Thực trạng về Đầu tư công trong Nông nghiệp và phát
triển Nông thôn ở Việt Nam hiện nay
I- Tổng quan về ngành Nông nghiệp Việt Nam
1. Vị trí của ngành Nông nghiệp trong nền kinh tế
“Báo cáo chung của Chính phủ Việt Nam và Ngân hàng thế giới với sự hỗ trợ
của Nhóm các nhà tài trợ cùng mục đích” và các báo cáo của Bộ NN& PTNN
đã khẳng định ngành Nông nghiệp giữ một vai trò quan trọng trong đời sống
kinh tế- xã hội Việt Nam.
Thực tế cho thấy, trước năm 1980 Việt Nam là một nước nông nghiệp lạc hậu và
phải nhập khẩu lương thực. Bắt đầu bằng quá trình đổi mới trong những năm
cuối thập niên 80, thông qua việc sử dụng cơ chế thị trường để mang lại động
lực cho người nông dân, ngành nông nghiệp đã có sức tăng trưởng mạnh mẽ.
Nông nghiệp và phát triển nông thôn luôn được coi là một trọng tâm trong chiến
lược phát triển kinh tế- xã hội 10 năm(2001- 2010) của Việt Nam. Với hơn ba
phần tư dân số và gần 90% người nghèo sống ở khu vực nông thôn, phát triển
nông nghiệp được coi là một động lực thúc đẩy tăng trưởng quan trọng đảm bảo
sự phát triển bền vững ở Việt Nam.
2. Vai trò của nông nghiệp và phát triển nông thôn
Chi tiêu công trong nông nghiệp trực tiếp hoặc gián tiếp đều có ý nghĩa quan
trọng đối với sự phát triển kinh tế- xã hội của nước ta. Các chính sách hoạch
định phát triển trong nông nghiệp đã góp phần làm nên những thành tựu rất ấn
tượng.
- Một là, ngành nông nghiệp có sự đóng góp lớn trong GDP hàng năm của cả
nước. Các lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp chiếm khoảng 22% tổng GDP, 40%
xuất khấu và gần 2/3 lực lượng lao động.
- Hai là, vấn đề an ninh lương thực
Các chính sách đổi mới đã biến Việt Nam từ một nước thiếu lương thực triền
miên sang một nước xuất khẩu gạo đứng thứ hai thế giới. Thêm vào đó, nhiều
mặt hàng xuất khẩu của nước ta chiếm vị trí cao trên thị trường quốc tế, có thể
kể đến cà phê, chè, hạt tiêu, thủy sản...Mặc dù môi trường bên ngoài có những
điều kiện không thuận lợi, giá hàng nông sản bất ổn- có khi xuống rất thấp

- Hệ thống đê điều còn chứa đựng những ẩn họa, thêm vào đó các nguy cơ sụt
lún, sạt lở đe dọa tiếp tục thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư và làm tăng
chi phí nghiên cứu xử lý đê biển, cảnh báo lũ quét.
* Hai là, ảnh hưởng của thiên tai, dịch bệnh luôn ẩn chứa những nguy cơ tiềm
ẩn có thể bùng phát thành dịch, ảnh hưởng rất lớn đến sản xuất và đời sống.
Xuất phát từ thực tế này, công tác phòng chống dịch bệnh cần được đẩy mạnh
và các hoạt động đầu tư nghiên cứu triển khai được tăng cường.
1.1.1.2. Môi trường xã hội
- An ninh xã hội và ổn định chính trị là một vấn đề hết sức quan trọng trong việc
thu hút đầu tư nước ngoài cho nông nghiệp và tăng khả năng liên kết trong đầu
tư.
- Vấn đề đảm bảo an ninh lương thực theo các cam kết quốc tế và nhu cầu phát
triển sản xuất, nâng cao đời sống của người dân là cơ sở tăng ngân sách đầu tư
cho cơ sở hạ tầng, phát triển sản xuất nông nghiệp nông thôn, nhất là ở các vùng
sâu, vùng xa thông qua các Chương trình mục tiêu quốc gia.
- Thực hiện xóa đói giảm nghèo toàn diện, thực hiện theo chuẩn quốc gia mới
đưa ra các khả năng lồng ghép các Chương trình mục tiêu quốc gia trong đầu tư
phát triển ở các xã đặc biệt khó khăn, tăng ngân sách đầu tư địa phương và giảm
ngân sách Trung ương.
1.1.2.Nhân tố chủ quan
1.1.2.1. Chiến lược phát triển ngành
Chiến lược phát triển ngành là yếu tố quyết định đến hoạt động đầu tư công
trong phát triển nông nghiệp nông thôn. Tùy theo mục tiêu và mức độ phát triển
trong từng giai đoạn của các tiểu ngành cũng như các lĩnh vực đươc ưu tiên phát
triển mà có sự phân bổ ngân sách đầu tư phù hợp.
1.1.2.2. Thể chế ngành
Thể chế ngành được thể hiện ở sự phân cấp trong điều hành và quản lý đầu tư
công của ngành. Như ta đã biết, thể chế công trong kinh tế nông thôn Việt Nam
đang trong giai đoạn quá độ chuyển đổi. Vai trò của khu vực kinh tế công đang
chuyển tiếp từ việc quản lý và đầu tư trực tiếp sang các hoạt động sản xuất và

