TRƯỜNG..........................
KHOA……………………
Tiểu luận Đề tài
Tìm hiểu mối quan hệ giữa phân
công lao động xã hội và xã hội hoá
sản xuất qua một số tác phẩm thời kỳ
đầu của Mac
LỜI MỞ ĐẦU

Phân công lao động xã hội chính là sự chuyên môn hoá sản xuất trong
phạm vi xã hội. Trong các xã hội cũ, phân công lao động xã hội diễn ra có
tính tự phát, còn trong xã hội chủ nghĩa, phân công lao động xã hội được tiến
hành một cách tự giác.
Phân công lao động xã hội phản ánh trình độ phát triển của lực lượng
sản xuất xã hội, đồng thời mỗi bước tiến của sự phân công lao động xã hội lại
có tác dụng thúc đẩy lực lượng sản xuất của xã hội phát triển, lực lượng sản
xuất của xã hội phát triển lại tạo ra năng suất lao động xã hội cao, thúc đẩy
cao, thúc đẩy quá trình xã hội hoá sản xuất diễn ra mạnh hơn. Bởi bậy xã hội
hoá sản xuất vừa là tiền đề vừa là kết quả của phân công lao động xã hội. Xã
hội hoá sản xuất cao chính là cái đảm bảo cho phương thức sản xuất xã hội

PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG XÃ HỘI CƠ SỞ TIỀN ĐỀ XUẤT PHÁT
CỦA SỨC SẢN XUẤT

Phân công lao động xã hội là biểu hiện của sự phát triển của lực lượng
sản xuất xã hội C.Mac nói "trình độ phát triển lực lượng sản xuất của một dân
tộc bộc lộ rõ ràng nhất ở trình độ phát triển của sự phân công lao động", và
cho rằng "phân công là hình thức cơ bản của nền sản xuất xã hội", đồng thời
cũng là một hình thức cơ bản của nền sản xuất xã hội. Phân công lao động có
tác dụng mạnh mẽ đối với sản xuất, thúc đẩy kỹ thuật sản xuất phát triển,
trước hết là thúc đẩy sự cải tiến của công cụ sản xuất, nâng cao năng suất lao
động Mác nói: "…sức sản xuất của lao động nhất thiết phụ thuộc chủ yếu
vào…sự phân công lao động", "sự phân công lao động đó làm cho người ta có
thể sản xuất nhanh hơn do đó cũng rẻ hơn". Phân công lao động xã hội gắn
liền chặt chẽ với công cụ sản xuất. Khi nền sản xuất mới xuất hiện thì phân
công lao động xã hội cũng phải đạt được trình độ tương ứng với nền sản xuất
ấy. Đó là một tất yếu khách quan, một yêu cầu cấp bách của bản thân nền sản
xuất xã hội. "Do nền công nghiệp lớn, nên việc xoá bỏ sự phân công cũ đã trở
thành một điều kiện của bản thân nền sản xuất".
Trong tác phẩm "Hệ tư tưởng Đức" chỉ rõ: …"Mối quan hệ giữa các
dân tộc khác nhau phụ thuộc vào trình độ phát triển của các dân tộc về các
mặt lực lượng sản xuất, phân công lao động và mối quan hệ bên trong.
Nguyên lý đó được mọi người thừa nhận. Tuy nhiên không chỉ riêng mối
quan hệ của một dân tộc với các dân tộc khác, mà cả toàn bộ kết cấu bên
trong của chính dân tộc đó cũng phụ thuộc vào trình độ phát triển của sản xuất
của nó và của mối quan hệ bên trong và bên ngoài của nó. Trình độ phát triển
của lực lượng sản xuất của một dân tộc bộc lộ rõ rệt nhất ở trình độ phát triển
của sự phân công lao động. Bất cứ sức sản xuất mới nào trong chừng mực
không phải chỉ là một sự mở rộng đơn thuần về số lượng của những lực lượng

3

với nhau. Nền sản xuất ở đây tuy mnag tính chất xã hội nhưng nền sản xuất
vẫn chưa xã hội hoá. Bởi vậy, nếu xem xét xã hội hoá sản xuất với tư cách là
một hệ thống hữu cơ, thì xã hội hoá sản xuất trực tiếp gắn liền với sự ra đời và
phát triển của nền sản xuất lớn trong lịch sử.Từ đó có thể hiểu: xã hội hoá sản
xuất là sự liên kết nhiều quá trình kinh tế riêng biệtt hành quá trình kinh tế xã
hội, tồn tại hoạt động và phát triển liên tục như một hệ thống hữu cơ. Đó là
quá trình kinh tế khách quan phù hợp với trình độ phát triển cao của lực lượng
sản xuất, phản ánh xu thế phát triển tất yếu mang tính chất xã hội của sản
xuất. Việc tạo nên những tổ chức, những quan hệ kinh tế mới đáp ứng yêu
cầu và phản ánh quá trình kinh tế khách quan kể trên là sự xã hội trên thực tế.
Xã hội hoá sản xuất là quá trình kinh tế khách quan của sự phát triển
tính xã hội hoá của sản xuất. Sự vận động và phát triển của xã hội hoá sản
xuất được quy định bởi sự phát triển biện chứng giữa lực lượng sản xuất xã
hội và quan hệ sản xuất xã hội. Xã hội hoá sản xuất được biểu hiện ở trình độ
phát triển của phân công và hiệp tác lao động. Phân công lao động phát triển

5