LỜI CAM ĐOAN
Tôi, Đỗ Thị Ngọc Hạnh, học viên cao học khóa 26- Khoa Quản trị kinh
doanh, tôi xin cam đoan luận văn “Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, sự cam
kết của người lao động và kết quả hoạt động kinh doanh: trường hợp của các ngân
hàng thương mại cổ phần trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh” do TS. Trần Đăng
Khoa hướng dẫn, là công trình nghiên cứu khoa học của tôi, kết quả nghiên cứu
trong luận văn này là trung thực và chưa từng được công bố trước đây bởi bất kỳ ai,
bất kỳ tổ chức nào.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm với cam kết trên.
Tác giả
Đỗ Thị Ngọc Hạnh
MỤC LỤC
TRANG PHỤ BÌA
LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC CÁC HÌNH
TÓM TẮT- ABSTRACT
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU.............................................................................. 1
1.1 Lý do chọn đề tài.......................................................................................... 1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu..................................................................................... 3
1.3 Câu hỏi nghiên cứu……………………………………………………........ 3
1.4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu .............................................. 3
1.5 Phương pháp nghiên cứu ............................................................................... 4
3.2.2 Phương pháp nghiên cứu định tính ........................................................... 43
3.2.3 Kết quả nghiên cứu định tính .................................................................... 45
3.2.4 Thang đo .................................................................................................... 48
3.2.4.1 Biến độc lập-Ttrách nhiệm xã hội của doanh nghiệp ............................48
3.2.4.2 Biến phụ thuộc-Sự cam kết của nhân viên .............................................. 51
3.2.4.3 Biến phụ thuộc- Kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng ............52
3.3 Nghiên cứu định lượng ................................................................................. 53
3.3.1 Thông tin chung ......................................................................................... 53
3.3.2 Phương pháp xử lý số liệu ......................................................................... 54
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ....................................................... 56
4.1 Mô tả mẫu khảo sát ....................................................................................... 56
4.2 Phân tích hệ số Cronbach’s alpha ................................................................. 58
4.3 Phân tích nhân tố khám phá (EFA) .............................................................. 61
4.4 Kết quả phân tích nhân tố khẳng định – CFA 4.4.1 Phân tích nhân tố khẳng
định cho từng khái niệm nghiên cứu ......................................................................... 64
4.4.2 Kiểm định CFA thang đo chung (mô hình tới hạn) ................................... 67
4.5 Kiểm định các giả thuyết .............................................................................. 71
4.5.1 Phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM) ........................................... 71
4.5.2 Kiểm định các giả thuyết: .......................................................................... 72
4.5.3 Kiểm định bằng BOOTSTRAP ................................................................... 74
4.6 Thảo luận kết quả nghiên cứu....................................................................... 74
CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ ..................................... 76
5.1 Kết quả tóm tắt ............................................................................................. 76
5.2 Hàm ý quản trị .............................................................................................. 78
5.2.1 Nâng cao trách nhiệm kinh tế .................................................................... 78
5.2.2 Nâng cao trách nhiệm pháp lý ................................................................... 79
5.2.3 Nâng cao trách nhiệm đạo đức ................................................................. 79
