"Lãi" vô hình từ văn hóa doanh nghiệp
Doanh nghiệp lớn hay nhỏ, sở hữu nhà nước hay tư nhân, trong nước hay có vốn đầu tư
nước ngoài, đều phải đối mặt với bài toán hợp tác giữa các cá nhân và giữa cá nhân với tập
thể.
Cân bằng giữa cá nhân và tập thể
Trong khi doanh nghiệp nỗ lực để tối đa hóa lợi nhuận, cá nhân có thể có mối quan tâm khác và
sẵn sàng hy sinh quyền lợi tập thể để theo đuổi mục đích riêng.
Ba đòn bẩy để giải quyết vấn đề hóc búa trên của doanh nghiệp gồm: văn hóa doanh nghiệp; cơ
cấu tổ chức; và chức năng công việc hàng ngày.
Những giá trị, niềm tin mà mọi người làm việc trong doanh nghiệp cùng công nhận và tin tưởng
chính là văn hóa doanh nghiệp. Lê là nữ giám đốc trẻ của một công ty cổ phần. Trong ba năm chị
điều hành doanh nghiệp, lợi nhuận tăng gần gấp đôi.
Tuy nhiên, nhìn lại ngần ấy thời gian cật lực lèo lái công ty, Lê thổ lộ: “Hồi mới về công ty, tôi
không hiểu vì sao các trưởng bộ phận của công ty không chịu hợp tác với nhau. Nhiều cuộc họp,
dường như chỉ có mình độc thoại. Bộ máy tổ chức có đầy đủ các chức danh nhưng việc vẫn
không chạy. Giao việc gì cho cấp dưới mình cũng phải rà soát lại mà vẫn luôn có nhiều sai sót”.
Là một người sắc bén, Lê nhận ra hệ thống ra quyết định từ trước đến nay phần lớn đi theo chiều
dọc từ các bộ phận lên giám đốc. Vị giám đốc tiền nhiệm với thời gian công tác lâu hơn một thập
niên và cá tính của ông đã tạo nên niềm tin trong công ty rằng “sếp luôn luôn đúng”.
Là một quản lý trẻ, Lê muốn dựa vào cấp dưới có dày dạn kinh nghiệm và muốn họ hợp tác với
nhau nhiều hơn. Chị có sáng kiến, chia lịch và sắp xếp tên các trưởng phòng theo thứ tự chữ cái,
sau đó mỗi tháng tổ chức ăn trưa hoặc chiều tại nhà một trưởng phòng với sự có mặt của các
trưởng phòng khác.
Ngoài ra, thỉnh thoảng Lê còn tổ chức ngày hội của công ty nhân các kỳ nghỉ lễ kết hợp với huấn
luyện kỹ năng truyền đạt, giao tiếp thông qua các trò chơi quản lý. Những nỗ lực của Lê đã được
bù đắp phần nào. Nền “văn hóa mới” đã dần dần nhen nhóm, thúc đẩy sự hợp tác của các bộ
phận trong đơn vị.
Không như các đơn vị trong nước, sử dụng các ngày lễ, Tết để đánh giá kết quả lao động và khen
thưởng, nhiều tổ chức nước ngoài khôn khéo kết hợp khuyến khích vật chất gắn với hoạt động
văn hóa của công ty để mỗi cá nhân tự suy gẫm và hành xử sao cho có được sự cân bằng giữa
thành quả lao động cá nhân và sự hợp tác của tập thể.

và tổng công ty đều hướng về các mục tiêu chung, như thế, cấp quản lý chẳng cần lo lắng cung
cấp các giải pháp khuyến khích vật chất vì bản thân các đơn vị này đều cùng có ước muốn như
nhau.
Nếu văn hóa doanh nghiệp hình thành nên giá trị và lòng tin của mọi thành viên trong tập thể,
người lao động sẽ làm việc mà không nghĩ đến tiền thưởng. Chẳng hạn, nếu lợi thế cạnh tranh
của doanh nghiệp xoay quanh nguyên tắc sáng tạo và chất lượng sản phẩm là niềm tự hào của
công ty, cá nhân trong công ty xem sự thỏa mãn của mình gắn liền với điều này, doanh nghiệp sẽ
ít cần đến các giải pháp động viên về mặt tiền bạc.
Quản lý công ty khó khăn trong việc dùng tiền làm động lực của sự hợp tác sẽ tìm thấy văn hóa
doanh nghiệp là cứu cánh để lái người lao động đi theo hướng làm việc mà không chỉ nghĩ đến
tiền thưởng. Tất nhiên, trong bối cảnh hiện nay, chúng ta cũng không hề quên câu tục ngữ có từ
xa xưa của cha ông: “Có thực mới vực được đạo”.
Theo Thời báo Kinh tế Sài Gòn