Sốt siêu vi ở trẻ em

Các tin tức dồn dập gần đây cho thấy một hiện tượng bùng phát các bệnh
nhiễm virus ở trẻ em, bao gồm những bệnh lý đặc thù như quai bị và sốt xuất
huyết và các dạng bệnh phát triển thành dịch gọi chung là nhiễm siêu vi mà tác
nhân gây bệnh cần phải được xác định cụ thể hơn. Gây chú ý nhiều nhất là dịch
“sốt siêu vi” đang hoành hành ở trẻ em và học sinh tại Hà Nội và một số tỉnh,
thành, với biểu hiện chính là sốt và các triệu chứng đường hô hấp (ho, sổ mũi, đau
họng...).

Có nhiều loại tác nhân siêu vi (trên 250 phân típ kháng nguyên thuộc 8
giống khác nhau) có thể gây hội chứng hô hấp. Có lẽ đây là nhóm bệnh lý cấp tính
phổ biến nhất - mà mỗi người bình quân hằng năm mắc phải 3 - 5 lần, nhiều nhất
là ở trẻ nhỏ. Đại đa số các bệnh nhiễm này liên hệ đường hô hấp trên, nhưng bệnh
đường hô hấp dưới cũng có thể phát sinh, đặc biệt ở trẻ nhỏ và một số nhóm dịch
tễ. Thường gặp nhất là:
- Các rhinovirus, tác nhân chính gây hội chứng cảm lạnh (sổ mũi, nghẹt
mũi, nhảy mũi), đôi khi gây biến chứng viêm tai, viêm xoang, viêm phổi hay các
cơn kịch phát hen suyễn hoặc viêm phế quản.
- Coronavirus: cũng thường gây cảm lạnh.
- Adenovirus: gây cảm lạnh, viêm họng và đôi khi viêm phổi ở trẻ em, có
thể phát thành dịch ở trường học và doanh trại quân đội.
- Virus cúm A, B: gây bệnh cúm, có thể gây biến chứng viêm phổi hay
viêm mũi - họng.
- Phó cúm: viêm thanh quản, viêm phổi ở trẻ em, viêm họng, cảm lạnh,
viêm khí phế quản ở người lớn.
- RSV (virus hợp bào hô hấp): viêm phổi và viêm tiểu phế quản ở trẻ em,
cảm lạnh ở người lớn, viêm phổi ở người già...
- Enterovirus (các virus Echo và Coxsackie): gây bệnh sốt cấp tính không
đặc thù (“cúm mùa hè”), bệnh Bornholm (sốt, tức ngực, đau bụng trên), bệnh sốt
phát ban, bệnh tay - chân - miệng (nổi mụn nước, bóng nước, loét, phát ban)...

(Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương) và Thạc sĩ Bác sĩ Nguyễn Tiến Lâm- Phó
Trưởng khoa virus ký sinh trùng (Viện các bệnh truyền nhiễm và nhiệt đới quốc
gia); tham gia chương trình Phòng mạch Online sẽ giải đáp mọi thắc mắc của bạn
đọc xung quanh việc phòng, chống bệnh sốt xuất huyết; cách nhận biết, xử lý khi
gia đình có người thân mắc bệnh sốt xuất huyết.
* Cháu muốn hỏi những triệu chứng nào để phát hiện bệnh SXH? Làm thế
nào phát hiện bệnh sớm và nếu nghi bị SXH thì phải đưa đến bệnh viện ngay phải
không?(Thái Anh, 20 tuổi)
ThS. BS Nguyễn Tiến Lâm: Những triệu chứng để phát hiện bệnh SXH là
sốt cao đột ngột, rất đau đầu, đau mỏi người, đau mỏi cơ, khớp, mệt mỏi, có thể
chảy máu mũi hoặc chảy máu chân răng.Người bệnh có biểu hiện các chấm nốt
xuất huyết dưới da (nốt bầm đỏ, tím).
Để phát hiện sớm bệnh SXH thì khi có những triệu chứng trên trong vòng
1-3 ngày nếu người bệnh sống trong vùng có nhiều người đã được chẩn đoán là
SXH thì cần nghĩ tới khả năng bị bệnh SXH. Trong trường hợp người bệnh sốt
cao, mệt lả, nôn, đau bụng, xuất huyết nhiều, đi tiểu ít thì phải đưa bệnh nhân đến
bệnh viện ngay.
GS.TS Đặng Đức Phú: Ngoài ra, có những điều có thể dễ dàng hơn cho bác
sĩ lâm sàng trong chẩn đoán nếu như bác sĩ dự phòng cung cấp những thông tin
liên quan đến bệnh tại vùng xảy ra dịch.
* Bệnh sốt xuất huyết là do những nguyên nhân gì gây ra, thưa BS? Tại sao
bệnh lại phát theo mùa?(Hà Quang, 36 tuổi)
GS. TS Đặng Đức Phú: Bệnh sốt xuất huyết xuất hiện do người bệnh bị
nhiễm virus dengue, nhưng người bị nhiễm loại virus này thường do vật trung
gian, ở đây là muỗi cái, cụ thể là loại muỗi Ae.aegypti, Ae.albopictus đã hút máu
của một người đã, đang bị nhiễm bệnh. Để đủ bữa ăn, con muỗi này thông thường
phải hút máu của 4-5 người và cũng do vậy cho nên người ta cho rằng muỗi có thể
truyền bệnh cho nhiều người một lúc. Do số lượng muỗi biến động theo mùa, chủ
yếu vào mùa mưa muỗi sinh sôi nảy nở mạnh. Do vậy ở Việt Nam, bệnh thường
phát triển mạnh vào tháng 7 đến tháng 10 hàng năm .