Một số giải pháp nhằm hạn chế các tranh chấp khi thực hiện
hợp đồng xuất khẩu nông sản tại công ty
I . Định hớng phát triển của công ty trong thời gian tới
Ban lãnh đạo công ty đã xác định , năm 2003 là năm có tính chất đặc biệt quan
trọng , là năm bản lề đối với công tác sản xuất kinh doanh của công ty trong điều
kiện hội nhập nền kinh tế đất nớc với nền kinh tế thế giới và sự tham gia vào AFTA
của Việt Nam .
Để có thể đứng vững và phát triển trong điều kiện kinh tế có nhiều sự biến
động , ban giám đốc công ty đã đề ra :
* Các chỉ tiêu kinh tế phải đạt đợc trong năm 2003:
- Kim ngạch XNK tăng 20% so với mức thực hiện năm 2002
- Tổng doanh thu tăng trên 30%
- Kinh doanh nội địa tăng trên 30%
- Thực hiện nộp ngân sách đúng hạn theo chỉ tiêu
* Các đờng hớng mà công ty tập trung thực hiện :
1/ Về công tác mở rộng thị trờng
- Tập trung lãnh đạo việc củng cố và phát triển thị trờng trong và ngoài nớc . Các
phòng , bộ phận cần tiếp tục xây dựng định hớng thị trờng , định hớng mặt hàng
cụ thể cho đơn vị mình trong năm 2003 và những năm sau , nhằm tạo cho công
ty từng bớc vững chắc có thị trờng ổn định và có những mặt hàng kinh doanh
phù hợp với thị trờng .
- Tăng cờng công tác xúc tiến thơng mại cho các mặt hàng quan trọng và một số
thị trờng mục tiêu nh Đông Nam A , Tây Nam A, Nga , Châu Âu . Đối với thị tr-
ờng Nhật Bản , EU cần có biện pháp để mở rộng thị trờng xuất khẩu hàng thủ
công mỹ nghệ ,gia vị ,thực phẩm chế biến chất lợng cao.
- Có chính sách thích hợp để tranh thủ sự hợp tác sự hợp tác của khách hàng trong
và ngoài nớc và các cơ quan đại diện thơng mại tại các nớc , các cộng tác viên ,
các bộ ngành chức năng .
- Nghiên cứu việc phối hợp với các công ty trong Liên hiệp công ty và một số đơn
vị trong thành phố để bớc đầu thực hiện công tác xúc tiến thơng mại sang thị tr-

- Tăng cờng công tác quản lý tài chính , bảo toàn vốn , điều chỉnh mức thu phí
kinh doanh hợp lý để đảm bảo kinh doanh có lãi .Triệt để tiết kiệm , giảm chi
phí hợp lý . Tích cực và có biện pháp cụ thể để thu hồi hết công nợ tồn đọng .
- Tổng kết một bớc cơ chế khoán đang áp dụng để điều chỉnh cho phù hợp với yêu
cầu mới theo hớng tăng quyền chủ động mạnh hơn cho các phòng ban trong hoạt
động sản xuất kinh doanh tạo động lực khuyến khích tinh thần dám nghĩ , dám
làm , dám chịu trách nhiệm của toàn thể cán bộ công nhân viên .
2
2

3/ Về công tác nhân sự
- Xây dựng kế hoạch quy hoạch cán bộ . Sắp xếp , điều chỉnh cán bộ công nhân
viên cho phù hợp với trình độ và với yêu cầu kinh doanh XNK .Căn cứ vào
nhiệm vụ sản xuất kinh doanh cần bổ sung cán bộ có kiến thức và khả năng triển
khai thực hiện về kỹ thuật công nghệ , về kinh doanh cho các khâu , bộ phận
còn thiếu, phù hợp với yêu cầu .
- Tiếp tục trẻ hoá một bớc cán bộ nghiệp vụ , cán bộ quản lý , cán bộ lãnh đạo để
đảm bảo tính kế thừa ,đi đôi với việc bồi dỡng đào tạo lại đội ngũ cán bộ hiện tại
cho phù hợp với yêu cầu mới .
- Thực hiện đầy đủ các điều khoản trong thoả ớc lao động tập thể và hợp đồng lao
động của từng cá nhân ngời lao động .
II . Kiến nghị các giải pháp đối với Nhà nớc và công ty
A . Kiến nghị với nhà nớc và các cơ quan chức có chức năng :
Về phía Nhà nớc và các cơ quan chức năng , để có một môi trờng pháp lý đầy
đủ và đồng bộ Nhà nớc ta cần sớm hoàn thiện và ban hành những văn bản pháp lý
cần thiết trực tiếp liên quan đến việc giao dịch và ký kết các hợp đồng XNK làm
kim chỉ nam cho các doanh nghiệp khi tiến hành kinh doanh XNK nhằm ngăn chặn
một cách có hiệu quả những vụ tranh chấp không đáng có .
Ngày 10/05/1997 , Quốc hội khoá IX nớc CHXHCN Việt Nam tại kỳ họp thứ
XI đã thông qua Luật Thơng mại . Luật Thơng mại Việt Nam đã chính thức có hiệu

