Bài tiểu luận môn Lý thuyết tài chính tiền tệ
Đề tài:
CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

Nhóm EURO –
K09402B
PHẦN MỞ ĐẦU
huh1351581362.doc
1
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, có lẽ một trong những vấn đề mà xã hội quan tâm đó
là thị trường tài chính. Hơn ai hết, chúng ta hiểu rằng hoạt động kinh tế toàn cầu có nhiều biến
động, và quá trình thay đổi cũng như phát triển của nó là phức tạp vô cùng.
Có thể khẳng định rằng, ngày nay, các hoạt động của thị trường tài chính đã thực sự xâm nhập
vào mọi lĩnh vực kinh tế, giáo dục, y tế, xã hội, văn hóa, chính trị cho đến các yếu tố gia đình,...
Chính vì thế mà việc nghiên cứu thị trường tài chính là hết sức quan trọng và cần thiết.
Nhân loại đang bước vào một giai đoạn phát triển kinh tế xã hội và văn hóa nhanh chưa từng
thấy. Hơn lúc nào hết, nhu cầu về học tập và nghiên cứu thị trường đang tăng lên từng ngày.
1. Lý do chọn đề tài.
Trong xu thế hội nhập mạnh mẽ của nền kinh tế thế giới hiện nay, cùng với sự chuyển
dịch sang nền kinh tế thị trường trong nước, sự cạnh tranh khắt khe trên quy mô toàn cầu đặt
doanh nghiệp Việt Nam trước những bắt buộc phải lựa chọn những cách thức mới và hoàn chỉnh
trên thị trường tài chính để góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế. Hơn nữa việc thu được lợi
nhuận trên thị trường chứng khoán cũng là vấn đề mà mọi người đang quan tâm.
Chính vì thế chúng tôi nghiên cứu đề tài này nhằm giúp các bạn hiểu sâu hơn về những hoạt
động cũng như những đóng góp quan trọng của nó trong nền kinh tế toàn cầu ngày nay.
2. Mục tiêu của đề tài:
- Cung cấp cái nhìn tổng quan về chức năng và hoạt động của hệ thống tài chính quốc gia.
- Nắm được nét chính về hoạt động và công cụ tài chính của các thị trường tài chính cơ
bản.
- Các nguyên tắc cơ bản trong hoạt động của các trung gian tài chính như ngân hàng, các
công ty bảo hiểm, quỹ đầu tư.

Thị trường tài chính hình thành và phát triển gắn liền với sự phát triển của nền kinh tế thị
trường. Sự phát triển của nền kinh tế thị trường đã làm xuất hiện những chủ thể cần nguồn tài
chính và những người có khả năng cung ứng nguồn tài chính. Khi nền kinh tế thị trường ngày
càng phát triển thì các hoạt động về phát hành và mua bán lại các chứng khoán cũng phát triển,
hình thành một thị trường riêng nhằm làm cho cung cầu nguồn tài chính gặp nhau dễ dàng và
thuận lợi hơn, đó là thị trường tài chính.
2. Khái niệm
Thị trường tài chính là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi, mua bán quyền sử dụng các
nguồn tài chính thông qua những phương thức giao dịch và công cụ tài chính nhất định. Thị
trường tài chính là tổng hòa các quan hệ cung cầu về vốn trong nền kinh tế.
Nói một cách đơn giản, thị trường tài chính là nơi diễn ra các hoạt động mua bán các loại
giấy có giá, nơi gặp gỡ của các nguồn cung về vốn, qua đó hình thành nên giá mua và giá bán
các loại cổ phiếu, trái phiếu... hình thành nên các loại vốn đầu tư bao gồm: lãi suất đi vay, lãi
suất cho vay, lãi suất ngắn hạn, trung hạn và dài hạn.
3. Điều kiện cần thiết để hình thành
- Nền kinh tế hàng hóa phát triển, tiền tệ ổn định, với mức độ lạm phát có thể kiểm soát
được;
- Các công cụ của thị trường tài chính phải đa dạng, tạo ra các phương tiện chuyển giao
quyền sử dụng các nguồn tài chính;
- Hình thành và phát triển hệ thống các trung gian tài chính
- Xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức quản lý nhà nước để giám sát sự hoạt
động của thị trường tài chính;
- Phải tạo cơ sở vật chất kỹ thuật và hệ thống thông tin kinh tế phục vụ cho hoạt động của
thị trường tài chính;
huh1351581362.doc
3
- Cần có đội ngũ các nhà kinh doanh, các nhà quản lý am hiểu thị trường tài chính và phải
có đông đảo các nhà đầu tư có kiến thức, dám mạo hiểm trước những rủi ro có thể xảy ra.
4. Các yếu tố cơ bản của thị trường tài chính
Để tạo lập một môi trường sôi động cho thị trường tài chính là sự kết hợp của nhiều yếu tố,

