MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA HOẠT
ĐỘNG NHẬP KHẨU THIẾT BỊ TOÀN BỘ
I. Một số các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn và góp phần thúc đẩy quá trình
nhập khẩu thiết bị toàn bộ của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu ở Việt Nam nói
chung
Mục tiêu của Việt Nam là sớm trở thành một nước công nghiệp hóa, hiện đại hóa
có nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, bắt kịp với trình độ phát
triển của các nước trong khu vực. Khoa học và kỹ thuật công nghệ là nền tảng của sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chúng ta cần nhận thức và kết hợp được công
nghệ hiện đại với công nghệ truyền thống, tranh thủ đi nhanh và hiện đại hóa những
khâu quyết định. Nhập khẩu thiết bị toàn bộ là một biện pháp quan trọng giúp Việt Nam
nhanh chóng tiếp cận với tri thức khoa học và kỹ thuật công nghệ tiên tiến trên thế giới.
Hoạt động nhập khẩu thiết bị toàn bộ sẽ thực sự phát huy tác dụng tích cực đối với sự
nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hóa và phát triển kinh tế xã hội nếu chúng ta tháo gỡ
được những vướng mắc, khắc phục được những vấn đề còn tồn tại để có thể sử dụng
được tối ưu đồng vốn nhập khẩu, nhất là khi Việt Nam đã gia nhập vào WTO thì để có
được một chỗ đứng trên trường quốc tế điều cốt lõi là cần phải có một nền kỹ thuật
công nghệ cao. Do đó, việc nhanh chóng hoàn thiện công tác nhập khẩu thiết bị toàn bộ
trở nên vô cùng cấp thiết.
1. Lập kế hoạch xây dựng phát triển tổng thể nền kinh tế
Nhập khẩu thiết bị toàn bộ và kỹ thuật là một hoạt động kinh tế, do vậy cơ sở để
phát triển nền kinh tế nói chung cũng đồng thời là nền tảng để nâng cao hiệu quả nhập
khẩu thiết bị toàn bộ. Vì thế, cần phải lập một kế hoạch xây dựng phát triển tổng thể để
tránh tình trạng nhập khẩu không có kế hoạch, nay có tiền thì nhập khẩu, mai có nước
cấp viện trợ thì mua, để cuối cùng chỉ là sự nhập khẩu chắp vá, lãng phí và không hiệu
quả của cả nền kinh tế như đã diễn ra ở nước ta trong nhiều thời gian qua. Công việc
lập kế hoạch tổng thể cho nền kinh tế là công việc của mọi Nhà nước trên thế giới, đối
với Việt Nam cho đến nay vẫn do Bộ Kế hoạch và Đầu tư đảm nhiệm. Chúng ta đã lập
ra các kế hoạch phát triển tổng thể 1 năm, 2 năm, 5 năm, 10 năm, 25 năm, mà nếu thực
hiện tốt sẽ có tác dụng to lớn trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế. Tuy nhiên, vấn đề
đặt ra đối với các kế hoạch tổng thể là khả năng thực hiện chúng rất khó, thậm chí có kế

chính sách thông thoáng, biện pháp mạnh dạn để tranh thủ kỹ thuật công nghệ, phải yêu
cầu nhà cung cấp nước ngoài chuyển giao đủ bí quyết công nghệ, cần có chính sách “đi
tắt, đón đầu”, “ săn bắt kỹ thuật và các tài nguyên kinh doanh”. Chúng ta cần phải cố
gắng tiếp thu kỹ thuật công nghệ mới từ nước ngoài, đồng thời phấn đấu để có thể tự
mình điều hành được nhà máy trong tương lai, giúp cho Việt Nam vừa tranh thủ được
công nghệ và vốn của nước ngoài, vừa không ngãi phải lo sẽ bị nước ngoài chi phối về
kinh tế.
Do vậy, yêu cầu cấp bách được đặt ra hiện nay là phải xây dựng và hoàn thiện
chiến lược kinh tế tổng thể cho toàn bộ nền kinh tế nói chung và kế hoạch hợp lý đối
với nhập khẩu thiết bị toàn bộ và kỹ thuật công nghệ nói riêng. Đặc biệt là các kế hoạch
nên có sự mềm dẻo cần thiết để các cơ quan thực hiện có thể tự quyết định đối với một
số vấn đề cho phù hợp với tình hình thực tế mà không ảnh hưởng tới toàn bộ kế hoạch
chung.
2. Nâng cao trình độ khoa học kỹ thuật và tăng cường năng lực cho nguồn
tài “nguyên sức người”
Con người luôn là yếu tố quan trọng nhất đối với sự phát triển kinh tế - xã hội.
Trước mắt cần xây dựng một đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn vững vàng không
chỉ về kỹ thuật và thương mại mà còn am hiểu luật pháp và giỏi ngoại ngữ. Hiện nay ở
nước ta đội ngũ cán bộ hoạt động trong lĩnh vực nhập khẩu thiết bị toàn bộ, từ những
người lập dự án, thẩm định công nghệ kỹ thuật, phê duyệt hợp đồng, cho đến những cán
bộ tư vấn là những người trực tiếp tham gia công tác nhập khẩu máy móc công nghệ...
vẫn chưa có đủ kinh nghiệm và trình độ để thực hiện nhiệm vụ của mình một cách hiệu
quả nhất.
Để khắc phục vấn đề này cần có những chính sách thích hợp cải cách hệ thống
giáo dục đại học và sau đại học theo hướng chú ý hơn tới đào tạo cán bộ thực hành, cần
thực hiện một chương trình đào tạo sau đại học có chọn lọc về một số lĩnh vực khoa
học và kỹ thuật lựa chọn tiếp tục đẩy mạnh hoạt động gửi sinh viên tốt nghiệp đại học
xuất sắc tới các trường hàng đầu ở nước ngoài để tu nghiệp; thành lập các chương trình
ngắn hạn để bồi dưỡng cho các giáo sư của các trường đại học cập nhập được những
thành tựu mới trong một số lĩnh vực khoa học kỹ thuật chọn lọc; có chính sách đãi ngộ