Incoterm 2000 , UCP 500, thì cũng không thể giải quyết hết mọi vấn đề có thể phát
sinh từ hợp đồng vì Incoterm 2000 chỉ có thể giải quyết đợc một số vấn đề nh phân
chia nghĩa vụ làm thủ tục hải quan , phân chia chi phí , thời điểm di chuyển rủi ro
của hàng hoá , nghĩa vụ mua bảo hiểm và thuê tàu ,còn UCP 500 chỉ có thể giải
quyết nghĩa vụ thanh toán hợp đồng . Vì thế , việc áp dụng Công ớc Vienne 1980 sẽ
có nhiều thuận tiện hơn .Việc áp dụng Công ớc này cho phép các nhà kinh doanh
XNK của ta vừa có thể hạn chế đợc những tranh chấp , bất đồng có thể phát sinh.
Tranh chấp xảy ra một phần cũng là do hai bên đối tác thiếu các thông tin về
nhau , do đó Nhà nớc cần tăng cờng vai trò của các đại diện thơng mại của Việt
nam ở nớc ngoài qua đó Nhà nớc tạo lập một mạng lới cơ quan kinh tế thơng mại
.Các cơ quan này thực hiện chức năng cung cấp thông tin về thị trờng , pháp luật ,
về các điều kiện buôn bán , phong tục tập quán , cách thức làm ăn , các công ty có
khả năng hợp tác ... để lập một ngân hàng dữ liệu chuyển về trong nớc , để giúp đỡ
các nhà xuất khẩu . Ngoài ra mạng lới này còn có chức năng lập chơng trình cho
các đoàn đàm phán xuất khẩu gặp gỡ các bạn hàng tiềm năng , các cơ quan xúc tiến
thơng mại tại các nớc sở tại .

Trong tình hình toàn cầu hoá kinh tế nh hiện nay thì Nhà nớc ta nói chung và cụ
thể là Bộ Thơng mại nên thờng xuyên tổ chức các buổi hội thảo , gặp gỡ giữa các
doanh nghiệp có hoạt động XNK để các doanh nghiệp có thể trao đổi , học tập kinh
nghiệm nhằm tránh những tranh chấp khi thực hiện hợp đồng .Bên cạnh đấy, Bộ Th-
ơng mại nên định kỳ tổ chức các lớp học phổ biến về các chính sách thơng mại mới
của Nhà nớc , nâng cao nghiệp vụ cho các cán bộ kinh doanh của các doanh nghiệp
, kết hợp với văn phòng VCCI trao đổi , tập huấn về những vụ tranh chấp đã xảy ra
và có thể xảy ra trong tình hình kinh tế phức tạp nh hiện nay để từ đó thảo luận đa
ra đợc những biện pháp hữu hiệu nhất để có thể tránh đợc những tranh chấp đó .
4
4

