11 Pháưn I
TRANG BË CÄNG NGHÃÛ

Chỉång 1
ÂÄƯ GẠ GIA CÄNG CÅ

1-1. Khại niãûm :
Cháút lỉåüng sn pháøm cå khê, nàng sút lao âäüng v giạ thnh l nhỉỵng chè
tiãu kinh tãú ké thût quan trng trong sn xút cå khi. Âãø âm bo cạc chè tiãu
trãn, trong quạ trçnh chãú tảo cạc sn pháøm cå khê, ngoi mạy càõt kim loải(mạy
cäng củ) v dủng củ càõt, chụng ta cn cáưn cọ cạc loải âäư gạ v dủng củ phủ (gi
l trang bë cäng nghãû)û. Trang bë cäng nghãû âọng mäüt vai tr ráút quan trng, nhåì
nọ sn xút cå khê cọ thãø âm bo v náng cao cháút lỉåüng, tàng nàng sút v hả
giạ thnh chãú tảo sn pháøm.
Trang bë cäng nghãû (âäúi våïi gia cäng cå khê), l ton bäü cạc phủ tng km
theo ma
ïy cäng củ nhàòm måí räüng kh nàng cäng nghãû ca mạy, tảo âiãưu kiãûn cho
viãûc thỉûc hiãûn quạ trinh cäng nghãû chãú tảo cå khê våïi hiãûu qu kinh tãú v ké thût
cao.
Theo kãút cáúu v cäng dủng, trang bë cäng nghãû âỉåüc phán thnh hai loải :
trang bë cäng nghãû vản nàng v trang bë cäng nghãû chun dng.
Âàûc âiãøm ca trang bë vản nàng l khäng phủ thüc vo âäúi tỉåüng gia cäng
nháút âënh v âỉåüc sỉí dủng ch úu vo dảng sn xút âån chiãúc v loảt nh. Cn
trang bë cäng nghãû chun dng thç kãút cáúu v tênh nàng ca nọ phủ thüc vo
mäüt hồûc mäüt nhọm âäúi tỉåüng gia cäng nháút âënh, nọ âỉåüc dng ch úu trong
sn xút hng khäúi v
loảt låïn, cạ biãût trong sn xút nh v âån chiãúc u cáưu cọ

xút.
Âãø âm bo chỉïc nàng lm viãûc v hiãûu qu sỉí dủng ca âäư gạ v dủng củ
phủ vãư màût ké thût v kinh tãú trỉåïc hãút cáưn ph
i lỉûa chn v xạc âënh nhỉỵng
trang bë cäng nghãû vản nàng sàơn cọ; cn âäúi våïi trang bë cäng nghãû chun dng
cáưn phi thiãút kãú, tênh toạn kãút cáúu âụng ngun lê, tho mn cạc u cáưu do
ngun cäng âàût ra vãư cháút lỉåüng, nàng sút v hiãûu qu kinh tãú ca quạ trçnh chãú
tảo sn pháøm cå khê trãn thiãút bë sn xút, sau âọ phi giạm sạt v âiãưu hnh chàût
ch quạ trçnh chãú tảo v thỉí nghiãûm cạc trang bë chun dng.
Viãûc tênh toạn thiãút kãú mäüt trang bë cäng nghãû âãø âảt âỉåüc u ké thût,
âm bo nàng sút cao nhàòm náng cao hiãûu qu ca quạ trçnh sn xút l nhiãûm
vủ ca ngỉåìi lm cäng tạc chãú tảo mạy.
M
ún lm täút âỉåüc viãûc âọ phi cọ nhỉỵng kiãún thỉïc nháút âënh. Trãn cå såí
phán têch quạ trçnh tảo hçnh, quạ trçnh gáy ra sai säú gia cäng, cng våïi nhỉỵng hiãøu
biãút vãư thiãút bë, dủng củ, vãư cå hc trong âọ cọ cå hc váût ràõn biãún dảng âỉåüc ạp
dủng củ thãø våïi så âäư gia cäng âãø phán têch, tênh toạn v thiãút kãú nãn nhỉỵng trang
bë cäng nghãû cáưn thiãút.
1-2. Âënh nghéa v cäng dủng ca âäư gạ gia cäng.
1-2-1. Âënh nghéa. Âäư gạ gia cäng cå l mäüt loải trang bë cäng nghãû nhàòm
xạc âënh vë trê chênh xạc ca chi tiãút gia cäng so våïi dủng củ càõt, âäưng thåìi giỉỵ
vỉỵng vë trê âọ trong sút quạ trçnh gia cäng.
1-2-2. Cäng dủng ca âäư gạ gia cäng.
Nọi chung, âäư gạ gia cäng cọ cạ
c cäng dủng chênh nhỉ sau :
- Bo âm âäü chênh xạc vë trê ca cạc bãư màût gia cäng. Nhåì âäư gạ âãø gạ
âàût chi tiãút, cọ thãø xạc âënh mäüt cạch chênh xạc vë trê tỉång âäúi ca chi tiãút gia
cäng âäúi våïi mạy v dao càõt, hån nỉỵa cọ thãø âảt âỉåüc âäü chênh xạc vë trê ny
tỉång âäúi cao mäüt cạch äøn âënh,tin cáûy v nhanh chọng.
- Náng cao nàng sút lao âäüng. Sau khi sỉí dủng âäư gạ cọ thãø loải b bỉåïc

