1
1
Chương XI:
Chương XI:sở hữu tư liệu sản xuất
sở hữu tư liệu sản xuất
và nền kinh tế
và nền kinh tế
nhiều thành phần trong
nhiều thành phần trong
TKQĐ lên CNXH ở Việt Nam
TKQĐ lên CNXH ở Việt Nam
2
2
I. Sở hữu TLSX trong TKQĐ lên CNXH Ở
I. Sở hữu TLSX trong TKQĐ lên CNXH Ở
Việt Nam:
Việt Nam:
I. 1

Các khái niệm liên quan
Các khái niệm liên quanNội
Dung
Kinh
tế
nội
Dung
Pháp
lý
Đối
Tượng
Sở
hữu
Chủ
Thể
Sở
hữu
Chế
Độ
Sở
hữu

4
4

Quan hệ sở hữu quyết đònh bản chất kinh tế – xã hội.
Quan hệ sở hữu thúc đẩy lực lượng sản xuất phát
Quan hệ sở hữu thúc đẩy lực lượng sản xuất phát
triển.
triển.

6
6
I.2
I.2
Cơ cấu sở hữu trong thời kỳ quá độ:
Cơ cấu sở hữu trong thời kỳ quá độ:
Đặc điểm của TKQĐ qui đònh tính đa dạng của cơ cấu
Đặc điểm của TKQĐ qui đònh tính đa dạng của cơ cấu
sở hữu.
sở hữu.
Xây dựng quan hệ sở hữu, xuất phát từ đặc điểm của
Xây dựng quan hệ sở hữu, xuất phát từ đặc điểm của
quá độ ”rút ngắn” ở nước ta.
quá độ ”rút ngắn” ở nước ta.
Cơ cấu sở hữu trong TKQĐ bao gồm nhiều loại hình
Cơ cấu sở hữu trong TKQĐ bao gồm nhiều loại hình
sở hữu, thể hiện ở nhiều hình thức sở hữu.
sở hữu, thể hiện ở nhiều hình thức sở hữu.
Các hình thức sở hữu không tồn tại biệt lập, mà đan
Các hình thức sở hữu không tồn tại biệt lập, mà đan
xen và tác động lẫn nhau.

Vai trò, ưu thế của sở hữu:
Vai trò, ưu thế của sở hữu:
•
Sở hữu công cộng
Sở hữu công cộng
:
:
-
Vừa là phng tiện vừa là
Vừa là phng tiện vừa là
mục tiêu cần thực hiện
mục tiêu cần thực hiện
trong xây dựng CNXH.
trong xây dựng CNXH.
-
Tạo cơ sở bình đẳng cho
Tạo cơ sở bình đẳng cho
mọi người trước TLSX, bố
mọi người trước TLSX, bố
trí hợp lý tài nguyên
trí hợp lý tài nguyên
trong phạm vi xã hội.
trong phạm vi xã hội.
-
Công cụ đònh hướng nền
Công cụ đònh hướng nền
KT đi lên CNXH.
KT đi lên CNXH.
•
Sở hữu tư nhân:

TKQĐ lên CNXH Ở Việt Nam
TKQĐ lên CNXH Ở Việt Nam
II.1
II.1
Tính tất yếu và vai trò của kinh tế nhiều thành phần
Tính tất yếu và vai trò của kinh tế nhiều thành phầnII.1.1
II.1.1
Tính tất yếu
Tính tất yếu
:
:
Thành phần kinh tế (TPKT) là khu vực kinh tế, kiểu
Thành phần kinh tế (TPKT) là khu vực kinh tế, kiểu
quan hệ kinh tế dựa trên một hình thức sở hữu TLSX
quan hệ kinh tế dựa trên một hình thức sở hữu TLSX
nhất đònh
nhất đònh
.
.
•
Trong TKQĐ, mỗi TPKT dựa trên cơ sở các hình
Trong TKQĐ, mỗi TPKT dựa trên cơ sở các hình
thức tổ chức sản xuất- kinh doanh với qui mô, trình
thức tổ chức sản xuất- kinh doanh với qui mô, trình
độ công nghệ và chòu sự chi phối bởi các qui luật
độ công nghệ và chòu sự chi phối bởi các qui luật
kinh tế , cơ chế quản lý kinh tế nhất đònh.

II.1.2
II.1.2
Vai trò của kinh tế nhiều thành phần:
Vai trò của kinh tế nhiều thành phần:Nhiều hình thức sở hữu TLSX tạo nên sự phù hợp với
Nhiều hình thức sở hữu TLSX tạo nên sự phù hợp với
thực trạng của LLSX trong TKQĐ.
thực trạng của LLSX trong TKQĐ.
Cho phép khai thác lợi thế so sánh của mỗi TPKT
Cho phép khai thác lợi thế so sánh của mỗi TPKT
(vốn, lao động, tổ chức quản lý, khoa học và công
(vốn, lao động, tổ chức quản lý, khoa học và công
nghệ…)
nghệ…)
Tạo điều kiện thực hiện các hình thức kinh tế quá độ.
Tạo điều kiện thực hiện các hình thức kinh tế quá độ.
Tạo tiền đề khắc phục tình trạng độc quyền, thiết lập
Tạo tiền đề khắc phục tình trạng độc quyền, thiết lập
quan hệ cạnh tranh.
quan hệ cạnh tranh.
Giải quyết một số vấn đề cấp bách về kinh tế - xã
Giải quyết một số vấn đề cấp bách về kinh tế - xã
hội như : việc làm, thu nhập, xóa đói giảm nghèo…
hội như : việc làm, thu nhập, xóa đói giảm nghèo…


II.2.1Kinh tế nhà nước
Kinh tế nhà nước
( KTNN
( KTNN
)
)KTNN là TPKT dựa trên chế độ sở huu công
KTNN là TPKT dựa trên chế độ sở huu công
cộng (toàn dân và nhà nước) về TLSX.
cộng (toàn dân và nhà nước) về TLSX.

Kết cấu
Kết cấu
: KTNN bao gồm:
: KTNN bao gồm:
tài nguyên quốc gia, ngân
tài nguyên quốc gia, ngân
sách NN, ngân hàngNN,
sách NN, ngân hàngNN,
dự trữ NN, kho bạc NN…
dự trữ NN, kho bạc NN…
doanh nghiệp 100% vốn

Hệ thống doanh nghiệp nhà nước
DN
Công ích
DN
SX- KD
DN thực hiện
Mục tiêu
An ninh chính trò,
Quốc phòng
DN thực hiện
Mục tiêu
Chính sách xã hội

15
15
KTNN giữ
KTNN giữ
vai trò chủ đạo
vai trò chủ đạo
trên các mặt :
trên các mặt :
Nắm giữ những vò trí trọng yếu, then chốt của
Nắm giữ những vò trí trọng yếu, then chốt của
nền kinh tế.
nền kinh tế.
Tấm gương về năng suất, chất lượng, hiệu
Tấm gương về năng suất, chất lượng, hiệu