www.nhanong.net
Tài liệu này gồm nhiều bài được sưu tầm từ
nhiều nguồn bao gồm: 4 Bài Cách ủ Thức Ăn
Xanh, 1 Bài ủ Thân N gô (tr12), 1 Bài ủ Lá Mì (tr14),2
Bài ủ Rơm (tr15)
Bài 1 : Cách ủ chua cỏ chăn nuôi
Lợi ích
-Dự trữ cỏ cho thờ i gian thiế u cỏ t ư ơ i (mùa nắ ng kéo dài, mư a bão...)
-Tạ o nguồ n thứ c ă n dinh dư ỡ ng cao (giàu đ ạ m, đ ư ờ ng, sinh tố ...), dễ tiêu hóa và cung cấ p nhiề u
men vi sinh hữ u ích cho hệ tiêu hóa củ a gia súc.
Vật liệu:
-Các loạ i cỏ chă n nuôi, đ ặ c biệ t đ ố i vớ i cỏ Sweet Jumbo.
-Thân lá bắ p (ngô) non, bắ p nế p sau thu trái (thân lá c òn xanh), thân lá khoai lang, đ ậ u, các loạ i
phụ phẩ m tư ơ i khác từ cây trồ ng.
- Ngoài ra còn cầ n thêm muố i ă n (2-2,5%), mậ t rỉ đ ư ờ ng (2-3% tuỳ loạ i cỏ , cỏ ngọ t nhiề u thì ít
rỉ đ ư ờ ng, cỏ già, ít ngọ t thì nhiề u rỉ đ ư ờ ng), ít bộ t đ á vôi CaCO3, mộ t ít r ơ m khô hay bã mía
khô.
Nguyên lý:
Ủ chua cỏ là quá trình lên men yế m khí trong thùng kín có nhiệ t đ ộ và ẩ m đ ộ thích hợ p, cỏ lên
men chua tạ o ra a-xít lắ c-tích, làm giả m đ ộ pH xuố ng tớ i mứ c có tác dụ ng ứ c chế các vi khuẩ n
có hạ i gây thố i rữ a cỏ . Vì vậ y, cỏ ủ chua cầ n thái nhỏ và nén thậ t chặ t trong thùng hay hố /hồ đ ể
không còn không khí giữ a các khoả ng hở trong cỏ .
Điều kiện
:
-Hố / hồ hay thùng ủ phả i sạ ch sẽ , đ ủ chắ c đ ể lúc nén cỏ không bị nứ t bư ở ng, thủ ng, không đ ể
nư ớ c mư a, không khí lọ t vào.
-Cỏ còn tư ơ i, sạ ch, không thố i mố c, thu ở thờ i kỳ có giá trị dinh d ư ỡ ng cao nhấ t hoặ c kế t hợ p
sao có lợ i nhấ t (thu trái sớ m đ ể có thân lá c òn xanh tố t).
-Đ ộ ẩ m cỏ lúc ủ tố t nhấ t là 65-70% (cỏ tư ơ i thu xong phơ i mộ t nắ ng). Do đ ó, ngày mư a không
nên cắ t cỏ ủ , nế u cỏ hơ i khô quá, tư ớ i thêm rỉ đ ư ờ ng cầ n pha thêm ít nư ớ c...
-Cỏ sau thu, cầ n ủ ngay trong ngày.

yế m khí, đ ể lên men nhẹ và lấ y cho bò ă n dầ n trong vụ đ ông. Thứ c ă n ủ xanh giữ đ ư ợ c chấ t dinh
dư ỡ ng củ a nguyên liệ u ủ . Bò sữ a, ă n ngon miệ ng và cỏ dễ tiêu hóa.
- Nguyên liệ u ủ :
+ Có thể ủ xanh cỏ tự nhiên, cỏ trồ ng như cỏ voi, cỏ Ghinê, thân cây ngô bắ p ngậ m sữ a, thân
cây ngô sau thu bắ p còn tư ơ i v.v...
+ Cỏ non nên cắ t vào thờ i đ iể m trư ớ c khi ra hoa, không quá non chứ a nhiề u n ư ớ c khó ủ , cũ ng
không đ ể quá già. Nế u là cỏ trồ ng nên thu cắ t sau 45 ngày. Có thể ủ nhiề u loạ i cỏ vớ i nhau. Cỏ
họ đ ậ u nên ủ chung vớ i cỏ voi hoặ c thân cây ngô sau thu bắ p.
+ Các nguyên liệ u bổ sung: rỉ đ ư ờ ng 2-4%, muố i 1-2% so vớ i khố i lư ợ ng cỏ tư ơ i.
- Hố ủ :
Tính theo số lư ợ ng bò nuôi và lư ợ ng cỏ cầ n dự trữ cho vụ đ ông và mùa khô mà chuẩ n bị hố ủ .
Mộ t bò sữ a, bò thị t bình thư ờ ng có thể ă n 10-12kg cỏ ủ /ngày. Hố ủ 1m3 ủ đ ư ợ c 750-800 kg cỏ ,
hố ủ có thể xây bằ ng gạ ch trát xi mă ng. ở đ áy hố ủ cầ n có r ãnh dố c đ ể thoát nư ớ c ủ ra ngoài khi
cầ n thiế t.
