Cơ sở lý thuyết về chiến lược đào tạo và phát triển nguồn nhân
lực
I. Chiến lược đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp
Mỗi một doanh nghiệp để tồn tại và phát triển cần có sự kết hợp
giữa các nguồn lực, từ nguồn lực về tài chính đến nguồn lực về con
người, từ sự phát huy nội lực đến ứng dụng ngoại lực một cách hiệu
quả nhất. Thế mạnh của mỗi nguồn lực là thế mạnh của doanh nghiệp
trên thương trường. Trong nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung thế mạnh
của nguồn lực tài chính quyết định lớn nhất đến sự tồn tại và phát triển
của doanh nghiêp. Nhưng trong nền kinh tế thị trường hiện nay, thì
nguồn nhân lực đóng vai trò rất quan trọng, nó quyết định tới chất lượng
kinh doanh của doanh nghiệp. Doanh nghiệp duy trì và phát triển tốt phụ
thuộc lớn vào trình độ và khả năng của nguồn nhân lực trong công ty.
Nguồn nhân lực không tự nhiên dồi dào, không tự nhiên đáp ứng được
nhu cầu của doanh nghiệp mà doanh nghiệp cần có chiến lược đào tạo
và phát triển nguồn nhân lực riêng, sao cho phù hợp với chiến lược kinh
doanh của mỗi doanh nghiệp.
1. Khái niệm về chiến lược
Thuật ngữ chiến lược có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp với hai từ “
stratos” (quân đội, bầy, đoàn) và “agos” (lãnh đạo, điều khiển). Thông
thường người ta hiểu chiến lược là khoa học và nghệ thuật chỉ huy quân
sự, được ứng dụng để lập kế hoạch tổng thể và tiến hành chiến dịch có
quy mô lớn.
Từ thập kỷ 60 (thế kỷ XX) chiến lược được ứng dụng vào lĩnh vực
kinh doanh và thuật ngữ ‘ chiến lược kinh doanh” ra đời . Tuy nhiên,
quan niệm về chiến lược kinh doanh cũng được phát triển dần theo thời
gian và người ta cũng tiếp cận nó theo nhiều cách khác nhau.
Theo cách tiếp cận truyền thống, chiến lược kinh doanh là việc xác
định những mục tiêu cơ bản dài hạn của doanh nghiệp và thực hiện
chương trình hành động cùng với việc phân bổ các nguồn lực cần thiết
để đạt được những mục tiêu ấy.

của họ. Như vậy, xét về nội dung, phát triển nguồn nhân lực bao gồm ba
loại hoạt động là: Đào tạo, giáo dục, và phát triển…
- Đào tạo nguồn nhân lực (hay còn gọi là đào tạo kỹ năng): Được
hiểu là các hoạt động học tập nhằm giúp cho người lao động có thể thực
hiện có hiệu quả hơn chức năng, nhiệm vụ của mình. Đó chính là quá
trình học tập làm cho người lao động nắm vững hơn về công việc của
mình, là những hoạt động học tập để nâng cao trình độ, kỹ năng của
người lao động để thực hiện nhiệm vụ lao động có hiệu quả hơn.
3. Vai trò của chiến lược đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đối với sự phát
triển của công ty
• Vai trò của nhân lực:
- Nguồn nhân lực là nhân tố chủ yếu tạo lợi nhuận cho doanh
nghiệp: Nguồn nhân lực đảm bảo mọi nguồn sáng tạo trong tổ chức,
sáng tạo ra các hàng hoá, dịch vụ và kiểm tra được quá trình sản xuất
kinh doanh đó.
- Nguồn nhân lực là nguồn lực mang tính chiến lược: Trong điều
kiện xã hội đang phát triển sang kinh tế thị trường thì nhân tố tri thức
của con người ngày càng chiếm vị trí quan trọng.
- Nguồn nhân lực là nguồn lực vô tận: Xã hội không ngừng tiến lên,
doanh nghiệp ngày càng phát triển và nguồn lực con người vô tận. Nếu
biết khai thác nguồn lực này đúng cách sẽ tạo ra nhiều của cải vật chất
cho xã hội.
• Vai trò của chiến lược đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
Nguồn nhân lực có vai trò rất quan trọng đối với sự hưng thịnh của
công ty. Do đó chiến lực đào tạo và phát triển nguồn nhân lực có vai trò
rất lớn đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn kinh tế lớn.
- Chiến lược đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một bộ phận
không thể thiếu trong hoạt đông quản lý của các doanh nghiệp
- Chiến lược đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho phép các
doanh nghiệp tạo lợi thế cạnh tranh, mà trong thời kỳ kinh tế thị trường

