1
Chủ đề: Ưu nhược điểm của các cơ cấu tổ chức phổ biến nhất hiện nay.
BÀI LÀM:
I./ KHÁI NIỆM VỀ QUẢN TRỊ NHÂN SỰ:
1. Khái niệm: Quản trị nhân sự là sự phối hợp một cách tổng thể các hoạt định,tuyển mộ,tuyển chọn,
duy trì, phát triển, động viên và tạo điều kiện thuận lợi cho tài nguyên nhân sự thông qua tổ chức,nhằm
đạt được mục tiêu chiến lược và định hướng viễn cảnh của tổ chức.
- Tài nguyên nhân sự là tất cả mọi cá nhân tham gia bất cứ hoạt động nào.
- Tổ chức có thể lớn nhỏ đơn giản hay phức tạp, là chính trị hay tranh cử.
- Quản trị nhân sự hiện diện khắp mọi phòng ban.
II./KHÁI NIỆM VỀ CƠ CẤU TỔ CHỨC TRONG QUẢN TRỊ NHÂN SỰ:
Trong điều kiện nền kinh tế luôn thay đổi với các chính sách hội nhập với thế giới và mở cửa, các tổ
chức cũng phải thay đổi cơ cấu và nhân lực nhằm thích ứng cao nhất với những thay đổi trên. Qui mô và
cơ cấu của bộ phận quản trị nguồn nhân sự trong một tổ chức phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Trước hết, đó
là qui mô của tổ chức xét theo số lượng cán bộ công nhân viên, qui mô về khối lượng sản xuất, qui mô về
thị phần, qiu mô về vốn và cơ sở vật chất (tổ chức mang tính gia đình- qui mô nhỏ, qui mô vừa- doanh
nghiệp hay công ty và qui mô lớn- tổng công ty hay tập đoàn). Tiếp đến là khối lượng công việc cần
được giải quyết phục vụ cho công tác quản lý và các yếu tố thuộc điều kiện bên trong và bên ngoài như
tính chất công việc, trình độ của lực lượng lao động, quan hệ sở hữu của tổ chức và các quan hệ giữa
người lao động với lãnh đạo, các tổ chức đoàn thể và chính trị trong tổ chức, thị trường lao động, hệ
thống chính sách và pháp luật của nhà nước, tình hình phát triển của nền kinh tế và khoa học kĩ thuật,
công nghệ….Khi hình thành bộ phận quản trị nhân sự, các yếu tố trên cần được tính đến nhằm đảm bảo
khả năng hoàn thành nhiệm vụ đặt ra của tổ chức và tính hiệu quả.
1. Khái niệm về cơ cấu tổ chức :
- Cơ cấu tổ chức là sự sắp xếp các bộ phận, các đơn vị trong một tổ chức thành một thể thống nhất,
với quan hệ về nhiệm vụ và quyền hạn rõ ràng, nhằm tạo nên một môi trường nội bộ thuận lợi cho sự làm
việc của mỗi cá nhân, mỗi bộ phận cần phát huy được năng lực và nhiệt tình của mình để đóng góp tốt
nhất vào việc hoàn thành mục tiêu chung của tổ chức.
- Hiện nay, một doanh nghiệp luôn chịu tác động một cách trực tiếp của nhiều yếu tố, nào là yếu tố
vi mô rồi vĩ mô… vì vậy, doanh nghiệp có rất nhiều vấn đề cần giải quyết. Mà là một tổ chức thì doanh
nghiệp phải xác định trách nhiệm và quyền hạn nhất định của từng bộ phận, đơn vị để cùng thực hiện

tắc thống nhất chỉ huy, một nguyên tắc của quản trị, vì những người cấp dưới chỉ nhận mệnh lệnh của
một cấp trên duy nhất, điều đó cũng tạo điều kiện cho cấp dưới thực hiện tốt các nhiệm vụ của mình.
+ Một cái ưu điểm của mô hình này nữa là nhanh chóng, linh hoạt,ít tốn kém, sử dụng rất có hiệu
quả ở những cấp quản trị thấp.
- Nhược điểm:
+ Đòi hỏi người lãnh đạo phải giỏi toàn diện vì anh ta là người lãnh đạo đồng thời cũng là người
trực tiếp thực hiện tất cả những công việc thuộc các chức năng quản trị.
+ Mô hình này chỉ áp dụng với những doanh nghiệp có qui mô nhỏ, với khối lượng công tác quản
trị ít, thường thấy ở các cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể, hộ gia đình. Khi doanh nghiệp phát triển, tổ
chức lớn về qui mô thì cơ cấu này sẽ không còn phù hợp. Sự tập trung vào nhà quản trị sẽ gây ra sự tắc
nghẽn do quá tải và doanh nghiệp sẽ không hoạt động được.
+ Ngoài ra, mô hình tổ chức này còn mang tính mạo hiểm cao, vì nếu do một biến cố bất ngờ mà
nhà quản trị không còn tiếp tục làm việc thì cả doanh nghiệp sẽ rơi vào tình trạng khủng hoảng.
2.2. Cơ cấu tổ chức chức năng:
Sơ đồ cơ cấu tổ chức chức năng:
GIÁM ĐỐC

