Lời nói đầu
Chiến lược phát triển công nghiệp luôn giữa vai trò trọng yếu trong chiến
lược phát triển kinh tế-xã hội của các quốc gia vì công nghiệp giữ vai trò chủ
đạo trong cơ cấu kinh tế. Đối với Việt Nam, Đảng ta xác định chiến lược của 10
năm đầu thế kỷ XXI là đẩy mạnh công nghiệp hóa- hiện đại hóa tạo nền tảng
hình thành một nước công nghiệp hiện đại. Mới mở cửa phát triển được 20 năm
do đó trong việc hoạch định và xây dựng công nghiệp ở nước ta hiện gặp không
ít khó khăn, bỡ ngỡ nhưng bên cạnh đó cũng có những thuận lợi nhất định khi
chúng ta mở cửa hội nhập vào “sân chơi” chung toàn cầu.
Sau đây nhóm thuyết trình xin nêu một vài quan điểm thu nhận được trong
quá trình nghiên cứu về chiến lược phát triển công nghiệp Việt Nam. Bài tiểu
luận còn nhiều thiếu sót mong cô và các bạn đóng góp để bài làm của nhóm
được hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Các thành viên của nhóm thuyết trình
CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP
VIỆT NAM.
1. Vai trò của công nghiệp đối với kinh tế xã hội:
Công nghiệp có vai trò to lớn trong mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế, quốc
phòng và đời sống của toàn xã hội. Đặc biệt đối với các nước đang phát triển,
các nước đang tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa công nghiệp ngày càng
phát huy vai trò của mình là đầu tàu trong nền kinh tế.
a. Công nghiệp có vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân, đóng góp
vào tăng trưởng kinh tế:
Công nghiệp tạo ra khối lượng sản phẩm lớn cho xã hội mà không ngành
nào có thể thay thế được (máy móc, thiết bị, tư liệu sản xuất, công cụ, đồ dùng
sinh hoạt…).
Công nghiệp là ngành có năng suất lao động cao, giá trị gia tăng lớn, tốc độ
tăng trưởng cao thúc đẩy sự tăng trưởng của nền kinh tế. Quan sát bảng số liệu
dưới đây:
Tốc độ tăng trưởng GDP và tốc độ tăng trưởng công nghiệp

cao hơn mức tăng chung cả nước là: Quảng Ninh tăng 15,8%; Thanh Hóa tăng
13,9%; Đồng Nai tăng 10,6%; Bình Dương tăng 10,3%; Khánh Hòa tăng 10%;
Hà Nội tăng 9,4%; Cần Thơ tăng 9,1%; Đà Nẵng tăng 8,3%; thành phố Hồ Chí
Minh tăng 7,9%; Hải Phòng tăng 7,7%. Bên cạnh đó, một số tỉnh có tốc độ tăng
thấp như: Hải Dương tăng 6,2%; Phú Thọ tăng 5,3%; Vĩnh Phúc tăng 5%; Bà
Rịa-Vũng Tàu tăng 3,1%.
b. Công nghiệp thúc đẩy nông nghiệp và dịch vụ phát triển theo hướng
công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Đối với nông nghiệp, công nghiệp vừa tạo ra thị trường, vừa tạo ra những
điều kiện cần thiết cho nông nghiệp phát triển bằng việc cung ứng máy móc
thiết bị, phân bón thuốc trừ sâu…. Đặc biệt công nghiệp chế biến làm tăng giá
trị và nâng cao sức cạnh tranh của các loại nông sản trên thị trường trong và
ngoài nước. Nhờ sự thúc đẩy cơ giới hóa, điện khí hóa trong nông nghiệp bằng
các sản phẩm công nghiệp đã làm cho nông nghiệp chuyển mình, năng suất lao
động trong nông nghiệp được nâng cao, chất lượng nông sản được đảm bảo.
