Lý thuyết chung về công tác đào tạo và
phát triển nguồn nhân lực
I>/ Khái niệm và vai trò của đào tạo và phát
triển nguồn nhân lực.
1./ Một số khái niệm về đào tạo và phát triển nguồn
nhân lực.
Các khái niệm giáo dục ,đào tạo ,phát triển đều đề cập tới một quá trình tơng
tự : quá trình cho phép con ngời tiếp thu các kiến thức ,học các kỹ năng mới và
thay đổi các quan điểm hành vi và nâng cao khả năng thực hiện công việc của các
cá nhân .Điều đố cũng có nghĩa là giáo dục ,đào tạo , phát triển đợc áp dụng để
làm thay đổi việc nhân viên biêt gì , làm nh thế nào , và quan điểm của họ đối với
công việc ,hoặc mối quan hệ giữa các đồng nghiệp với nhau.
Giáo dục: là quá trình học tập tích luỹ về tri thức, kiến thức, kỹ năng để
con ngời biết sống hoà nhập với môi trờng và sống ngày càng tốt hơn, để
chuẩn bị con ngời cho tơng lai tham gia vào một hoạt động nào đó trong
muôn mặt đời sống KT - XH hoặc để chuẩn bị thay đổi công việc.
Đào tạo: Là quá trình học tập cơ bản để con ngời có đủ kỹ năng cần thiết
để thực hiện đợc một thao tác, một hoạt động, một công việc nào đó.
Phát triển: Là các hoạt động học tập vợt ra khỏi phạm vi công việc trớc
mắt của ngời lao động, nhằm mở ra cho họ những công việc mới dựa trên
cơ sở những định hớng tơng lai cho tổ chức.
Qua việc nghiên cứu khái niệm về giáo dục, đào tạo, phát triển NNL chúng
ta có thể thấy: Để hoạt động đào tạo, phát triển mang lại hiệu quả thì mọi tổ chức
DN trong môi trờng cạnh tranh đều phải biết quan tâm đồng bộ đến hệ thống ba
chiến lợc cơ bản nhất:
- Chiến lợc về cơ cấu tổ chức
- Chiến lợc đổi mới công nghệ
- Chiến lợc con ngời
Cả ba chiến lợc này đều rất quan trọng. Song tất cả đều thừa nhận chiến lợc
con ngời là chiến lợc trung tâm, là chiến lợc của mọi chiến lợc, là tiền đề bảo
đảm thực hiện các chiến lợc khác. Chiến lợc con ngời nhằm phát huy yếu tố con

Cập nhật các kĩ năng, kiến thức mới giúp cho nhân viên, giúp họ có thể áp
dụng thành công các thay đổi công nghệ, kĩ thuật mạng doanh nghiệp.
Có tác động khích lệ động viên ngời lao động khi một nhân viên đợc đào
tạo họ sẽ có cảm giác đợc coi trọng, sau khi đợc đào tạo họ sẽ chủ động
nắm bắt và ứng dụng những kĩ năng mới mà họ đã học đợc.
Đáp ứng đợc nhu cầu đào tạo và nguyện vọng phát triển của ngời lao động.
Tạo điều kiện áp dụng tiến bộ KHKT và quản lý vào doanh nghiệp.
Giảm bớt giám sát của quản lý.
Có thể mở rộng và phát triển trên thị trờng.
Tạo ra đợc lợi thế cạnh tranh với các doanh nghiệp khác.
Tạo cho ngời lao động có cách nhìn, cách t duy mới trong công việc của
họ là cơ sở để phát huy tính sáng tạo của ngời lao động trong công việc.
Việc đào tạo có thể giúp cho nhân viên hiểu biết sâu sắc hơn về mục tiêu
và văn hoá của doanh nghiệp, giáo dục cho nhân viên có đợc sự đồng lòng
với doanh nghiệp.
4. Mối quan hệ giữa đào tạo và phát triển NNL với
các khâu trong quản lý NNL.
Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực có quan hệ rất mật thiết với các khâu
trong việc quản lý NNL, các khâu này sẽ tác động qua lại lẫn nhau, nó đợc thể
hiện nh :
- Quan hệ tuyển dụng nhân viên . Từ việc xem xét trình độ đã đợc đào
tạo của ngời xin việc mà các tổ chức sẽ quyết định lựa chọn ai.Việc đào tạo một
mặt đợc coi là tiêu chuẩn cơ bản trong việc tuyển chọn nhân viên , mặt khác bất
kỳ nhân viên nào khi đợc tuyển vào doanh nghiệp đều đợc phân cấp, phân loại đào
tạo cho phù hợp với cơng vị trớc mắt.
- Quan hệ với sắp xếp công việc. Mỗi trình độ ,chuyên môn sẽ đợc bố trí
những công việc phù hợp nhất. Điều mà công tác sắp xếp công việc phải xem xét
tới là làm sao để sắp xếp những vị trí công việc khác nhau cho phù hợp với chuyên
môn cũng nh trình độ đào tạo của mỗi nhân viên.
- Quan hệ với lựa chọn tin dùng. Việc lựa chọn và tin dùng của doanh

nhau ,phải chủ động đào tạo,chỉ đạo động viên cấp di trong công việc.
II >/ Trình tự đào tạo và phát triển nguồn
nhân lực
1./ Giai đoạn I: Phân tích nhu cầu đào tạo.
1.1 Mục đích của phân tích nhu cầu đào tạo:
Mục đích của việc phân tích nhu cầu đào tạo là để xác định xem nhân viên nào
cần đợc đào tạo, và nội dung của việc đào tạo là đào tạo cái gì ? Khi nào cần đào
tạo, cần đợc đầu t ở bộ phận nào. Nhu cầu đào tạo đợc xác định dựa trên phân tích
nhu cầu lao động của tổ chức, các yêu cầu về kiến thức, kĩ năng cần thiết cho thực
hiện các công việc và phân tích trình độ, kiến thức, kĩ năng hiện có của ngời lao
động.
Nhu cầu đào tạo=Mức độ mong muốn - Mức độ thực tế Mức độ thực tế
Trạng thái mong muốn
Hiệu quả thành tích công tác thực tế của nhân viên
Nhu cầu đào tạo
Kỹ thuật ,kiến thức và năng lực hiện có của nhân viên
Kỹ thuật ,kiến thức và năng lực cần có của nhân viên
Hiệu quả thành tích công tác mong muốn của nhân viên
Sơ đồ phân tích nhu cầu đào tạo
1.2 Phân tích các vấn đề liên quan tới doanh nghiệp :
Thứ nhất là phân tích mục tiêu phát triển của doanh nghiệp: Nó bao gồm
mục tiêu ngắn hạn, mục tiêu trung hạn, mục tiêu dài hạn, có thể nói đây là
các nhân tố đóng vai trò quyết định đến nhu cầu đào tạo tổng thể của doanh
nghiệp.Khi đó doanh nghiệp sẽ phải quyết định đào tạo công nhân mới
hay không để đắp ứng mục tiêu phát triển của công ty trong thời gian tới .
Thứ hai là phân tích nhu cầu nguồn nhân lực của doanh nghiệp: Đó là số l-
ợng và chất lợng nguồn nhân lực mà doanh nghiệp cần có để thực hiện phát
triển mục tiêu trong vài năm tới .Trong năm tới doanh nghiệp cần đội ngũ
lao động nh thế nào, chất lợng sẽ cao hơn NNL hiện có của công ty hay
không ,từ đó công ty sẽ phải quyết định phải tiến hành đào tạo đội ngũ lao