5.2.4 Nâng cao trách nhiệm thiện nguyện .......................................................... 80
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Sự hình thành và phát triển khái niệm về CSR.......................................... 7
Bảng 2.2 Tóm tắt các phương pháp đo lường của CSR........................................... 15
Bảng 2.3 Sự hình thành và phát triển cam kết tổ chức............................................ 19
Bảng 3.1 Thang đo thành phần trách nhiệm thiện nguyện....................................... 49
Bảng 3.2 Thang đo thành phần trách nhiệm đạo đức............................................... 49
Bảng 3.3 Thang đo thành phần trách nhiệm pháp lý............................................... 50
Bảng 3.4 Thang đo thành phần trách nhiệm kinh tế................................................ 50
Bảng 3.5 Thang đo sự cam kết của người lao động................................................. 51
Bảng 3.6 Thang đo kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng...........................52
Bảng 4.1: Thông tin mẫu nghiên cứu...................................................................... 57
Bảng 4.2: Hệ số Cronbach’s alpha của thang đo các nhân tố..................................60
Bảng 4.3 Phân tích nhân tố...................................................................................... 62
Bảng 4.4: Tóm tắt kết quả kiểm định thang đo....................................................... 66
Bảng 4.5: Kiểm định giá trị phân biệt cho tất cả các mối quan hệ...........................66
Bảng 4.6: Bảng trọng số nhân tố chuẩn hóa............................................................ 67
Bảng 4.7: Tóm tắt kết quả kiểm định thang đo........................................................ 69
Bảng 4.8: Kiểm định giá trị phân biệt cho tất cả các mối quan hệ...........................70
Bảng 4.9: Bảng trọng số nhân tố chuẩn hóa............................................................ 70
Bảng 4.10: Kết quả kiểm định mối quan hệ giữa các khái niệm (chuẩn hóa)..........73
Bảng 4.11: Bảng thống kê ước lượng Bootstrap...................................................... 74
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 2.1 Các đối tượng tác động của trách nhiệm xã hội....................................................10
Hình 2.2 Mô hình kim tự tháp............................................................................................. 11
Hình 2.3 Xu hướng nghiên cứu quản lý và đo lường kết quả hoạt động kinh doanh..........25
Hình 2.4 Mô hình nghiên cứu của Yong-Ki Lee và cộng sự (2012)....................................29
Hình 2.5: Mô hình nghiên cứu của Imran Ali và cộng sự(2010).........................................30
Hoàn toàn đồng ý. Dữ liệu được thu thập và xử lý bằng phần mềm SPSS và AMOS
20.0 để xử lý dữ liệu, đánh giá độ tin cậy của thang đo (Cronbach’s Alpha), phân
tích nhân tố khám phá EFA để kiểm định sự hội tụ của các biến thành phần khái
niệm, phân tích nhân tố khẳng định CFA, mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM), kiểm
định Bootstrap để kiểm tra lại mô hình. Các thang đo đều đạt yêu cầu cho kiểm định
mối quan hệ giữa các khái niệm trong mô hình lý thuyết.
Nghiên cứu đã chỉ ra mối quan hệ giữa các biến trong mô hình với mức ý nghĩa
là 5%, cụ thề là mối quan hệ giữa CSR và sự cam kết của người lao động, giữa CSR và
kết quả hoạt động kinh doanh, giữa sự cam kết với tổ chức và kết quả hoạt động kinh
doanh. Kết quả kiểm định giả thuyết thu được kết quả: CSR có tác động thuận
chiều tới sự cam kết tổ chức và kết quả hoạt động kinh doanh với mức tác động lần
lượt là: 0,629 và 0,56. Còn yếu tố sự cam kết tổ chức cũng tác động cùng chiều với
kết quả hoạt động kinh doanh với mức tác động là 0,368.
Từ kết quả nghiên cứu, ta thấy được mối quan hệ giữa CSR, sự cam kết tổ
chức và kết quả hoạt động kinh doanh của các ngân hàng TMCP trên địa bàn
TPHCM là mối quan hệ thuận chiều. Do đó, để nâng cao sự cam kết của người lao
động cũng như nâng cao kết quả hoạt động kinh doanh của mình thì các ngân hàng
cần phải thực hiện tốt trách nhiệm xã hội.
Từ khóa: CSR, sự cam kết của người lao động, kết quả hoạt động kinh doanh.
ABSTRACT
Abstract: This research focus on the relationship between Corporate Social
Responsibility (CSR), employee’s commitment and company performance.
