Phương hướng và giải pháp phát triển các dịch vụ logistics
ở Việt Nam trong thời gian tới.
I. Mục tiêu của ngành dịch vụ logistics trong thời gian tới.
Mục tiêu cần đạt được của ngành dịch vụ logistics trên bình diện quốc gia
là khai thác tốt nhất, hiệu quả nhất mọi nguồn lực quốc gia trong các hoạt động
giao nhận, lưu trữ hàng hoá và nguyên vật liệu, vận tải và những hoạt động
logistics khác.
Hiện nay, ở nước ta vẫn chưa có mục tiêu tổng quát cho toàn ngành dịch
vụ logistics mà chỉ có mục tiêu cho một số hoạt động trong chuỗi dịch vụ
logistics mà thôi đặc biệt là lĩnh vực vận tải biển.
Mục tiêu đối với dịch vụ vận tải giao nhận hàng hoá: tốc độ tăng trưởng
bình quân vận tải nội địa giai đoạn 2002-2010 phải đạt 7,56%/năm về tấn và
9,65% về TKm; giai đoạn 2011-2020 là 6,83%/năm về tấn và 7,17% về TKm.
Tốc độ tăng trưởng bình quân của vận tải hàng hoá XNK: giai đoạn 2002-
2010 phải đạt 7,64% về tấn và giai đoạn 2011-2020 là 6,98% về tấn. Trong đó
tỷ lệ đảm nhận hàng hoá vận chuyển XNK của đội tàu biển Việt Nam năm 2010
là 25% và 2020 là 35%.Thị phần vận tải quốc tế của các hãng hàng không Việt
Nam đạt 50%.
Đẩy mạnh khai thác cảng biển đầu mối tại những vùng kinh tế trọng
điểm: Đông Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ,Trung Trung Bộ,Nam Trung Bộ,Đông Nam
Bộ, Tây Nam Bộ; các cảng, các bến cảng, cầu cảng chuyên dụng tại khu kinh tế,
khu công nghiệp ven biển, trên đảo và cảng trung chuyển quốc tế, đảm bảo năng
lực hàng hoá thông qua đạt trên 320 triệu tấn vào năm 2015 và trên 550 triệu tấn
vào năm 2020.
Cơ sở hạ tầng kỹ thuật: cải tạo, nâng cấp, làm mới hệ thống cở hạ tầng
cho ngành dịch vụ logistics. Mục tiêu cụ thể đến năm 2020 của từng loại đường
như sau:
Đường bộ: Toàn bộ hệ thống quốc lộ và hầu hết tỉnh lộ phải được đưa vào
đúng cấp kỹ thuật; Mở rộng và xây dựng mới các quốc lộ có nhu cầu vận tải
lớn; Xây dựng hệ thống đường bộ cao tốc trên các hành lang vận tải quan trọng.
Đường sắt: Hoàn thành nâng cấp các tuyến đường sắt hiện có đạt cấp

2010 các doanh nghiệp đều sử dụng thương mại điện tử trong hoạt động kinh
doanh dịch vụ logistics của mình.
Đa dạng các lĩnh vực dịch vụ trong chuỗi dịch vụ logistics và dần dần
hướng tới cung cấp chuỗi dịch vụ logistics trọn vẹn như đúng nghĩa của nó.
II. Phương hướng phát triển
Để đạt được các mục tiêu đề ra ở trên, ngành dịch vụ logistics của Việt
Nam đề ra một số phương hướng nhằm phát triển ngành như sau:
- Đầu tư xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng logistics và một hệ thống
các văn bản pháp luật phù hợp điều chỉnh các hoạt động có liên quan đến
logistics và dịch vụ logistics, tạo môi trường thuận lợi cho sự hoạt động và phát
triển các dịch vụ logistics.
- Hình thành những tổng công ty, công ty mạnh đủ thế và lực hoạt động trong lĩnh
vực kinh doanh dịch vụ logistics. Đối với một số đại gia trong lĩnh vực kinh
doanh dịch vụ logistics của Việt Nam như: Vinafco, Sotrans, Tổng công ty hàng
không Việt Nam, Tổng công ty hàng hải Việt Nam Vinalines...thì cần tiếp tục
duy trì và hoàn thiện các dịch vụ logistics mà mình đang cung ứng cho khách
hàng đồng thời mở rộng đa dạng hoá các loại hình dịch vụ logistics nhằm hướng
tới cung ứng cho khách hàng chuỗi dịch vụ logistics trọn gói.