âäư gạ ny âỉåüc sỉí dủng khi sn pháøm v cäng nghãû tỉång âäúi äøn âënh trong sn
xút loảt låïn, hng khäúi.
Vê dủ: âäư gạ gia cäng läù àõc piston, âäư gạ phay biãn dảng cam...
c/ Âäư gạ vản nàng làõp ghẹp (âäư gạ täø håüp):
Theo u cáưu gia cäng ca mäüt ngun cäng no âọ, chn mäüt bäü cạc chi
tiãút tiãu chøn hồûc bäü pháûn â âỉåüc chøn bë trỉåïc âãø täø håüp thnh cạc âäư gạ.
Loải âäư gạ ny sau khi dng xong cọ thãø thạo ra, lau chi sảch s v cáút vo kho
âãø tiãúp tủc sỉí dủng.
Sỉí dủng loải âäư gạ ny cọ
ỉu âiãøm l gim chu kç thiãút kãú v chãú tảo âäư gạ,
lm gim thåìi gian chøn bë sn xút; âäưng thåìi våïi mäüt bäü cạc chi tiãút ca âäư gạ
â âỉåüc tiãu chøn hoạ cọ thãø âỉåüc sỉí dủng nhiãưu láưn, tiãút kiãûm váût liãûu chãú tảo
âäư gạ; gim cäng lao âäüng v gim giạ thnh sn pháøm
Nhỉåüc âiãøm : cáưn âáưu tỉ väún khạ låïn âãø chãú tảo hng vản chi tiãút tiãu
chøn våïi âäü chênh xạc v âäü bọng cao, váût liãûu cạc chi tiãút ny thỉåìng l thẹp
håüp kim, thẹp cräm, thẹp niken; âäü cỉïng vỉỵng kẹm hån âäư gạ thäng dủng; nàûng
v
cäưng kãưnh hån so våïi âäư gạ vản nàng.
ỈÏng dủng: loải âäư gạ ny dng thêch håüp trong dảng sn xút loảt nh,
chng loải chi tiãút nhiãưu, âàûc biãût âäúi våïi nhỉỵng sn pháøm måïi.

14 - Âäư gạ âiãưu chènh v âäư gạ gia cäng nhọm: Hai loải âäư gạ ny cọ chung
mäüt âàûc âiãøm l sau khi thay âäøi hồûc âiãưu chènh mäüt säú chi tiãút cạ biãût ca âäư gạ
thç cọ thãø gia cäng nhỉỵng chi tiãút cọ hçnh dạng, kêch thỉåïc v cäng nghãû gáưn
giäúng nhau. Nhỉng âäúi tỉåüng gia cäng ca âäư gạ vản nàng âiãưu chènh khäng r
rng v phảm vi sỉí dủng tỉång âäúi räüng, vê dủ mám càûp hoa mai dng trãn mạy
tiãûn, âäư gạ khoan trủ trỉåüt thanh ràng.. . Âäư gạ gia cäng nhọm âỉåüc thiãút kãú v

gạ âãø phán loải. Cạc thnh pháưn ch úu ca âäư gạ gia cäng gäưm :
- Âäư âënh vë (cå cáúu âënh vë): dng âãø xạc âënh vë trê ca chi tiãút trong âäư
gạ (chäút âënh vi, phiãún tç âënh vë, khäúi V âënh vë, trủc gạ,...).
- Âäư kẻp chàût (cå cáúu kẻp chàût): dng âãø thỉûc hiãûn viãûc kẻp chàû
t chi tiãút gia
cäng (cháúu kẻp, ren , bạnh lãûch tám, ân....)

15 - Chi tióỳt hoỷc cồ cỏỳu so dao, dỏựn hổồùng: duỡng õóứ xaùc õởnh vở trờ chờnh xaùc
cuớa dao õọỳi vồùi õọử gaù (dổồợng so dao, baỷc dỏựn khoan, baỷc doa...).
- Chi tióỳt õởnh vở õọử gaù trón maùy: duỡng õóứ õởnh vở õọử gaù trón baỡn maùy (then
õởnh hổồùng õọử gaù phay...)
- Thỏn õọử gaù: cacù chi tióỳt õởnh vở, keỷp chỷt ...õổồỹc lừp trón noù õóứ taỷo thaỡnh
mọỹt õọử gaù hoaỡn chốnh
- Caùc chi tióỳt vaỡ cồ cỏỳu khaùc: õóứ thoớa maợn yóu cỏửu gia cọng, trón õọử gaù coỡn
coù caùc chi tióỳt vaỡ cồ cỏỳu khaùc nhổ cồ cỏỳu phỏn õọỹ, cồ cỏỳu õởnh tỏm, cồ cỏỳu phoùng
õaỷi lổỷc keỷp, cồ cỏỳu sinh lổỷc...

_ %%%%% _