kien chan thanh cua Quy thdy co, Quy dAng
nghi~p v&i mong mu6n se c6 duqc nhfhlg drum gia xac th\l'C hon, d8 ra duqc
nhfhlg djnh huang, giai phap giau tfnh th\l'C tien hon, giup nang cao nang 1\l'C C~nh
tranh cho h~ th6ng cac NHTM Vi~t Nam d6ng g6p hi~u qua chung cho S\1' nghi~p
Cong nghi~p hoa - Hi~n d~i hoa dAt nu&c.
*
*
*
* * *
N€n kinh t~ k~ ho;;tch duQ'c chia thanh hai nh6m v6'i nhiing hinh thtrc khac
nhau nhung cilng m()t d~c di~m chung Ia S\l quan ly ctia Chinh p~ti d6i v6'i cac
ho;;tt d()ng kinh t~. S\l khac nhau th~ hi~n
-
anhiing di~m sau:
Thtr nhdt, v€ th~ ch~ chinh tri, kinh t~ k~ ho;;tch hoa t~p trung thu()c hinh
thai kinh t~ xa h()i chti nghia va kinh t~ k~ ho;;tch hoa thu()c hinh thai
kinh t~ tu ban chti nghia;
'•
Trang 1
ChU'ong 1 : NANG LV'C C~NH TRANH TRONG HO~ T DQNG KINH DOANH CUA NGAN liANG
THUONG ~I VI~T NAM GAN LIEN VOI QUA TRiNH HQI ML;,P K1NH TE QUOC Tt
-
Thu hai, v~ muc d() can thi~p cua Chfnh phu, kinh t~ k~ ho~ch t~p trung
c6 muc d() can thi~p rAt 16n, Chfnh phu chi phAi tAt ca nhting ho~t d()ng
trong n~n kinh t~, Chfnh phu xac dinh tAt ca cac "bi~n sA" kinh t~, d~t ra
dinh muc, chi tieu th~rc hi~n va chuy~n nhting con sA nay vao th\fc hi~n
trong san xuAt, kinh doanh v&i ky vQng nhtmg d\1' tfnh kinh t~ dung
hu6ng trong khi kinh t~ k~ ho~ch hoa 1a S\1' can thi~p c6 trQng tam cua
Chinh phu vao nhtmg "bi~n sA' kinh t~ chu chAt, nh~m phan bA ngubn
1\l'C khan hi~m cho nhung nganh ky vQng t~o ra gia tri 16n cho n~n kinh
t~.
a dau co san xuAt va trao dbi hang hoa thi a do co
c~ tranh. Vai tro cua c~ tranh duqc th~ hi~n qua cac chtrc nang sau :
C~nh tranh Ia co che di€u chinh linh ho~t san xudt xa hoi va do d6 lam cho S\1'
phan bfi cac ngu6n ll)'c kinh te cua xa hoi mot each tAi uu. M\lc dich ho~t dong cua .
doanh nghi~p Ia lqi nhu~n tAi da, do d6 hQ se ddu tu vao noi c6 lqi nhu~ cao, ttrc
Ia cac ngu6n 1\l'C kinh te cua xa hoi se duqc dua den noi rna
a d6 chung duqc sir
d\lflg v6i hi~u qua cao nhdt.
Trang 3
Char011g 1 : NANG L\]'C C~NH TRANH TRONG HO~ T DONG KJNH DOANH CUA NGAN HANG
THU'ONG ~I VItT NAM GAN LIEN VOI QUA TRlNH HOI NfUP KJNH Tt QUOC Tt
C~nh tranh kich thich ti~n b() ky thu~t, ap dl)ng cong ngh~ m6i vao san xudt.
c~ tranh thu
d()ng ngan hang Ia
ho~t
d()ng
kinh doanh ti~n t~ va dich V\1 ngan hang v6'i n()i dung thubng xuyen Ia nh~n ti~n
goi va sir dvng s6 ti~n nay d~ cAp tin dvng, cung 1lng dich vv thanh toan.
V&i nhitng dinh nghia tren thi Ban chAt cua Ngan hang thu
L~nh
NguOi tra
•"- ngum
'.
tlen,
mua(Cong
ty, xi
nghi~p, tA
chuc kinh
tra
ten qua
NguOi th1,1
huang,
nguaiban
(Cong ty, xi
nghi~p, tA
chuc kinh t~,
canhan ... )
Nganhang
thuong
m~1
co
t~)
tin d\lllg
Chuc nang trung gian
thanh toan
Chuc nang bao hi€m
Chuc nang tu vAn
Chuc nang moi gi6i
Chuc nang ti~t ki~m
Chuc nang ddu tu
va bao lanh
Chuc nang l~p k~
ho~ch ddu tu
Chuc nang quan ly
ti~nm~t
Chuc nang
lrl....s ...