B. Kiến nghị các giải pháp đối với công ty

* Biện pháp thu thập thông tin về hàng hóa :
5
5

- Trên các báo , tạp chí chuyên san .
- Tham gia các câu lạc bộ ngành hàng nh ở Việt nam có hiệp hội cafê , hiệp hội
xuất khẩu gạo ...
- Mua thông tin từ các hãng kinh doanh thông tin có uy tín nh hiện nay ở Việt
nam đã có chi nhánh của các hãng tin Reuter , DownJohn...là những hãng kinh
doanh thông tin có uy tín trên thế giới .
- Theo dõi thông tin trên Internet cũng là một phơng pháp có thể tiết kiệm đợc
thời gian và chi phí trong khi vẫn nắm bắt kịp thời các chi tiết bổ ích cho sự hiểu
biết hàng hóa của mình kinh doanh .
Thông tin về thị trờng , giá cả hàng hóa :
- Dung lợng thị trờng nớc ngoài , tập quán và thị hiếu của ngời tiêu dùng về mặt
hàng mà mình đang kinh doanh .
- Chiều hớng giá cả đang lên hay đang xuống , có những biến động gì lớn về giá
cả hay không và nguyên nhân của biến động là do đâu ?.
- Khi xuất khẩu các lô hàng lớn , cần phải chú ý đến tình hình thu mua hàng trong
nớc có gặp khó khăn hay cạnh tranh lớn gì không ? và giá thu mua ở mức tối đa
và tối thiểu ra sao ?
Thông tin về đối tác
Để đảm bảo hợp đồng ký kết có hiệu lực về chủ thể thì khi giao dịch ký kết hợp
đồng XNK các doanh nghiệp Việt Nam cần tìm hiểu kỹ đối tác về t cách pháp lý
của họ .
Nếu không coi trọng việc tìm hiểu t cách chủ thể của đối tác sẽ có thể dẫn đến
trờng hợp là hợp đồng đã đợc ký kết nhng lại không đảm bảo điều kiện hiệu lực vì
chủ thể ký kết không đủ t cách pháp lý , khi đó các doanh nghiệp Việt Nam có thể
bị thiệt hại mà không biết khiếu nại hoặc kiện ai .
Mặt khác , ngời thay mặt bên đơng sự ký kết hợp đồng phải là ngời có thẩm

hoạt động kinh doanh ngoại thơng .
Do vậy công ty cần nắm những thông tin mới nhất để dự báo những khả năng
thay đổi cơ chế nh thay đổi biểu thuế , bảng giá tính thuế , thay đổi về quản lý các
mặt hàng ...
* Biện pháp thu thập thông tin :
- Để thu thập đợc thông tin về cơ chế quản lý XNK của Nhà nớc thì công ty cần
phải tạo mối quan hệ thờng xuyên với các cơ quan của Bộ Thơng mại , Bộ Tài
chính , Tổng cục hải quan , Tổng cục thuế
- Việc theo dõi thờng xuyên các thông tin trên các báo đài , các phơng tiện truyền
thông ...cũng là việc cần thiết.
Những thông tin trên sẽ giúp công ty có đợc cái nhìn tổng thể về thơng vụ sắp
ký kết để từ đó có đợc những cân nhắc trớc khi đặt bút ký hợp đồng .
7
7

Nắm bắt đợc những thông tin về hàng hoá và tình hình thị trờng thì công ty sẽ
tránh đợc những trờng hợp phải huỷ hợp đồng khi cha nắm vững thị trờng , giá cả ,
cha tìm hiểu rõ đối tác nớc ngoài , cha nắm đợc quy chế XNK của nớc ta đã vội vã
ký hợp đồng , sau đó vì thấy bất lợi hoặc không thể thực hiện đợc lại xin điều chỉnh
hoặc sửa đổi , thậm chí xin huỷ hợp đồng dẫn đến việc bị phạt hợp đồng , nặng hơn
là dẫn đến việc kiện tụng ...làm mất uy tín kinh doanh của chính mình trên thơng tr-
ờng .
Thực tiễn kinh doanh đã có không ít trờng hợp vì nhiều nguyên nhân khác nhau
nên ngay sau khi ký hợp đồng phía doanh nghiệp Việt Nam đã xin huỷ hợp đồng
mà không đa ra đợc những lý do có thể thuyết phục đợc khách hàng nớc ngoài .Khi
đó khó tránh khỏi các tranh chấp phát sinh theo chiều hớng bất lợi cho phía Việt
Nam .
Khi tiến hành ký kết hợp đồng ngoại thơng thì công ty cần đảm bảo làm sao để
ký đợc một hợp đồng có giá trị pháp lý thực hiện trong thực tế và trở thành cơ sở để
giải quyết tranh chấp ( nếu có) xảy ra giữa các bên trong quá trình thực hiện hợp