PHẦN I: MỞ ĐẦU
Các chất điều hoà sinh trưởng thực vật (plant growth regulator) là một nhóm chất
có bản chất hoá học khác nhau nhưng đều có một tác dụng điều hoà quá trình sinh
trưởng, phát triển của cây và đảm bảo mối liên hệ giữa các cơ quan, bộ phận của cây.
Chất điều hoà sinh trưởng thực vật được chia ra làm 2 nhóm: Các chất kích thích sinh
trưởng (Stimulator). Các chất ức chế sinh trưởng (Inhibitor). Hai nhóm này có tác dụng
đối kháng với nhau về mặt sinh lý.
Các chất kích thích sinh truởng bao gồm các chất mà ở nồng độ sinh lý có tác
dụng kích thích quá trình sinh trưởng của cây (gồm các nhóm chất auxin, gibberellin
và cytokinin).
Các chất ức chế sinh trưởng gây tác dụng ức chế lên quá trình sinh trưởng của
cây (gồm các chất như abcisic acid (ABA), ethylene; các chất phenol, các chất làm
chậm sinh trưởng, các chất diệt cỏ, …)
Các chất điều hoà sinh trưởng do cây tự tổng hợp gọi là chất tự nhiên, còn các
chất do con người tổng hợp bằng con đường hoá học gọi là chất nhân tạo. [1]
Thuật ngữ chất ức chế (Inhibitor) và chất làm chậm sinh trưởng (retardant) hiện
nay chưa được phân biệt rõ. Abscisic acid và những chất ức chế khác đã ức chế hoặc
làm chậm hay trì hoãn những quá trình sinh lý hoặc sinh hóa. Tuy nhiên, việc ứng dụng
chúng để làm chậm quá trình sinh trưởng thì chưa được áp dụng hoàn toàn vào thực tiễn
vì nhiều lý do.
Ngày nay có nhiều hợp chất hữu cơ tổng hợp được dùng trong nông nghiệp để
làm chậm sự sinh trưởng của thực vật. Chất làm chậm sinh trưởng của thực vật (plant
growth retardant) là một hợp chất hữu cơ làm chậm sự phân chia tế bào và sự vươn dài
tế bào trong mô chồi và như vậy nó điều hoà chiều cao cây mà không gây ra sự biến
dạng của lá và thân. Cây được xử lý với một chất làm chậm sinh trưởng có lá màu xanh
đen điển hình và sự trổ hoa bị ảnh hưởng trực tiếp. Sự phát triển của những cây này thì
không hoàn toàn bị ngăn cản nhưng cho ra một dạng cây cằn cỗi hơn.[1,2]
1
PHẦN II: NỘI DUNG
Chương I: Abscisic acid
Năm 1961, hai nhà khoa học người Mỹ Liu và Carn đã tách được một chất dưới

Sơ đồ sự chuyển hóa của acid abscisic
1.3 Những ảnh hưởng sinh lý của abscisic acid [1,2]
ABA phân phối rộng trong giới thực vật như thực vật bậc cao, rêu, tảo lục, nấm,
mới đây cũng thấy trong nảo chuột. Tuy nhiên nó chưa được tìm thấy trong vi khuẩn.
Abscisic acid là một sản phẩm tự nhiên liên quan đến nhiều lĩnh vực sinh trưởng và
phát triển của thực vật như ức chế sinh trưởng, kích thích sự phát triển phôi bình
thường, tích lũy proteins trong hột và sự đáp ứng nổi bật với stress. ABA hoạt động như
một tính hiệu cho biết cây trong tình trạng stress, tuy nhiên, nó cũng liên quan với
những quá trình sinh lý thông thường trong cây. Sau đây là những ảnh hưởng sinh lý
của ABA: farnesyl pyrophosphate mới sinh ra ABA. Con đường thứ hai là từ
isopentenyl pyrophosphate tạo thành carotenoid rồi qua một loạt biến đổi để sinh ra
ABA.
3
Sơ đồ sự ảnh hưởng của acid abscisic lên sự đóng mở của khí khổng
- Đóng mở khí khẩu: Vai trò quan trọng của ABA như là một chất cảm ứng với
stress đã được biết trong nhiều năm qua. Xử lý ABA ngoại sinh gây đóng khí khẩu
trong điều kiện sáng và duy trì cho đến khi ABA bị chuyển hóa. Trong điều kiện stress
do thiếu nước ABA có thể gia tăng lên 20 lần. Sự stress do thiếu nước ở rễ cũng sản
sinh ra ABA rồi di chuyển đến lá và toàn cây để làm cho khí khẩu đóng lại. Khi cây
nhận ánh sáng trong điều kiện không bị stress, có một dòng di chuyển của potassium
vào những tế bào bảo vệ nhờ vào bơm ATP-phụ thuộc với K+ nằm trong màng plasma
của tế bào bảo vệ trong khi H+ và các acid hữu cơ như malicacid được vận chuyển ra
ngoài. Khi điều này xảy ra, thế năng thẩm thấu trở nên âm và tế bào giảm thế năng
nước, nước đi vào tế bào và làm cho khẩu mở.
Khi cây bị stress sẽ làm cho K+ đi ra khỏi tế bào bảo vệ trong khi H+ và các acid
hữu cơ đi vào làm cho khẩu đóng lại. ABA ngăn cản sự mở khí khẩu trong điều kiện
sáng bằng cách cản trở quá trình trên cho đến khi bị chuyển hóa hoàn toàn.
- Bảo vệ chống lại stress do mặn và nhiệt độ: Hàm lượng ABA gia tăng khi
cây bị stress do mặn, lạnh và nóng. Những sự biến đổi này là nguyên nhân của sự
4

6