Phó giám đốc sản xuất phó giám đốc kinh doanh
Phòng Phòng Phòng Phòng Phòng
3
KH TC KT NS KCS
- Đặc điểm: - Cơ cấu tổ chức chức năng là sự phát triển theo khuynh hướng chức năng để làm
cho nó trở thành một dạng chủ yếu trong toàn tổ chức đó. Cơ cấu này xuất phát từ yêu cầu phù hợp về
chuyên môn giống nhau được nhóm gộp thành bộ phận. Các doanh nghiệp càng lớn thì bộ phận chức
năng càng được chia ra hẹp.Các bộ phận quản lý cấp dưới nhận mệnh lệnh từ nhiều phòng ban chức năng
khác nhau. Đôi khi các mệnh lệnh này có thể trái ngược nhau hoặc mâu thuẫn với nhau, gây khó khăn
cho cấp thừa hành. Cơ cấu này thường được áp dụng cho các doanh nghiệp vừa và chưa phân định thành
nhiều chức năng riêng lẻ.
- Ưu điểm:
+ Hiệu quả tác nghiệp cao.

quan giúp việc theo chức năng nào. Đối với những doanh nghiệp hoặc tổ chức lớn, người đứng đầu tổ
chức trước khi ra mệnh lệnh cần tham khảo ý kiến của các bộ phận chức năng.
- Mối quan hệ trong hệ thống cơ cấu tổ chức kiểu này được thiết lập chỉ theo chiều dọc, nằm trong
chuỗi xích quyền lực từ cấp cao nhất đến các cấp tiếp theo.
- Công việc quản trị được tiến hành theo tuyến dọc đã được thiết lập như đã nói trên.
-Ưu điểm:
+ Tuân thủ nhất quán nguyên tắc một thủ trưởng. tạo được sự thống nhất và tập trung cao độ
trong mệnh lệnh, điều khiển.
+ Các trưởng bộ phận chịu trách nhiệm toàn diện về sản phẩm hay dịch vụ do bộ phận mình sản
xuất ra.
+ Cơ cấu này tạo điều kiện thuận lợi để đào tạo những nhà quản trị cấp cao.
-Nhược điểm:
+ Đòi hỏi người thủ trưởng phải có kiến thức rộng, toàn diện trên những chức năng chuyên môn
quan trọng, điều này rất khó thực hiện với những tổ chức có quy mô lớn và phức tạp về những lĩnh vực
chuyên môn.
+ Cơ cấu này có sự trùng lắp về các chức năng ở những đơn vị khác nhau.
+Làm phân tán lực lượng lao động, tốn kém thêm thiết bị lao động.
+ Hạn chế việc sử dụng những chuyên gia có trình độ cao trong lĩnh vực chuyên môn.
2.4. Cơ cấu tổ chức trực tuyến- chức năng:
Sơ đồ cơ cấu tổ chức trực tuyến -chức năng:
GIÁM ĐỐC
Phó giám đốc sản xuất Phó giám đốc kinh doanh
Phòng Phòng Phòng Phòng Phòng
KH TC KT NS KCS
PX1 PX2 PX3 CH1 CH2 CH3
- Đặc điểm: Cơ cấu trực tuyến- chức năng là cơ cấu phối hợp của hai loại cơ cấu tổ chức trực
tuyến và chức năng. Ở đây người lãnh đạo trực tuyến được sự hỗ trợ về mặt chuyên môn dưới hình thức
tham mưu, cố vấn đưa ra các quyết định thuộc những lĩnh vực chuyên môn của các đơn vị chức năng. Do
cơ cấu tổ chức theo trực tuyến và cơ cấu quản lý theo chức năng có những ưu điểm và nhược điểm riêng
nên hiện nay nhiều doanh nghiệp và tổ chức lựa chọn kiểu cơ cấu quản lý theo trực tuyến – chức năng,