Phát triển công nghiệp góp phần giải quyết việc làm cho 1 bộ phận lao động
trong nông nghiệp. Vì vậy, công nghiệp có vai trò to lớn để thực hiện công
nghiệp hóa nông nghiệp và nông thôn
Đối với dịch vụ: công nghiệp tác động đến các ngành như giao thông vận
tải, thông tin liên lạc, thương mại, du lịch, đầu tư tài chính…Công nghiệp tạo
điều kiện, động lực cho các ngành dịch vụ phát triển. Khi công nghiệp phát triển
các ngành dịch vụ cũng phải phát triển theo để đáp ứng nhu cầu phát triển của
công nghiệp. Từ nền tảng những thành tựu, sản phẩm trong công nghiệp mà
ngành dịch vụ mới có điều kiện để phát triển. Công nghiệp là tác nhân quyết
định đến sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế - xã hội.
c. Công nghiệp góp phần đắc lực vào việc thay đổi phương pháp tổ
chức, phương pháp quản lý sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế -
xã hội
Trong quá trình phát triển của mình công nghiệp đã tác động mạnh mẽ vào
việc đổi mới tối ưu hóa phương pháp tổ chức sản xuất. Theo chiều dọc: tạo

các vùng nông thôn đã làm nơi đây thay da đổi thịt. Đời sống người dân được
cải thiện, trình độ dân trí được nâng cao. Công nghiệp đã mang “ngọn đèn điện”
– ánh sáng của văn minh đến cho nông thôn Việt Nam.
e. Công nghiệp có khả năng tạo ra nhiều sản phẩm mới mà không
ngành sản xuất vật chất nào sánh được, góp phần vào việc mở rộng
sản xuất, thị trường lao động và giải quyết việc làm
Sự phát triển không ngừng của ngành công nghiệp làm cho sản phẩm sản
xuất ra ngày càng phong phú về số lượng, đa dạng về chủng loại, mẫu mã, chất
lượng sản phẩm được nâng cao.
Đi đôi với việc phát triển công nghiệp là quá trình xây dựng và phát triển
các khu chế xuất, khu công nghiệp tập trung, khu công nghệ cao … được thực
hiện đã góp phần giải phóng sức sản xuất, giải phóng sức lao động, tạo môi
trường lành mạnh để nhân dân đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh, tạo và tự
tạo việc làm. Qua đó, hằng năm đã giải quyết việc làm cho từ 1,1- 1,2 triệu lao
động, tận dụng tối đa nguồn nhân lực cho phát triển đất nước, từng bước nâng
cao và cải thiện đời sống của nhân dân.
f. Công nghiệp đóng góp vào tích lũy của nền kinh tế và nâng cao đời
sống nhân dân
Trong quá trình phát triển, công nghiệp đã tích lũy cho nền kinh tế bao
gồm nguồn tài chính, nhân lực và trình độ khoa học công nghệ. Nguồn tài chính
tăng biểu hiện là tăng nguồn ngân sách cho nhà nước, tăng tích lũy cho các
doanh nghiệp để tái đầu tư phát triển sản xuất và thu nhập của người dân tăng
lên đã nâng cao chất lượng đời sống nhân dân. Nguồn nhân lực được phát triển,
lao động có tay nghề, lao động qua đào tạo, trình độ lao động tăng rõ rệt. Với
nhu cầu phát triển của mình, công nghiệp đã thúc đẩy khoa học công nghệ cũng
như quá trình chuyển giao khoa học kĩ thuật diễn ra mạnh mẽ tạo sự phát triển
vững chắc cho nền kinh tế.
Sự phát triển công nghiệp là thước đo trình độ phát triển, biểu thị sự vững
mạnh của nền kinh tế. Phát triển công nghiệp là điều kiện quyết định để thực
hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

trong cơ cấu công nghiệp.
– Định hướng và giải pháp về cơ cấu các ngành công nghiệp, phân công
và bố trí vùng lãnh thổ công nghiệp, giải pháp về cơ chế hoạt động của
ngành công nghiệp
– Các chính sách phát triển công nghiệp.
– Các định chế tổ chức thực hiện, kiểm tra và đánh giá chiến lược công
nghiệp.
Trong thực tế, mục tiêu chung của nền kinh tế là đến năm 2020 nước ta sẽ
trở thành một nước công nghiệp. Do đó tốc độ phát triển công nghiệp phải đạt
cao trên 13% trong nhiều năm và năm 2020 công nghiệp phải chiểm 45% GDP.
