Làm thế nào để tiếp thu được nhiều kiến thức?
Làm thế nào để tiếp thu được nhiều kiến thức? Chúng ta có thể thấy sự khác biệt
rất rõ giữa mọi người. Hai sinh viên ra trường cùng bằng cấp, nhưng sau một thời
gian thì kiến thức 2 người khác nhau hoàn toàn, một người thì vẫn cứ tù mù, trong
khi người kia thì thông thái ra bội phần, và người tù mù lại có thể là người ra
trường với hạng cao hơn. Hai người cùng vào làm một hãng, cùng một lúc, cùng
một loại công việc, một người thì lên vù vù, một người thí cứ ì ạch một chỗ. Điều
gì đã xảy ra?
Có nhiều cách để l ý giải hiện tượng này trong thực tế, nhưng hai điểm quan trọng
nhất để lý giải là, thứ nhất, khả năng làm việc chung với mọi người và, thứ hai,
khả năng tiếp thu kiến thức. Và hai điều này, thực ra liên hệ mật thiết với nhau.
Chúng ta nghĩ là cứ học nhiều, như là đọc sách nhiều, thì có nhiều kiến thức. (Học
ở đây nói theo nghĩa hẹp—ngồi xuống dở sách ra học hay nghiên cứu điều gì đó).
Chúng ta thường nghĩ rằng tiếp thu kiến thức là tích cực nhồi kiến thức vào đầu,
như là mang từng bao gạo vào kho gạo cho đầy. Đó đúng là một cách tiếp thu kiến
thức. Nhưng cách đó vừa chậm vừa mệt (Vác mấy bao tạ nhất định là phải mệt,
phải không các bạn. :-) ).
Thực ra, kíến thức như ánh sáng mặt trời, chiếu tự nhiên trên vạn vật. Tâm trí là
căn nhà dưới ánh mặt trời. Chỉ cần mở toang hết các cánh cửa lớn nhỏ thì ánh sáng
ùa vào tràn ngập, chiếu sáng từng ngỏ ngách tăm tối trong nhà. Cách tiếp thu kiến
thức như vậy vừa nhanh, vừa nhẹ, vừa dễ, vừa hiệu lực, phải không các bạn?
Tiếp thu kiến thức không phải là ì ạch khiêng kiến thức vào nhà kho, mà là mở
toang mọi cánh cửa để kiến thức ùa vào. Hai cách tiếp thu này khác nhau, và có
thể làm cho kiến thức của hai người khác nhau như 100 và 1 đó các bạn. Không
thể xem thường được.
Nhưng điều gì là các cánh cửa tâm trí? À, câu này trả lời thì hơi mệt, vì danh sách
thì quá dài. Chúng ta cần nghiên cứu một cách nhớ ngắn gọn hơn. Câu trả lời ngắn
nhất và đầy đủ nhất là “cái tôi”, nhưng lại quá trừu tượng, cho nên ta cần phải cụ
thể hóa “cái tôi” trong một vài thí dụ điển hình. Nói chúng là: Tất cả những gì liên
hệ đến việc định hình “Tôi”—định hình bạn à ai—đều là các cánh cửa có thể đóng
trí. Nếu chúng ta cứ mở toang chúng ra, thì ánh sáng trí tuệ sẽ ùa vào.
Người ta hay nói “Học một biết mười”, có chuyện đó không các bạn? Thưa có.
Nếu các cánh cửa của tâm trí của bạn mở toang, bạn nhìn một chuyện, có thể hiểu
ra đến 10 chuyện, trong khi những người khác cũng nhìn sự kiện đó chỉ thấy có 1
chuyện hay ½ chuyện mà thôi.
Và ở đầu bài chúng ta có nói đến khả năng làm việc chung với mọi người như là
một yếu tố, bên cạnh yếu tố tiếp thu kiến thức, để lý giải cho thành công, nhưng
trong bài ta chẳng nói gì đến điểm này cả. Tại sao? Thưa, lý do là nếu ta mở toang
hết các cánh cửa của tâm trí, thì ta sẽ làm việc tốt với tất cả mọi người. Người
khiêm tốn và rộng mở như thế luôn luôn rất giỏi về làm việc nhóm (teamwork).
Làm việc tốt với mọi người là hệ quả đương nhiên của sự mở rộng tâm trí. Mở
rộng các cánh cửa của tâm trí vừa giúp ta tiếp thu kiến thức, vừa giúp ta làm việc
tốt với mọi người.