người đều có tính thăng tiến, đều muốn thực hiện nhu cầu “ Tự khẳng
định mình”, tự hoàn thiện mình. Những người có thâm niên nghề nghiệp
thường trước đây chưa được đào tạo đến nơi đến chốn thì đây là cơ hội
cho họ bù đắp lại những thiệt thòi không được đào tạo. Quá trình đào
tạo sẽ đáp ứng nhu cầu học tập của người lao động, còn những người
lao động trẻ vừa bước chân vào công việc thì cần đào tạo để dễ dàng
thích nghi với công việc tố hơn.
- Đào tạo và phát triển là giải pháp mang tính chiến lược tạo ra lợi
thế cạnh tranh của tổ chức. Với cơ chế thị trường hiện nay là tự do cạnh
tranh, để tồn tại thì các tổ chức cần phải tạo cho mình một thế mạnh để
đứng vững trên thị trường và ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn. Đào
tạo sẽ giúp cho họ nhanh chóng hòa nhập với công việc, với con người
trong Doanh nghiệp.
1.2. Vai trò của đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đối với phát triển trong
doanh nghiệp
- Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là điều kiện tiên quyết để
một tổ chức tồn tại và đi lên bởi vì đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
giúp cho Doanh nghiệp :
- Nâng cao NSLĐ , hiệu quả thực hiện công việc và chất lượng
của thực hiện công việc. So với trước khi đào tạo và sau khi đào tạo thì
chất lượng của thực hiện công việc tăng lên rất cao, NSLĐ tăng lên
đáng kể đem lại cho Doanh nghiệp những kết quả sản xuất kinh doanh
ngày càng cao.
- Giảm bớt sự giám sát công việc vì người lao động sau đào tạo
sẽ có khả năng tự giám sát mình trong công việc. Trong quá trình thực
hiện công việc , người lao động cần được quan tâm đến hành động và
những thao tác làm việc của mình, phải tự mình giám sát mình làm việc.
Nếu như trước đào tạo thì ngoài những người lao động thực hiện công
việc của mình còn có bộ phận giám sát công việc của họ. Nhưng sau khi
được đào tạo con người có khả năng tự giám sát mình.

doanh nghiệp nói chung hoạt động đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
của doanh nghiệp nói riêng. Ảnh hưởng của nhân tố bên ngoài doanh
nghiêp, ảnh hưởng của nhân tố cạnh tranh, ảnh hưởng Hoạt động kinh
doanh của doanh nghiệp.
1.4.1. Môi trường bên ngoài doanh nghiệp
•
Ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế
Các nhân tố kinh tế có vai trò quan trọng hàng đầu và ảnh hưởng
có tình quyết định đến các hoạt động của doanh nghiệp. Tùy vào trạng
thái phát triển của nền kinh tế: tăng trưởng, ổn định hay suy thoái mà
mỗi doanh nghiệp lựa chọn chiến lược đào tạo và phát triển nguồn nhân
lực riêng.
Ảnh hưởng của nhân tố kinh tế thường bao gồm:
- Tỷ lệ lãi suất: Tỷ lệ lãi suất ảnh hưởng tới mức cầu đối với sản
phẩm của doanh nghiệp, quyết định mức chi phí về vốn, tình hình kinh
doanh của doanh nghiệp và do đó quyết định về mức đầu tư cho nguồn
nhân lực của doanh nghiệp.
- Tốc độ tăng trưởng kinh tế: Tốc độ tăng trưởng kinh tế cao sẽ tác
động đến nền kinh tế theo hai hướng: một là, tăng thu nhập của tầng lớp
dân cư dẫn đến tăng khả năng thanh toán cho các nhu cầu của họ. Nhu
cầu của thị trường ngày càng cao. Hai là, khả năng tăng sản lượng và
mặt hàng của nhiều doanh nghiệp đã làm tăng hiệu quả kinh doanh của
doanh nghiệp. Tạo khả năng tích lũy vốn nhiều hơn, tăng cầu về đầu tư
mở rộng kinh doanh làm cho cầu về nguồn nhân lực tăng. Doanh nghiệp
sẽ chú trọng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực nhiều hơn. Ngược lại
khi nền kinh tế quốc dân rơi vào tình trạng suy thoái, Doanh nghiệp sẽ ở
tình trạng khó khăn, Nguồn nhân lực có thể bị giảm bớt, hoặc phải phát
triển những kỹ năng cho phù hợp với nền kinh tế.
• Ảnh hưởng của nhân tố chính trị.
Việc ban hành hệ thống luật pháp có chất lượng và đưa vào đời