- Định hướng liên doanh, liên kết trong ngành kinh doanh dịch vụ logistics. Đối
với các công ty kinh doanh dịch vụ logistics vừa và nhỏ có kinh nghiệm trong
kinh doanh dịch vụ logistics nhưng chưa có đủ thế và lực cho hoạt động kinh
doanh dịch vụ logistics trọn gói thì cần liên kết lại với nhau, chuyên môn hoá
theo mặt mạnh của mỗi công ty.
- Đầu tư phát triển các dịch vụ logistics nội địa, liên doanh, liên kết với các công
ty logistics nước ngoài, dần mở rộng thị trường ra khu vực và thế giới.
Các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ logistics của Việt Nam cung cấp
toàn bộ dịch vụ logistics nội địa; tiếp thu công nghệ kĩ thuật, trình độ quản lý ,
kinh nghiệm... khi đủ lớn mạnh về thế và lực có thể vươn ra cung cấp logistics
toàn cầu. Cụ thể là trước hết doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ logistics nội địa
sẽ liên kết với các công ty logistics nước ngoài để tiếp nhận công nghệ, tích luỹ

cứu và triển khai dự án lập "Trung tâm Logistics" tại các vùng kinh tế trọng
điểm. Nhóm nghiên cứu gồm cán bộ của Bộ Giao thông vận tải, của VIFFAS,
các nhà khoa học chuyên nghiên cứu về logistics, các chuyên viên thực tế về
Logistics ( trong và ngoài nước), phối hợp chặt chẽ giữa các Bộ: Công thương,
Tài chính,Giao thông vận tải,… Tổng cục hải quan, các địa phương, các doanh
nghiệp...
Trên cơ sở các nghiên cứu và khuyến nghị của các nhóm sẽ đề nghị
Chính phủ tháo gỡ, giải quyết những vấn đề vướng mắc để thành lập các Trung
tâm Logistics trên cả nước sao cho hiệu quả. Đồng thời cũng dựa trên các kết
quả nghiên cứu đó mà công bố và phổ biến kiến thức rộng rãi để các doanh
nghiệp và những người quan tâm hiểu và áp dụng loại hình dịch vụ này.
2. Xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ logistics và ban hành các
chính sách khuyến khích đầu tư phát triển hoạt động logistics.
Logistics là một lĩnh vực mang lại hiệu quả rất lớn cho hoạt động sản
xuất kinh doanh của các doanh nghiệp cũng như toàn xã hội. Vì vậy, các quốc
gia trên thế giới có điều kiện thuận lợi đều chú trọng phát triển, chiến lược phát
triển dịch vụ logistics được nằm trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội và
thực tế các quốc gia này đã thu được hiệu quả rất lớn, ví dụ như Singapore,
Trung Quốc hay các nước thuộc EU. Từ những bài học kinh nghiệm của các
nước cho thấy, muốn phát triển dịch vụ logistics thì Nhà nước phải xây dựng
chiến lược phát triển cho ngành kinh doanh dịch vụ này. Nếu không có một
chiến lược phát triển đúng đắn sẽ dẫn đến sự tự phát, manh mún, gây lãng phí
các nguồn lực, đầu tư không mang lại hiệu quả cao.
Ngoài việc xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ logistics, Nhà nước
cần ban hành các chính sách khuyến khích các doanh nghiệp kinh doanh dịch
vụ logistics hoạt động có hiệu quả. Nội dung các chính sách theo các hướng sau:
- Khuyến khích việc đầu tư vốn phát triển kết cấu hạ tầng logistics và các phương
tiện vận chuyển, tạo cơ sở vật chất kĩ thuật cho các dịch vụ logistics phát triển.
- Có chính sách khuyến khích về thuế đối với các dịch vụ logistics và người kinh
doanh dịch vụ logistics. Cụ thể như giảm thuế thu nhập cho các doanh nghiệp

tin...". Vì vậy, phát triển hệ thống cơ sở vật chất cũng như phương tiện vật chất
kĩ thuật của giao thông vận tải đường bộ, hiện đại hoá là việc làm hết sức cần
thiết để phục vụ yêu cầu của nền kinh tế xã hội nói chung và phát triển dịch vụ
logistics nói riêng.
Kết cấu hạ tầng giao thông vận tải phục vụ cho phát triển dịch vụ
logistics bao gồm: hệ thống đường sông, đường bộ, đường biển, các nhà ga, hệ
thống cảng biển, sông, cảng hàng không, kho tàng bến bãi cũng như các trang
thiết bị xếp dỡ hàng hóa, container ở các điểm vận tải giao nhận.
