NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGUỒN VỐN VÀ HOẠT
ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM
I/KHÁI QUÁT CHUNG VỀ NHTM.
1/KHÁI NIỆM VỀ NHTM.
NHTM xuất hiện từ rất sớm,bắt đầu từ những người thợ vàng.Trước kia thỏi
vàng được dùng làm tiền,người có vàng muốn có một nơi cất giữ an toàn đã đem ký
gửi nó cho các thợ vàng và lấy ra khi cần thiết đem thanh toán.Cùng với sự phát triển
của quá trình lưu thông tiền tệ khiến từ việc giữ hộ những người thợ vàng trở thành
những người kinh doanh tiền tệ.Họ có thể đổi tiền ở biên giới,vận chuyển tiền lấy phí
và khi nhận thấy rằng họ có vô sốvốn nhàn rỗi,cung về tiền xuất hiện.
Thị trường luôn tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh do đó các nhà kinh doanh cần có
vốn,cầu về vốn xuất hiện,khi cung- cầu về vốn gặp nhau thì nghiệp vụ cho vay xuất
hiện.Khi xuất hiện cả 4 nghiệp vụ:
 Nhận giữ tiền gửi.
 Đổi tiền .
 Trung gian thanh toán.
 Cho vay.
Thì một Ngân hàng Thương mại thực thụ ra đời.
Vậy "NHTM là một trung gian tài chính mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên
là nhận tiền gửi,tiến hành các hoạt động cho vay,đồng thời làm nhiệm vụ trung gian
thanh toán,thực hiện các nghiệp vụ triết khấu thương phiếu".
2/CÁC NGHIỆP VỤ CHỦ YẾU CỦA MỘT NHTM.
NHTM là một hệ thống có hoạt động gần gũi với nhân dân và nền kinh tế.Trong
các nước phát triển hầu như không có công dân trưởng thành nào lại không có giao
dịch với ngân hàng.Nhiều công dân có quan hệ mở tài khoản với nhiều ngân hàng
cùng một lúc.Chính phủ nhờ ngân hàng thu thuế hàng tháng từ nền kinh tế,các công ty
trả lương qua ngân hàng…Do đó một NHTM thực hiện rất nhiều nghiệp vụ.
2.1/Huy động vốn.
Với nguồn vốn tự có của mình,cho dù nguồn vốn đó có lớn đến đâu chăng
nữa,một ngân hàng cũng không thể nào đáp ứng thoả mãn các nhu cầu tín dụng chính
đáng của tất cả khách hàng,cho nên muốn có đủ khả năng tài chính để hoạt động,ngân

Nhờ có hoạt động tín dụng mà nền kinh tế vận hành một cách trôi chảy,dẫn vốn
từ người thừa sang người thiếu vốn,giảm sự ứ đọng về vốn đảm bảo cho hoạt động
sản xuất kinh doanh diễn ra liên tục,tạo ra khả năng tài trợ cho mọi lĩnh vực:công
nghiệp,nông nghiệp,dịch vụ,thưong mại…
Hoạt động của NHTM liên quan tới nhiều lĩnh vựccủa nền kinh tế và liên quan
tới lợi ích của nhiều ngưòi,hoạt động của ngân hàng gặp phải nhiều rủi ro do đó để
phòng ngừa và hạn chế những rủi ro đó, trong hoạt động tín dụng phải đảm bảo
nguyên tắc tín dụng NHTM"Vốn vay phải được hoàn trả đầy đủ cả gốc lẫn lãi đúng
thòi hạn đã ký,vốn vay phải được sử dụng đúng mục đích,có hiệu quả,vốn vay phải
được đảm bảo bằng hàng hoá có giá trị tưong đương".
2.3/Hoạt động thanh toán
Hầu hết mọi chủ thể trong nền kinh tế đều có nhu cầu về thanh toán,nhu cầu này
chỉ có thể được đáp ứng tốt nhất thông qua dịch vụ của các trung gian tài chính đặc
biệt là hệ thống NHTM.Ngày nay với sự ra đời của nghiệp vụ thanh toán không dùng
tiền mặt đã tạo ra một bước chuyển mới của hệ thống thanh toán,cho phép các giao
dịch diễn ra mà không cần lượng lớn tiền mặt.Nghiệp vụ thanh toán không dùng tiền
mặt được chia ra làm 2 loại:
 Thanh toán ngay.
 Thanh toán trả chậm.
A/Thanh toán ngay.
Các công cụ thanh toán ngay gồm:
 Séc:séc bảo chi,séc định mức,séc chuyển tiền,séc chuyển khoản.
 Thư tín dụng.
 Uỷ nhiệm chi.
 Uỷ nhiệm thu.
B/Thanh toán trả chậm.
Là sự thanh toán mà sự chi trả không có hiệu lực chấp hành tức thời và dứt
khoát,mà chỉ có sự chi trả sau thời gian thoả thuận giữa người chủ nợ và người mắc
nợ.Các công cụ thanh toán trả chậm gồm:
 Các thương phiếu:hối phiếu,lịnh phiếu,kỳ phiếu…

