Giáo án đại số 9 chơng ii.năm học:2010 2011
Đặt vấn đề và giới thiệu nội dung chơng II (3 phút)
GV: Lớp 7 chúng ta đã đợc làm quen với khái niệm hàm số, một số ví dụ hàm số, khái niệm
mặt phẳng toạ độ; đồ thị hàm số y = ax. ở lớp 9 ngoài ôn tập lại các kiến thức trên ta còn bổ
sung thêm một số khái niệm: hàm số đồng biến,hàm số nghịch biến; đờng thẳng song song và
xét kĩ một hàm số cụ thể y = ax + b (a 0)
Tiết học này ta sẽ nhắc lại và bổ sung các khái niệm hàm số.
HS nghe GV trình bày ,mở phần mục lục ( SGK - 129 ) để theo dõi
Hoạt động 1 : Khái niệm hàm số (12 )
Mục tiêu;Nhắc lại khái niệm hàm số,giá trị của hàm số
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng
? Khi nào đại lợng y đợc gọi là
hàm số của đại lợng thay đổi x?
? Hàm số có thể biểu diễn bằng
những cách nào
- GV yêu cầu HS nghiên cứu ví
dụ 1a);1b) (SGK- 42)
- GV đa bảng phụ viết sẵn ví dụ
1a ;1b lên màn hình và giới thiệu
lại:
- Ví dụ là: y là hàm số của x đợc
cho bằng bảng.Em hãy giải thích
vì sao y lại là hàm số của x?
Ví dụ 1b cho thêm công thức,
y là hàm số của x đợc cho bởi
một trong bốn công thức.Em hãy
giải thích vì sao công thức y=2x
là một hàm số?
- Các công thức khác tơng tự
- GV: Qua ví dụ trên ta thấy hàm
số có thể đợc cho bằng bảng nh-

1. Khái niệm hàm số
- Nếu đại lợng y phụ
thuộc vào đại lợng thay
đổi x sao cho với mỗi
giá trị của x ta luôn xác
định đợc chỉ một giá trị
tơng ứng của y thì y đợc
gọi là hàm số của x , và
x đợc gọi là biến số
- Hàm số có thể đợc cho
bằng bảng hoặc bằng
công thức
Vũ mạnh hùng trờng thcs khánh yên trung Trang 1
Giáo án đại số 9 chơng ii.năm học:2010 2011
- ở hàm số y =
x
4
, biến số x có
thể lấy các giá trị nào ?
Vì sao ?
- Công thức y = 2x ta có thể viết
y = f(x) = 2x
- Em hiểu nh thế nào về kí hiệu
f(0),f(1).....f(a) ?
GV yêu cầu HS làm ?1. Cho hàm
số y = f(x) =
2
1
x + 5
Tính : f(0),f(1);f(a)?

Mục tiêu:Nhắc lại khái niệm về đồ thị hàm số và cách vẽ đồ thị hàm số y= ax
GV yêu cầu HS làm bài ?2. Kẻ
sẵn 2 hệ toạ 0xy lên bảng(bảng
có sẵn lới ô vuông)
? a) Biểu diễn các điểm sau trên
mặt toạ độ:
A(
3
1
;6),B(
2
1
; 4),C(1;2)
D(2;1),E(3;
2
3
),F(4;
2
1
)
b)Vẽ đồ thị của hàm số y=2x
GV gọi 2 HS đồng thời lên bảng
làm một câu a,b
2HS: làm ?2 theo hớng
dẫn của GV
-HS1: làm phần a)
HS2: làm phần b)
2. Đồ thị của hàm số
?2
a)

Là đờng thẳng OA
trong mặt phẳng toạ
độ 0xy
y =2x
2
1
y
x
O
A
- Tập hợp tất cả các điểm biểu
diễn các cặp giá trị tơng
ứng(x;f(x)) trên mặt toạ đọ đợc
gọi là đồ thị của hàm số y=f(x)
Hoạt động 3. Hàm số đồng biến,nghịch biến (7 )
Mục tiêu:Nhận biết đợc hàm số đồng biến,nghịch biến dựa vào sự thay đổi của biến x và f(x)
GV yêu cầu hS làm
?3
Yêu cầu cả lớp tính toán và điền
bút chì vào bảng ở
(SGK 43 )
GV: đa đáp án lên bảng để HS
đối chiếu
Xét hàm số y=2x+1
Biểu thức 2x+1 xác định với
những giá trị nào của x?
Hãy nhận xét: Khi x tăng dần
các giá trị tơng ứng của
y= 2x+1 thế nào?
GV giới thiệu:Hàm số y=2x+1