Ta có thể hiểu rõ hơn thông qua sơ đồ dưới đây về cấu trúc thị trường tài chính
Thị trường tài chính
huh1351581362.doc
4
Người tiết kiệm/cho vay
Hộ gia đình
Doanh nghiệp
Chính phủ
Cá nhân/tổ chức nước ngoài

Tổ chức tài chính
trung gian
5. Phân loại thị trường tài chính
Có nhiều cách để phân loại thi trường tài chính nhưng ta có 4 cách phân loại chính như sau:
5.1. Căn cứ vào phương thức huy động nguồn tài chính

5.1.1. Thị trường nợ: là thị trường buôn bán trao đổi các công cụ nợ, trong đó công cụ nợ là
công cụ làm phát sinh nghĩa vụ trả nợ như trái phiếu, tín phiếu, hối phiếu,…
Phát hành các công cụ nợ là phương pháp thông dụng nhất mà công ty sử dụng để vay vốn
trên thị trường tài chính. Đây là dạng thỏa thuận theo hợp đồng trong đó người vay phải trả
cho người nắm giữ các công cụ nợ một khoản tiền nhất định trong giới hạn cố định (vốn và
lãi) vào ngày tháng cụ thể (thời điểm đáo hạn – khi khoản chi trả cuối được thực hiện ). Thời
gian đáo hạn của công cụ nợ là khoảng thời gian chop đến khi công cụ nợ hết hạn. Dựa vào
thời gian đáo hạn, ta có 3 công cụ nợ: công cụ nợ ngắn hạn ( thời gian đáo hạn nhỏ hơn 1
năm ), công cụ nợ trung hạn ( thời gian đáo hạn từ 1 đến 5 năm ) và công cụ nợ dài hạn
( thời gian đáo hạn trên 5 năm )
5.1.2. Thị trường vố cổ phần ( thị trường cổ phiếu ): Phương pháp thứ hai để thu hút vốn là
các công ty phát hành cổ phiếu. Người nắm giữ cổ phiếu sở hữu một phần tài sản của công
ty có quyền được chia lợi nhuận ròng từ công ty sau khi trừ chi phí, thuế và thanh toán cho
chủ nợ (những người sở hữu công cụ nợ). Nếu bạn sở hữu một cổ phiếu trong một công ty

5.4.2. Thị trường vốn: Là thị trường diễn ra việc mua bán các công cụ nợ dài hạn như cổ
phiếu, trái phiếu. Thị trường vốn được phân thành ba bộ phận là thị trường cổ phiếu, các
khoản cho vay thế chấp và trái phiếu.
6. Chức năng và vai trò của thị trường tài chính
6.1. Chức năng :
6.1.1. Dẫn nguồn tài chính từ những chủ thể có khả năng cung ứng nguồn tài chính đến
những chủ thể cần nguồn tài chính. Đây là chức năng quan trọng nhất của thị trường tài
chính, trong đó:
• Thị trường tài chính là kênh dẫn từ người tiết kiệm đến người kinh doanh, người có
nhu cầu về vốn, hướng dẫn dòng chảy vốn từ những người cho vay tới người đi vay.
Các cá nhân tổ chức, Chính phủ được coi là người cho vay khi họ có tiền nhàn rỗi,
nhu cầu chi tiêu của họ thấp hơn thu nhập. Những người đi vay là những người có
nhu cầu chi tiêu lớn hơn thu nhập, họ đi vay để thỏa mãn nhu cầu về vốn kinh doanh
huh1351581362.doc
6
hay mua sắm các sản phẩm có giá trị như đất đai, nhà cửa, xe cộ,….Nếu không có thị
trường tài chính tiền tệ và các trung gian tài chính thì tiền của những người có tiền sẽ
không tăng thêm về giá trị nhưng thông qua thị trường tài chính thì tiền đó sau một
thời gian sẽ được tăng thêm vì có thêm tiền lãi. Những người đi vay khi có được số
tiền cần vay sẽ mở rộng được hoạt động kinh doanh,… làm cho doanh thu của họ
tăng lên. Như vậy, thị trường tài chính làm cho nguồn vốn đi từ nơi không có cơ hội
đầu tư sinh lợi đến với những người có cơ hội đầu tư.
• Thị trường tài chính thúc đẩy việc tích lũy và tập trung tiền vốn để đáp ứng nhu cầu
xây dựng cơ sở vật chất và sản xuất kinh doanh. Nhà nước có nhu cầu về xây dựng
các công trình phúc lợi xã hội như trường học, bệnh viện, đường xá,…nhiều hơn thu
nhập từ thuế, vậy các dự án đầu tư thì nhà nước lấy tiền đâu để thực hiện? Thị trường
tài chính sẽ thực hiện việc phát hành công trái Chính phủ để thu được một lượng tiền
từ việc mua công trái tù nhân dân để nhà nước có kinh phí để xây dựng cơ sở hạ tầng,
nâng cao đời sống người dân.
• Thị trường tài chính giúp cho việc sử dụng cơ sở vật chất có hiệu quả hơn, không