Respectively, it focus to the case commercial bank in Hochiminh city to test the
effect of CSR to its employee’s commitment and bank performances. Based on
previous studies of CSR, employee’s commitment and corporate performance, this
research suggest hypothesis and a theoretical model to test the relationship as
1
TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP, SỰ CAM KẾT CỦA NGƯỜI
LAO ĐỘNG VÀ KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH:
TRƯỜNG HỢP CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN Ở TP HCM
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
1.1 Lý do chọn đề tài
Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) là khái niệm đã có từ những năm
1950, được Bowen (1953) đưa ra thảo luận và sau đó trở thành một chủ đề ngày càng
được quan tâm bởi nhiều nhà kinh doanh, nhà quản trị, nhà nghiên cứu và toàn xã hội.
Tính đến hiện tại thì trên kết quả tìm kiếm của google cụm từ “ trách nhiệm xã hội của
doanh nghiệp” bằng tiếng anh sẽ cho chúng ta hơn 360 triệu kết quả tìm kiếm. Qua quá
trình phát triển cả về lý luận và thực tiễn, có nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng vấn đề
liên quan tới trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp cần được quan tâm vì nó có ảnh
hưởng tới lợi thế cạnh tranh và phát triển bền vững của doanh nghiệp. Cùng với sự phát
triển của nền kinh tế Việt Nam hiện nay và sự hội nhập vào nền kinh tế thế giới đã giúp
cho doanh nghiệp trong nước tiếp cận với các kiến thức quản trị hiện đại. Thêm vào đó
ngày càng có nhiều doanh nghiệp nước ngoài với tiềm lực kinh tế lớn đầu tư và tạo ảnh
hưởng lên nền kinh tế Việt Nam. Các doanh nghiệp này mang theo các phương thức
quản trị hiện đại và trong đó hoạt động CSR cũng là một yếu tố không thể thiếu. Các
kiến thức quản trị này lúc đầu được các doanh nghiệp nội địa lớn học hỏi và áp dụng
nhưng hiện tại đã được một bộ phận rộng rãi hơn áp dụng bao gồm các doanh nghiệp
nhỏ hơn thực hiện. Tuy chưa trở thành một phong trào mạnh mẽ nhưng các hoạt động
CSR đã góp phần đóng góp vào việc hình thành và cũng cố mối quan hệ đa chiều hơn
giữa xã hội và doanh nghiệp, góp phần làm cho doanh nghiệp tham gia thực hiện gia
tăng sự phát triển bền vững. Kết quả khảo sát do Viện khoa học và xã hội tiến hành trên
24 doanh nghiệp thuộc hai ngành là giày da và dệt may đã cho chúng ta thấy rằng các
doanh nghiệp này có thực hiện các chương trình trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
hệ nhiều mặt của hoạt động CSR không chỉ trực tiếp mà còn gián tiếp ảnh hưởng tới sự
cam kết của người lao động qua đó ảnh hưởng tới kết quả hoạt động của ngân hàng. Từ
những hiểu biết này, các nhà quản trị của các ngân hàng sẽ có sự hoạch định, xây dựng
chiến
3
lược đúng đắn hơn để hướng đến mục tiêu đề ra bên trên góp phần vào sự phát triển
bền vững của ngân hàng.
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
Căn cứ vào lý do chọn đề tài như trên, tác giả muốn thực hiện đề tài nghiên
cứu này với các mục tiêu chính như sau:
- Xác định mối quan hệ của CSR, sự cam kết của người lao động và kết quả
hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại cổ phần.
- Đưa ra các hàm ý quản trị giúp các NHTMCP ở TP HCM nâng cao sự cam
kết của người lao động, tăng kết quả hoạt động kinh doanh thông qua hoạt động
trách nhiệm xã hội.
1.3 Câu hỏi nghiên cứu
Các thành phần nào đo lường khái niệm CSR, sự cam kết tổ chức và kết quả
hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại cổ phần?
Cơ sở để xây dựng và phát triển thang đo CSR, sự cam kết tổ chức và kết quả
hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại cổ phần?