+ Đối với vận tải biển cần tập trung xây dựng và phát triển hệ thống cảng
và nâng cấp đội tàu. Vận tải biển là lĩnh vực phát triển nhất trong lĩnh vực vận
tải của nước ta bởi có đến 90% hàng hoá xuất nhập khẩu của Việt Nam là vận
chuyển bằng đường biển. Cần đặc biệt chú trọng tạo ra các điều kiện thuận lợi
nhất cho lĩnh vực này phát triển.
- Xây dựng và phát triển hệ thống cảng.
Hiện tại, hệ thống cảng biển của Việt Nam còn nhiều bất cập như quy mô
còn nhỏ, cơ sở vật chất kĩ thuật còn lạc hậu, quản lý và khai thác chưa đạt hiệu
quả. Vì vậy, cần phải tập trung xây dựng và phát triển hệ thống cảng biển cho
hợp lý đồng thời đảm bảo tính hiện đai đáp ứng nhu cầu thực tế.Xây dựng hệ
thống cảng biển cần tuân thủ theo các quy hoạch phát triển cảng đã được Chính
phủ phê duyệt, tránh đầu tư dàn trải theo cơ chế "xin- cho" không mang lại hiệu
quả kinh tế khi đưa vào sử dụng. Phát triển cảng biển cần chú trọng đầu tư xây
dựng cảng container, cảng trung chuyển để phục vụ nhu cầu vận chuyển
container trong nước và khu vực tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển dịch vụ
logistics. Trong hoạt động vận tải giao nhận thì vận chuyển hàng hoá bằng
container ngày càng trở nên phổ biến, vì thế phải chú trọng phát triển cảng
container nhằm nâng cao hiệu quả của chuỗi cung ứng cho doanh nghiệp sản
xuất kinh doanh, từ đó nâng cao hiệu quả dịch vụ logistics. Cần phải nâng cấp
theo hướng hiện đại hoá, mở rộng quy mô, đón đầu cơ hội trong tương lai, tạo
điều kiện thuận lợi cho sự phát triển dịch vụ logistics.Ngoài ra cũng cần quan
tâm xây dựng và phát triển hệ thống cảng cạn.

+ Đối với vận tải đường sông, cần xác định các tuyến đường chính trên
đó xây dựng các cầu cảng và đầu tư phát triển phương tiện vận chuyển thích
hợp.
Vận tải đường sông cũng là một lợi thế của Việt Nam. Vì vậy cần có các
giải pháp phát triển cho dịch vụ vận tải đường sông. Xây dựng các tuyến đường
vận tải đường sông phải liên thông với các tuyến đường biển, đường sắt, đường
ôtô để tạo thành phương tiện vận tải thông suốt. Vì vậy, phải xây dựng các cảng
sông thật hợp lý và thuận lợi.
+ Đối với vận tải đường sắt, cần tập trung cải tạo, nâng cấp và mở rộng
các tuyến đường đồng thời bổ sung phương tiện vận chuyển như đầu máy, toa
xe, đặc biệt là các toa xe chuyên dụng. Cần đầu tư cải tạo và nâng cấp các tuyến
đường sắt đặc biệt là tuyến đường Bắc Nam nhằm đảm bảo tốc độ chạy , mở
rộng các tuyến đường nhánh tới các khu vực, các trung tâm công nghiệp,khu
chế xuất, đặc biệt là các nhánh đến các cảng Hải Phòng, Cái Lân, Sài Gòn,
Vũng Tàu...để đáp ứng nhu cầu vận chuyển.
+ Đối với vận tải hàng không
Theo dự báo thì nhu cầu vận chuyển bằng đường hàng không sẽ tăng
trong thời gian tới. Để đáp ứng nhu cầu chuyên chở, phải đầu tư mua sắm máy
bay chuyên chở hàng, các phương tiện xếp dỡ vận chuyển hàng đồng thời thiết
lập các tuyến bay chở hàng tới các điểm có nhu cầu vận chuyển hàng hoá đi và
đến Việt Nam.
* Đầu tư phát triển hạ tầng công nghệ thông tin.
Hạ tầng thông tin là một yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển có hiệu
quả của các dịch vụ logistics ở nhiều quốc gia trên thế giới. Cơ sở hạ tầng công
nghệ thông tin để phục vụ cho phát triển dịch vụ logistics bao gồm: mạng lưới
thông tin phục vụ sản xuất kinh doanh, trao đổi dữ liệu điện tử, hệ thống
Internet...
Trước hết nhà nước cần đẩy nhanh việc thiết lập hệ thống trao đổi dữ liệu
điện tử-công nghệ đang áp dụng trong kinh doanh. Cần thiết lập hệ thống thông
tin giữa các bên liên quan để có thể nhanh chóng cập nhật những thông tin về