Xuất huyết dịch kính sau
chấn thương mắt
Hình ảnh xuất huyết dịch kính.
Xuất huyết dịch kính là bệnh cảnh lâm sàng thường gặp sau chấn thương.
Xuất huyết dịch kính có thể gặp sau cả chấn thương xuyên nhãn cầu và chấn
thương đụng dập nhãn cầu. Ngoài ra, xuất huyết dịch kính cũng gặp trong một số
trường hợp chấn thương sọ não (hội chứng terson và shaken baby syndrom).
Xuất huyết dịch kính sau chấn thương chiếm khoảng 12% - 18,8% các
trường hợp xuất huyết dịch kính nói chung. Chấn thương mắt là nguyên nhân hàng
đầu gây xuất huyết dịch kính ở người trẻ. Nguồn chảy máu vào khoang dịch kính
có thể xuất phát từ các mạch máu của hắc mạc, của võng mạc, mống mắt, thể mi.
Trong trường hợp xuất huyết dịch kính do hội chứng terson, máu trong sọ não đi
theo màng mềm bao bọc thị thần kinh vào trong khoang dịch kính. Theo một số tài
liệu nghiên cứu, 33% các trường hợp xuất huyết màng mềm (gặp trong chấn
thương sọ não) có kèm theo xuất huyết nội nhãn, trong đó khoảng 6% bệnh nhân
bị xuất huyết dịch kính.
Các triệu chứng thường gặp khi bị xuất huyết dịch kính: Về lâm sàng,
sau chấn thương tùy theo mức độ xuất huyết dịch kính mà bệnh nhân có thể có các
triệu chứng sau:
- Cảm giác đau có thể gặp ngay sau chấn thương và kéo dài một vài ngày
sau chấn thương. Đau có thể do bản thân tình trạng chấn thương mắt hoặc do tăng
nhãn áp. Tăng nhãn áp sớm sau chấn thương lúc này có thể do thể mi tăng tiết thủy
dịch hoặc khối lượng thủy dịch tăng do máu nội nhãn. Đau xuất hiện muộn (một
vài tuần) sau xuất huyết dịch kính thường là do glôcôm do tế bào ma (ghost-cell,
bản chất là các tế bào hồng cầu bị thoái hóa) hoặc glôcôm do tan máu (hemolytic
glaucoma).
- Trong trường hợp xuất huyết dịch kính nhẹ, bệnh nhân nhìn thấy như có
khói, có hiện tượng "mưa bồ hóng" hoặc mạng nhện bay trước mắt. Đối với xuất
huyết dịch kính trung bình và nặng, bệnh nhân bị giảm thị lực thậm chí đến mức
chỉ còn khả năng nhận thức sáng tối.
- Xuất huyết dịch kính dày đặc, kéo dài không có khả năng tiêu máu.
- Xuất huyết dịch kính có kèm theo bong võng mạc.
- Xuất huyết dịch kính kèm theo glôcôm do tan máu hoặc glôcôm do tế bào
ma.
Biến chứng do xuất huyết dịch kính: Xuất huyết dịch kính nếu không
được điều trị có thể dẫn đến một số biến chứng như:
- Hiện tượng nhiễm sắt của nhãn cầu (hemosiderois bulbi) kèm theo nhiễm
độc của tế bào cảm thụ ánh sáng.
- Hiện tượng tăng nhãn áp do sự lắng đọng của các tế bào hồng cầu bị thoái
hóa (ghost cell glaucoma) hoặc sự lắng đọng của các mảnh vụn tế bào hồng cầu,
các đại thực bào chứa đầy hemoglobin (hemolytic glaucoma)...
- Một số trường hợp xuất huyết dịch kính ở người trẻ và đặc biệt là trẻ em
dưới 2 tuổi có thể bị cận thị hóa hoặc nhược thị.