Đối với một doanh nghiệp khi thành lập điều trước tiên là có vốn để sản xuất
kinh doanh,NHTM là một loại hình kinh doanh đặc biệt nên cũng không nằm ngoài
điều đó.Sản phẩm của các NHTM là "tiền",các ngân hàng kinh doanh tiền tệ nên chức
năng chủ yếu của các ngân hàng là"huy động để cho vay'đây là nghiệp vụ mang lại
phần lớn lợi nhuận của các NHTM,do đó vốn là cần thiết giúp các NHTM chủ động
trong việc cho vay và đầu tư.Khi một ngân hàng có nguồn vốn rồi rào,ổn định cũng
giúp tăng khả năng đa dạng hoá các loại hình dịch vụ của mình.
Vốn của một NHTM cũng tác động vào yếu tố tâm lý khác hàng,tạo ra uy tín của
ngân hàng trên thị trường.Một NHTM có một nguồn vốn rồi rào,cơ cấu vốn hợp lý sẽ
giúp các ngân hàng luốn sẵn sàng đáp ứng được mọi yêu cầu thanh toán,chi trả cho
khác hàng,tránh tình trạng đưa các ngân hàng đến chỗ phá sản,mất khả năng thanh
toán.
Vốn quyết định năng lực cạnh tranh của ngân hàng,quy mô,phương tiện hiện đại
là tiền đề thuận lợi để ngân hàng mở rộng quan hệ tín dụng.Vốn giúp các ngân hàng
tiến hành kinh doanh đa dạng trên thị trường,phân tán rủi ro trong hoạt động kinh
doanh điều đó làm tăng thêm vốn cho ngân hàng.
Như vậy vốn có vai trò to lớn đối với sự nghiệp tăng trưởng và phát triển kinh
tế,là nhân tố đóng vai trò quyết định cho sự nghiệp công nghiệp hoá,hiện đại hoá đất
nước.Đối với các NHTM vốn có vai trò nền tảng quyết định đến hoạt động kinh
doanh của ngân hàng.
Do vai trò to lớn của vốn nên hoạt động huy động vốn cho nền kinh tế nói chung
và cho các NHTM noí riêng là cần thiết.Ngày nay các NHTM không chỉ dừng lại ở
những hình thức huy động vốn truyền thống mà đã kết hợp vơí công nghệ hiện đại
đưa ra những hình thức huy động mới và có những chính sách cạnh tranh riêng của
mình.
Để có thể huy động tối đa các nguồn vốn và chiếm được tỷ trọng huy động vốn
cao trên thị trường khi lựa chọn hình thức huy động các ngân hàng nên chú ý đến một
số nguyên tắc sau.
2/Các nguyên tắc khi tiến hành huy động vốn.
Các NHTM muốn đạt được mục tiêu lợi nhuận(tăng giá trị tài sản của ngân

Tổng t i sà ản sinh lợi
Tổng chi phí hoạt động
Tổng vốn mới huy động
Tổng chi phí hoạt động
Tổng vốn khả dụng sinh
lời
thường có số dư thấp nhưng lại thực hiện nhiều nghiệp vụ như rút tiền quá nhiều,khác
hàng yêu cầu cấp bản sao số dư tài khoản… sẽ làm chi phí hoạt động ngân hàng tăng
cao.
Do đó để có thể cung cấp các nghiệp vụ liên quan đến tài khoản miễn phí,các
ngân hàng phải tiến hành tính phí cho việc cung cấp các dịch vụ tài khoản tiền gửi
theo công thức:

Phương pháp "chi phí bình quân gia quyền"
Ngân hàng phải tính toán mức chi phí của từng nguồn vốn kinh doanh,có tính
đến cơ cấu vốn.
Chi phí vốn trước thuế:
I=
t=1
n
∑R
t
*i
t
/ A*r
t
I :chi phí vốn bình quân
R
t
:nguồn vốn huy động loại t.

ngân h ng choà
chức năng huy
động vốn
++=
Thay đổi trong tổng chi phí
Vốn huy động tăng thêm
Phương pháp"thâm nhập thị trường".
Sử dụng mức lãi suất cao hơn thị trường hoặc thu phí khách hàng thấp hơn thị
trường để thu hút càng nhiều khách hàng càng tốt,với việc cho vay với lãi suất thấp tới
mức có thể bị lỗ trong ngắn hạn để thâm nhập và giành thị phần.
Phương pháp"khách hàng mục tiêu".
Dựa vào việc khách hàng sử dụng tài khoản như thế nào để quy định mức lãi
suất.Nừu khách hàng duy trì một số dư tối thiểu nào đó sẽ được cung cấp các dịch vụ
với mức phí thấp,hoặc miễn phí và ngược lại,khi số dư tiền gửi thấp hơn mức quy
định tối thiểu của ngân hàng thì khách hàng phải trả mức phí cao hơn.
Ngoài việc xác định lãi suất huy động tiền gửi các ngân hàng cần xác định chi
phí cho việc phát hành cổ phiếu và chi phí cho lợi nhuận giữ lại.
Chi phí của vốn cổ phần ưu đãi (K
p
)=D
p
/ P
n
Trong đó: R
p
: tỷ lệ nợ / vốn chủ sở hữu.
D
p
: lợi tức cổ phần ưu đãi.
P

(1+K
e
)
2
+D
3
(H
e
-g)(1+K
e
)
2
Trong trường hợp này hai năm đầu có cùng tốc độ tăng trưởng cổ tức,những năm
còn lại có tốc độ tăng trưởng cổ tức là g.