HÓA HỌC 12
• Chương 1: Este – Lipit
• Chương 2: Cacbohidrat
• Chương 3: Amin – Amino axit – Protein
• Chương 4: Polime – Vật liệu polime
• Chương 5: Đại cương về kim lọai
• Chương 6: Kim lọai kiềm – Kim lọai kiềm thổ - Nhôm
• Chương7: Sắt và một số kim lọai quan trọng
• Chương 8: Phân biệt một số chất vô cơ
• Chương 9: Hóa học và vấn đề phát triển kinh tế, xã hội và
môi trường
TÀI LIỆU LƯU HÀNH NỘI BỘ
CHƯƠNG I. ESTE - LIPIT
A- MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ THUYẾT CẦN NẮM VỮNG
1. Khái niệm về dẫn xuất của axit cacboxylic
- Dẫn xuất của axit cacboxylic là những sản phẩm tạo ra khi thay thế nhóm
hiđroxyl -OH trong nhóm cacboxyl -COOH bằng nguyên tử hay nhóm nguyên tử
khác: -COOH → -COZ (với Z: OR', NH
2
, OCOR, halogen, …)
- Este là dẫn xuất của axit cacboxylic. Khi thay thế nhóm OH ở nhóm cacboxyl
của axit cacboxylic bằng nhóm OR' thì được este.
- Halogenua axit (quan trọng nhất là clorua axit RCOCl). Để tạo ra halogenua
axit có thể dùng các tác nhân như PCl
5
(photpho pentaclorua), PCl
3
(photpho
triclorua), COCl
2
(photgen), SOCl

3
CO)
2
O là anhiđrit axetic), và không cân
đối (sinh ra từ hai axit monocacboxylic khác nhau như CH
3
CO-O-OCC
6
H
5
; gọi tên
bằng từ anhiđrit cộng với tên của hai axit - anhiđrit axetic benzoic).
Để tạo thành anhiđrit axit có thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau như
dùng tác nhân hút nước P
2
O
5
hay tác dụng của nhiệt, …
2. Công thức tổng quát của este
a/ Trường hợp đơn giản: là este không chứa nhóm chức nào khác, ta có các công
thức như sau :
- Tạo bởi axit cacboxylic đơn chức RCOOH và ancol đơn chức R'OH: RCOOR'.
- Tạo bởi axit cacboxylic đa chức R(COOH)
a
và ancol đơn chức R'OH: R(COOR')
a
.
- Tạo bởi axit cacboxylic đơn chức RCOOH và ancol đa chức R'(OH)
b
: (RCOO)