1.2.2. Nhân tố bên trong
1.2.2.1. Sức tăng trưởng của nền kinh tế
Tăng trưởng GDP ổn định và phát triển liên tục; giá trị sản xuất nông nghiệp
tiếp tục tăng và yêu cầu của tiến trình CNH- HĐH nông nghiệp nông thôn đòi
hỏi tăng nhu cầu đầu tư trong nông nghiệp nông thôn, đa dạng hóa nguồn thu
nhập cho nông dân.
Tuy nhiên, cùng với tốc độ tăng trưởng GDP cao là tình trạng lạm phát cao, chỉ
số giá tiêu dùng tăng mạnh. Lạm phát cao cũng là nhân tố có tác động không
nhỏ đến hoạt động đầu tư công. Trước yêu cầu của việc giảm lạm phát, Chính
phủ có thể lựa chọn cách thức cắt giảm chi tiêu công. Vì thế, xu hướng chính sẽ
là rà soát lại các dự án đầu tư công với mục đích hoàn thành các dự án đang
triển khai và đã phê duyệt hơn là các dự án mới.
1.2.2.2. Chính sách của Chính phủ và các quyết định của chính quyền cấp dưới
Chính sách của Chính phủ có ảnh hưởng trực tiếp và mạnh mẽ đến xu hướng
đầu tư công cho nông nghiệp.
- Việc thúc đẩy Chương trình kiên cố hóa kênh mương, tiết kiệm nước, giảm chi
phí lao động, tăng năng lực tưới tiêu đòi hỏi hỗ trợ vật tư, tiền vốn cho các địa
phương và tín dụng cho nông dân thực hiện.
- Tăng cường các hoạt động khuyến nông, khuyến lâm làm tăng các khoản chi
phí của Nhà nước cho các hoạt động này, đồng thời hướng đến việc đầu tư,
chuyển giao công nghệ cho nông dân.
- Chi trợ giá giống gốc, cho nông dân vay vốn phát triển sản xuất đã góp phần
hỗ trợ và tăng đầu tư từ nội lực của người nông dân.
- Thực hiện phương châm “ Nhà nước và nhân dân cùng làm, Trung ương và địa
phương cùng làm” trong đầu tư phát triển thủy lợi đã có tác dụng huy động mọi
nguồn lực, tăng tính đồng bộ và hiệu quả của đầu tư, thu hút được sự tham gia
của các thành phần kinh tế khác trong hoạt động đầu tư và quản lý đầu tư công.
- Chủ trương của Nhà nước trong việc giảm dần vốn ngân sách đầu tư trong
nông nghiệp tương ứng với tỷ trọng GDP nông nghiệp giảm so với tổng GDP và
xu hướng phân cấp mạnh vốn đầu tư cho địa phương có thể dẫn đến tình trạng

các dự án đầu tư công, đặc biệt là năng lực quản lý chi tiêu công cấp cơ sở.
2.4. Sự tham gia của cộng đồng
Các dự án đầu tư công tác động đến nhiều đối tượng trong việc thực hiện các
mục tiêu kinh tế- xã hội của đất nước. Do đó, việc theo dõi đánh giá quá trình
triển khai cũng như thành quả của dự án là công việc không chỉ của các bộ,
ngành và cơ quan chức năng mà còn phải là công việc của các tổ chức xã hội,
các cộng đồng dân cư. Tù đó, hiệu quả của dự án có thể được nâng cao và phát
huy được giá trị trong đời sống của dân cư.
2.5. Hệ thống văn bản pháp lý quy định về hoạt động đầu tư công
- Hệ thống văn bản quy định về quản lý đầu tư công đồng bộ, toàn diện sẽ tạo
điều kiện cho việc thẩm định, giám sát hoạt động đầu tư công chặt chẽ và sát
sao hơn.
- Phương pháp đánh giá hiệu quả dự án đầu tư công được hoàn thiện là cơ sở
quan trọng cho việc đánh giá dự án đầu tư, từ đó có thể đưa ra những kết luận
chính xác và thiết thực hơn trước khi dự án đi vào thực tế.