- Kỹ thuậ t ủ :
+ Chuẩ n bị hố ủ : đ áy hố ủ lót mộ t lớ p r ơ m đ ã cắ t nhỏ , dày 10cm đ ể hút nư ớ c cỏ ủ
+ Cho cỏ vào hầ m ủ :
Đ ây là khâu kỹ thuậ t quan trọ ng, quyế t đ ị nh chấ t l ư ợ ng cỏ ủ về sau. Công việ c này phả i làm
xong trong ngày, không đ ể qua ngày khác. Cỏ cắ t ngắ n 5-10cm, nế u cỏ có tỷ lệ nư ớ c cao trên
75% đ em phơ i héo hoặ c bổ sung, bã mía cắ t ngắ n 5-15%. Trư ờ ng hợ p cỏ ủ quá khô, d ùng lư ợ ng
nư ớ c hòa rỉ đ ư ờ ng (1-2%) tư ớ i vào cỏ cho đ ủ đ ộ ẩ m 65-70%.
Cho vào hố ủ mộ t lớ p cỏ dày 20-30cm, rồ i rả i đ ề u mộ t lớ p muố i và rỉ đ ư ờ ng. Nế u rỉ đ ư ờ ng quá
đ ặ c, có thể pha vi mộ t ít n ư ớ c cho dễ trộ n lẫ n vào cỏ . Dùng xẻ ng, cào sắ t trộ n đ ề u và nén chặ t.
Lạ i cho tiế p mộ t lớ p cỏ mớ i dày 20-30cm cộ ng vớ i muố i ă n và rỉ đ ư ờ ng như đ ã thao tác ở trên
cho đ ế n khi đ ư ợ c 1/3 hố ủ thì đ ầ m nén cỏ cho thậ t chặ t, nhấ t là xung quanh thành hố ủ . Có thể
dùng xẻ ng và chân giậ m cho cỏ đ ư ợ c nén chặ t. Tiế p tụ c cho cỏ v à đ ầ m nén chặ t, cho đ ế n khi cỏ
ủ đ ầ y và cao hơ n thành hố ủ 30cm, tổ chứ c đ ầ m và nén chặ t ở thành hố ủ và bề mặ t củ a hố ủ .
Trên cùng phủ mộ t lớ p rơ m dày 15 - 20cm. Phủ nylon, chú ý chèn nylon xung quanh thành.
Dùng đ ấ t sét hoặ c đ ấ t bùn phủ mộ t lớ p dày 20cm trên cùng, tiế p là xế p nhữ ng tả ng đ á nặ ng lên
trên. Hố ủ cầ n ủ có mái che mư a, tuyệ t đ ố i giữ không đ ể nư ớ c thấ m vào cỏ ủ .

đ ư ợ c chấ t đ ố ng sẽ gây hiệ n tư ợ ng bố c hơ i nóng làm hư cỏ . Trong thờ i gian từ khi cắ t đ ế n khi ủ
xong nên trong 1 ngày.
3. Thái nhỏ
: Đ ộ dài thái từ 3-5cm và đ ồ ng đ ề u đ ể dễ nén chặ t.
4. Đ ư a cỏ đ ã thái vào hố ủ
: Hố ủ tùy theo số lư ợ ng cỏ cầ n ủ và khả nă ng đ ầ u tư củ a hộ chă n
nuôi. Nế u số lư ợ ng lớ n nên ủ trong đ ư ờ ng hào 2 bên thành đ ư ợ c xây hoặ c thành và đ áy hào
đ ư ợ c nén chặ t. Vớ i đ ư ờ ng hào xây thì tỷ lệ hư hỏ ng thứ c ă n ít hơ n, nế u số lư ợ ng cỏ ủ ít nên
dùng hào xây, cả hố ủ và đ ư ờ ng hào đ ề u xây chìm đ ể tránh nắ ng,như ng tuyệ t đ ố i không đ ể nư ớ c
ngấ m vào hố .
5. San đ ề u và nén cỏ : Khi đ ư a cỏ vào hố ủ phả i san đ ề u ở các góc hố và thư ờ ng xuyên nén,
đ ể cỏ đ ư ợ c chặ c đ ề u trong toàn bộ hố , sẽ đ ả m bả o đ ư ợ c đ ộ yế m khí. Trong khi đ ổ cỏ vào hố
thỉ nh thoả ng rắ c 1 lư ợ ng nhỏ muố i ă n. Nế u cỏ ủ là cỏ voi, cỏ Ghine… là loạ i cỏ có tỷ lệ đ ư ờ ng
thấ p nên pha thêm ngô cây hoặ c bã mía sẽ làm cho sự lên men đ ư ợ c nhanh và chấ t lư ợ ng cỏ ủ
tố t hơ n.
6. lấ p hố ủ :
- Khi hố ủ đ ã đ ầ y, cỏ đ ư ợ c nén chặ t thì lấ p hố , nế u hố ủ có nắ p bê tông thì đ ậ y nắ p, sau đ ó vùi
đ ấ t kín đ ộ dày lớ p đ ấ t 15-20cm rồ i nệ n chặ t.