Trang 7
ChU'ong 1 : NANG LV'C C~NH TRANH TRONG HO~T DQNG KINH DOANH
1~ c6 the duqc
bb sung tang len tir duqc cAp bb sung hoij'c phat hang cb
phi€u ho~c duqc k€t chuyen tir quy d~r trU bb sung vbn dieu 1~ theo quy
dinh cua phap lu~t m6i nu&c. vbn dieu 1~ duqc sir dvng tru&c h€t de
xay d\lflg, mua s~m tai san cb djnh, cac phuong ti~n lam vi~c va quan
ly, tfrc Ia t~o ra ca so v~t chAt ban ddu cho ho~t d{>ng ngan hang. Ngoai
ra cac ngan hang thuong m~i con duqc phep sir dvng vbn' dieu 1~ de hun
vbn, lien doanh, cAp vbn cho cac cong ty trgc thu{>c va thgc hi~n cac
ho~t
-
d{>ng kinh doanh khac.
Cac quy ctia ngin hang: duqc hinh thanh khi ngan hang da di vao ho~t
d{>ng, bao gAm cac quy trich tir Iai rong hang nam cua ngan hang nhu:
quy dg tri1 bb sung vbn dieu 1~, cac quy dg phong, quy ddu tu va phat
trien, quy khac .... Ngoai ra, con c6 cac quy duqc hinh thanh b~ng each
Trang 8
Chuong 1 : NANG L\]'C C~NH TRANH TRONG HO~ T I>()NG KINH DOANH CUA NGAN HANG
THUONG ~I VI~T NAM GAN LI:tN VOI QUA TRiNH H()I N~P KINH Tt QU6C Tt
trfch va tfnh vao chi phf ho~t d(}ng CUa ngan hang nhu: quy khfru hao C
Thi@t ljp d\f trfi':
Cac NHTM khong sir dvng toan b() ngubn v6n cho ho~t d()ng kinh doanh, rna
phai danh m()t phdn d\l trit thfch hqp nh~m dap l1ng nhting yeu cdu sau:
-
Th~rc bien d\l trit b&t bu()c theo quy djnh cua NHNN.
-
Th\IC hi~n cac l~nh rut ti~n va thanh toan chuyen khoan cua khach hang.
Chi tra cac khoan ti~n giri den h~n, chi tra lai.
Bap l1ng nhu cdu vay v6n hqp ly trong ngay cua khach hang.
Th\fc hi~n cac khoan chi tieu hang ngay t~i ngan hang ...
Trang 9
ChU'O'Ilg 1 : NANG L\]'C C~NH TRANH TRONG HO~T DQNG K1NH DOANH CUA NGAN HANG
THU'ONG M~I Vlt;T NAM GAN LitN VOI QUA TRiNH HQI NH!P KINH TE QU6C TE
•
Dg tru cua ngan hang c6 the tbn t~i dum hinh thuc tien rit~t, tien giri t~i
ngan hang khac va cac chll'ng khoan c6 tinh thanh khoan cao.
cip tin dy.ng:
+ Cho vay:
Cho vay ngAn h~n, Cho vay trung h~n, dai h~n.
djch V\1 thu ho, chi ho,
bao lanh, thgc hi~n thanh toan qu6c t€ khi NHNN cho phep, Kinh doanh ngo~i
h6i, Uy thac va nh~ uy thac trong cac linh Vl)'C lien quan den ho~t dong ·cua ngan
hang ...
1.1.2.4 Hifu qua hotlt dqng kinh doanh ctia nganh Nganhang.
Khai nifm hifu qua hm.at dqng san xuit kinh doanh ctia NHTM.
Hi~u qua ho~t dong kinh doanh cua cac NHTM la · k€t qua d~t duqc cua
NHTM trong mot thai Icy kinh doanh nhdt dinh thong qua cac chi tieu nhu lqi
Trang 10
ChU'crng 1 : NANG L\]'C c.;.NH TRANH TRONG HO_;.T DONG KINH DOANH CUA NGAN HANG
THU'ONG M.;.I V~T NAM GAN LIEN VcJI QUA TRiNH HOI~ KINH T£ QU6C TE
nhu~n tru6c thu~, lqi nhu~ sau thu~, ROA, ROE, chdt- lugng tin d1,1ng, tang
tru