Tổng quát : ( SGK 44 )
IV.Tổng kết và hớng dẫn về nhà: (10p)
Vũ mạnh hùng trờng thcs khánh yên trung Trang 3
Giáo án đại số 9 chơng ii.năm học:2010 2011
- Hệ thống toàn bài :
- Bài 1 ( SGK 44 )
GV : cho HS lên bảng lần lợt tính f(x) tại các giá trị của x
VD: f(-2) =
2 4
( 2)
3 3
=
HS: Cả lớp thực hiện ; nhận xét
GV: Nhận xét ; chốt kiến thức
- Nắm vững khái niệm hàm số,đồ thị hàm số,hàm số đồng biến,nghịch biến
- BTVN :Bài tập 2;3 ( SGK - 45 )
-- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - -- - - --
Ngày soạn: 20.10. 2010 Ngày giảng : 23. 10 . 2010
Tiết : 20 Luyện tập
I. Mục tiêu :
- Kiến thức :
+ Rèn luyện cách tính giá trị của hàm số, cách vẽ đồ thị hàm số, biết đọc
đồ thị.
+ Củng cố các khái niệm: hàm số, biến số, đồ thị của hàm số, hàm số
đồng biến trên R, hàm số nghịch biến trên R.
- Kỹ năng :
+ Tiếp tục rèn luyện kỹ năng tính giá trị của hàm số, kỹ năng vẽ đồ thị hàm
số, kỹ năng đọc đồ thị.
+ Có kỹ năng nhận dạng hàm số, biến số, đồ thị của hàm số, hàm số
đồng biến trên R, hàm số nghịch biến trên R.

dm.
a) Vẽ trên cùng một mặt
phẳng toạ độ đồ thị của hàm
số y=2x và y=-2x
b) Trong hai hàm số đã cho:
Hàm số nào đồng biến?
Hàm số nào nghịch biến?
Vì sao?
GV nhận xét, cho điểm.
thuộc đồ thị hàm số y=2x.
-Với x=1=> y=2=> B(1;-2)
thuộc đồ thị hàm số y=-2x.
b) Trong đó hai hàm số
y=2x đồng biến vì khi giá
trị của biến x tăng lên thì
giá trị tơng ứng của hàm số
y=2x cũng tăng lên.
Hàm số y=-2x nghịch biến
vì...
HS lớp nhận xét, chữa bài.
y =-2x
y =2x
1
-1
1
2
-2
x
y
O

-Vẽ hình vuông cạnh 1 đơn
vị; đỉnh O, đờng chéo OB
có độ dài
bằng
2
-Trên tia Ox đặt điểm C sao
cho OC=OB=
2
-Vẽ hình chữ nhật có một
đỉnh là O, cạnh OC=
2
,
cạnh CD=1 => đờng chéo
OD =
3
-Trên tia Oy đặt điểm E sao
cho OE =OD =
3
-Xác định điểm A( 1;
3
)
-Vẽ đờng thẳng OA, đó là
đồ thị hàm số y=
3
x
II. Luyện tập
1. Bài 4 (SGK-45).
Đồ thị hàm số y=
3
x đợc vẽ bằng

Diện tích của

ABO
không ?
-GV: Sửa hoàn chỉnh ; chốt
kiến thức
HS vẽ đồ thị y=
3
x
vào vở
-1 HS đọc đề bài.
-1HS lên bảng làm câu a).
Với x=1

y = 2

C(1;2) thuộc y=2x
Với x=1

y=1

D(1;1) thuộc y = x
HS: A(2;4) ; B(4;4)
Chu vi của

ABO là :
AB + BO + AO
Trên hệ Oxy, AB=2
OB =
2 2

2 2
4 2 2 5+ =
Chu vi của

ABO
= AB + BO + AO
= 2 +
4 2 2 5 12,3
+
(cm)
Diện tích của

ABO
=
1
.2.4 4
2
=
(cm
2
)
IV. Tổng kết và hớng dẫn về nhà: (13p)
- Hệ thống toàn bài
- Nhấn mạnh kiến thức bài học
- Ôn lại các kiến thức đã học : hàm số , hàm số đồng biến ; nghịch biến
- BTVN: 6;7 (SGK-45,46) ;
Hớng dẫn bài 7(SGK-46)
Xét hàm số y=f(x)=3x Lấy x
1
,x