quan, Nhà nước đã áp dụng tin học vào quản lý.
4. Hoàn thiện và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống văn bản pháp luật
liên quan tới hoạt động nhập khẩu thiết bị toàn bộ và kỹ thuật
Hệ thống văn bản pháp luật của Việt Nam về lĩnh vực này tỏ ra còn nhiều thiếu
sót và còn nhiều vấn đề chưa thực sự phù hợp với điều kiện hiện nay với thông lệ quốc
tế khi nước ta đã ra nhập WTO, khiến cho nhiều doanh nghiệp đối tác nước ngoài và
bản thân các doanh nghiệp thực hiện việc nhập khẩu thiết bị toàn bộ gặp phải nhiều
vướng mắc trong quá trình hoạt động kinh doanh ở Việt Nam. Các nhà làm luật của
Việt Nam cần cân nhắc kỹ lưỡng để chuyển đổi theo hướng phù hợp với thông lệ quốc
tế. Tất nhiên, không nên chuyển đổi theo hướng áp dụng nguyên mẫu mà là chuyển đổi
dần dần, xây dựng hành lang pháp lý thống nhất không chỉ phù hợp pháp luật quốc tế
mà còn phù hợp với những đặc thù riêng của nền kinh tế xã hội nước ta.
Các văn bản pháp quy trước khi ban hành cần tham khảo ý kiến của các Bộ,
ngành cũng như các chuyên gia đủ năng lực, các đơn vị mà phạm vi hoạt động của họ
sẽ phải chịu sự điều chỉnh của những văn bản này. Chẳng hạn như tham khảo ý kiến
nhận xét về tính phù hợp của văn bản so với các văn bản ra đời trước đó, tính khả thi và
mức độ dễ dàng hay khó khăn khi thực hiện theo những quy định đó, tính không rõ ràng
của văn bản dẫn đến sự hiểu nhầm và ban hành những quy chế tuỳ tiện... Đặc biệt cần
có văn bản quy định thống nhất quyền hạn của các Bộ, ngành tương ứng, tránh những
vướng mắc khi có sự mâu thuẫn giữa các văn bản của các cơ quan có thẩm quyền tương
đương (do hiện nay thẩm quyền của các Bộ có sự chồng chéo lẫn nhâu), cùng một vấn
đề những có nhiều quan điểm về cách giải quyết giữa các Bộ khiến cho người thực thi
không biết phải theo ai, dẫn đến việc giảm hiệu quả sử dụng đồng vốn nhập khẩu và
gây ách tắc cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
5. Nâng cao hoạt động nghiên cứu thị trường
Trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu nói chung thì vấn đề thị trường
đóng vai trò quyết định đến tình hình kinh doanh của các hoạt động kinh tế và đặc biệt
là hoạt động nhập khẩu thiết bị toàn bộ thì vấn đề thị trường lại càng quan trọng vì do
nhu cầu nhập khẩu các máy móc thiết bị trong hệ thống thiết bị toàn bộ có trình độ khoa
học kỹ thuật tiên tiến, phù hợp với thị trường trong nước cần. Do đó, việc nghiên cứu

nước và tổ chức quốc tế sẽ đem lại những lợi ích to lớn. Các tổ chức quốc tế là cầu nối
giúp Việt Nam tiếp cận tốt hơn tới các nguồn vốn đầu tư lớn từ nước ngoài, đồng thời
xoá bỏ đáng kể hàng rào thuế quan của các nước trên thế giới hiện đang áp dụng đối với