3. Chiến lược phát triển công nghiệp Việt Nam.
a. Quan điểm.
*) Quan điểm phát triển toàn ngành công nghiệp
Phát triển công nghiệp trên cơ sở phát huy tổng hợp nguồn lực của mọi khu
vực kinh tế, trong đó khu vực công nghiệp nhà nước giữ vai trò định hướng.
Phát triển công nghiệp theo hướng hình thành cân đối động, đảm bảo sự
ưu tiên phát triển các ngành, vùng phù hợp với nguồn lực và lợi thế trong từng
thời kỳ và phù hợp với tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế.
Phát triển công nghiệp phải bảo đảm tham gia một cách chủ động và hiệu
quả vào liên kết công nghiệp và hiệp tác sản xuất giữa các doanh nghiệp, giữa
các ngành và với các tập đoàn đa quốc gia trên thế giới.
Phát triển công nghiệp gắn chặt với phát triển dịch vụ; phát triển công
nghiệp nông thôn, tạo động lực trực tiếp cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại
hóa nông nghiệp nông thôn, thúc đẩy nhanh quá trình đô thị hoá.
Phát triển công nghiệp gắn kết với các yêu cầu của phát triển bền vững,
tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường.
Phát triển công nghiệp kết hợp với yêu cầu củng cố quốc phòng và an ninh
quốc gia.
*) Quan điểm phát triển công nghiệp theo vùng lãnh thổ
Phát huy lợi thế của từng vùng để phát triển theo cơ cấu kinh tế mở, gắn

xuất khẩu đạt 70 - 75%. Tỷ lệ nhóm ngành sử dụng công nghệ cao đạt khoảng
40 - 50%. Tỷ trọng giá trị xuất khẩu hàng công nghiệp đạt 85 - 90% giá trị xuất
khẩu của cả nước.
c. Mục tiêu.
Giá trị sản xuất công nghiệp đạt mức tăng trưởng bình quân 15 - 16%/năm
giai đoạn 2006 - 2010.
Tỷ trọng của công nghiệp và xây dựng trong GDP đạt 43 - 44% (riêng công
nghiệp 37 - 38%) năm 2010.
Duy trì tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng của ngành công nghiệp ở mức
trên 10,2 %/năm giai đoạn 2006 - 2010 và trên 10,3%/năm giai đoạn sau 2010.
Tốc độ đổi mới công nghệ ngành công nghiệp đạt trung bình 12 -
15%/năm.
Xây dựng đội ngũ lao động khoa học công nghệ trong ngành công nghiệp
đảm bảo về số lượng, trình độ để nghiên cứu ứng dụng, tiếp nhận, vận hành,
khai thác có hiệu quả các công nghệ, trang thiết bị của ngành.
Kim ngạch xuất khẩu hàng công nghiệp tăng trung bình 16 - 18%/năm.
d. Định hướng và mục tiêu phát triển công nghiệp theo các vùng lãnh
thổ đến năm 2010 .
Có sáu vùng công nghiệp được quy hoạch từ nay đến năm 2020.
Vùng 1: gồm 14 tỉnh tỉnh trung du, miền núi phía bắc (Bắc Kạn, Bắc
Giang, Cao Bằng, Điện Biên, Hòa Bình, Hà Giang, Lai Châu, Lạng Sơn, Lào
Cai, Phú Thọ, Sơn La, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Yên Bái): tập trung phát
triển thủy điện, chế biến nông, lâm sản, khai thác và chế biến khoáng sản, hóa
chất, phân bón, luyện kim, sản xuất vật liệu xây dựng, công nghiệp cơ khí phục
vụ nông nghiệp và công nghiệp chế biến.
Vùng 2: gồm 15 tỉnh đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ(Bắc Ninh,
Hà Nội, Hà Tây, Hà Tĩnh, Hải Dương, Hải Phòng, Hà Nam, Hưng Yên, Nam
Định, Ninh Bình, Nghệ An, Quảng Ninh, Thái Bình, Thanh Hóa, Vĩnh Phúc):
được định hướng tập trung phát triển ngành cơ khí, nhiệt điện, phát triển ngành
điện tử và công nghệ thông tin, hóa chất, luyện kim, khai thác và chế biến