Các mối quan hệ giữa CSR, sự cam kết tổ chức và kết quả hoạt động kinh
doanh của các ngân hàng thương mại cổ phần như thế nào?
Cơ sở nào để hoàn thiện các hoạt động CSR nhằm nâng cao sự cam kết tổ
chức của người lao động và nâng cao kết quả hoạt động kinh doanh của các ngân
hàng thương mại cổ phần?
1.4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: CSR, sự cam kết của người lao động, kết quả hoạt động
trưởng phó phòng đang công tác tại các ngân hàng TMCP trên địa bàn TPHCM về
mối quan hệ giữa TNXH của doanh nghiệp, sự cam kết tổ chức và kết quả hoạt
động kinh doanh.
1.6 Cấu trúc luận văn
Kết cấu luận văn gồm:
Chương 1: Giới thiệu
Giới thiệu cơ sở hình thành đề tài, mục tiêu, phạm vi, đối tượng và phương
pháp nghiên cứu.
Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu
Trình bày cơ sở lý thuyết về CSR, cam kết tổ chức và kết quả hoạt động kinh
doanh, các nghiên cứu liên quan, mối quan hệ giữa CSR với sự cam kết tổ chức và
5
kết quả hoạt động kinh doanh, mối quan hệ giữa sự cam kết tổ và kết quả hoạt động
kinh doanh, mô hình nghiên cứu và các giả thuyết nghiên cứu.
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu
Trình bày quy trình nghiên cứu, thiết kế nghiên cứu, phương pháp phân tích
và xử lý số liệu.
Chương 4: Kết quả nghiên cứu
Trình bày kết quả kiểm định thang đo, mô hình nghiên cứu và các giả thuyết
đưa ra của mô hình.
Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị
Tóm lược về kết quả đạt được, hàm ý quản trị, trình bày những hạn chế của
nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo.
Tài liệu tham khảo
Phụ lục
7
hoạt động kinh doanh của mình và được đặt trong sự tương tác của họ với các bên
liên quan trên cơ sở các doanh nghiệp này tự nguyện.
Bảng 2.1: Sự hình thành và phát triển khái niệm về CSR
Nguồn: Tổng hợp của tác giả
Theo định nghĩa của Ngân hàng thế giới thì: “Trách nhiệm xã hội của doanh
nghiệp là sự cam kết của doanh nghiệp đóng góp vào việc phát triển kinh tế bền vững,
thông qua những hoạt động nhằm nâng cao chất lượng đời sống của người lao động
8
và các thành viên gia đình họ, cho cộng đồng và toàn xã hội theo cách có lợi cho cả
doanh nghiệp cũng như phát triển chung của xã hội”.
Với quan điểm cho rằng ngân hàng cũng là một loại hình doanh nghiệp thì
tiêu chuẩn ISO 26000 cho rằng:“Trách nhiệm xã hội của ngân hàng là sự tự nguyện
của ngân hàng cam kết thực hiện tốt các vấn đề về quản trị công ty, quyền con
người, thực hành lao động, môi trường, công bằng trong hoạt động, khách hàng và
cộng đồng trên cơ sở tuân thủ các luật pháp quốc gia, thông lệ quốc tế và đảm bảo
hài hòa lợi ích các bên đồng thời góp phần phát triển kinh tế xã hội quốc gia một
cách bền vững”.
Theo tác giả thì trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là sự cam kết của doanh
nghiệp vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, đảm bảo chất lượng đời sống của
người lao động, đảm bảo lợi ích cho cả toàn cộng đồng thông qua trách nhiệm kinh tế,
trách nhiệm pháp lý, trách nhiệm đạo đức và trách nhiệm thiện nguyện.
2.1.2 Các quan điểm lý thuyết về trách nhiệm xã hội
Có nhiều quan điểm khác nhau về CSR, dưới đây là các quan điểm lý thuyết