< x
2


f(x
1
)< f(x
2
) hàm số y=3x đồng biến trên tập xác định R
- Đọc trớc bài hàm số bậc nhất .
---------------------------------------------------------------------------
Ngày soạn: 23.10.2010 Ngày giảng : 25 .10. 2010
Tiết : 21 hàm số bậc nhất
Vũ mạnh hùng trờng thcs khánh yên trung Trang 6
Giáo án đại số 9 chơng ii.năm học:2010 2011
I. Mục tiêu :
- Kiến thức :
+ Hàm số bậc nhất là hàm số có dạng y=ax+b , a

0
+ Hàm số bậc nhất y=ax+b luôn xác định với mọi giá trị của biến số x thuộc R.
+ Hàm số bậc nhất y=ax+b đồng biến trên R khi a>0, nghịch biến trên R khi a<0
- Kỹ năng :
+ Yêu cầu HS hiểu và chứng minh đợc hàm số y=-3x+1 nghịch biến trên R,
hàm số y=3x+1 đồng biến trên R. Từ đó thừa nhận bảng tổng quát:
hàm số y=ax+b đồng biến trên R khi a>0, nghịch biến trên R khi a<0
- Thái độ :
+ HS thấy toán tuy là môn khoa học trừu tợng nhng các vấn đề về kiến
thức toán học nói chung cũng nh vấn đề hàm số nói riêng lại thờng xuất
hiện từ việc nghiên cứu các bài toán thực tiễn.

1
) > f(x
2
) thì hàm số y = f(x)......trên R
( ĐS: b) đồng biến / nghịch biến )
3. Các hoạt động:
- GV: Đặt vấn đề Ta đã biết khái niệm hàm số và biết lấy ví dụ về hàm số đợc cho bởi một công thức .
Hôm nay chúng ta sẽ học một hàm số cụ thể đó là hàm số bậc nhất. Vậy hàm số bậc nhất là gì, nó có
tính chất nh thế nào đó là nội dung bài học hôm nay.
Hoạt động 1: Khái niệm về hàm số bậc nhất ( 15 )
Mục tiêu:Nêu đợc khái niệm về hàm số bậc nhất
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng
-Để đi tìm định nghĩa về hàm
số bậc nhất, ta xét bài toán
thực tế sau:
-GV đa bài toán lên bảng phụ .
-GV vẽ sơ đồ chuyển động nh
SGK
và hớng dẫn HS:
?1 Điền vào chỗ trống cho
đúng.
-Sau một giờ ô tô đi đợc ..
-Sau t giờ ô tô đị đợc :.....
Một học sinh đọc to đề bài và
tóm tắt.
HS: Sau một giờ ô to đi đợc :
50 km
Sau tgiờ ô tô đi đợc: 50t (km)
-Sau t giờ ô tô cách trung tâm
1. Khái niệm về hàm số

? vì sao ?
a) y=1-5x b) y=2x
2
+3
c) y=mx+2 ; d) y=0.x+7
-GV cho HS suy nghĩ 1 đến 2
phút rồi gọi một số HS trả lời
lần lợt
-Nếu là hàm số bậc nhất hãy
chỉ ra hệ số a, b?
- GV : Nhận xét , chốt kiến
thức , nhấn mạnh định nghĩa
HN là: S=50t+8 (km)
-HS : điền KQ trên bảng phụ
Vì: Đại lợng S phụ thuộc vào
đại lơng t
ứng với mỗi giá trị của t chỉ có
một giá trị tơng ứng của S. Do
đó S là hàm số của t
-Hàm số bậc nhất là hàm số đ-
ợc cho bằng công thức:
y=ax+b trong đó a,b là các số
cho trớc a

0
Một số HS đọc lại định nghĩa
-HS: Trả lời :
y=1-5x là hàm số bậc nhất vì
nó nó là hàm số bậc nhất đợc
cho bởi công thức

+Hàm số y=-3x+1 xác định với những
giá trị nào cuả x? vì sao?
-Hãy chứng minh hàm số y=-3x+1
-Hàm số y=-3x+1 xác định
với mọi giá trị của
2.Tính chất
Ví dụ. Xét hàm số
y= f(x)=-3x+1
( SGK 47 )
Vũ mạnh hùng trờng thcs khánh yên trung Trang 8
Giáo án đại số 9 chơng ii.năm học:2010 2011
nghịch biến trên R?
-Nếu HS cha làm đợc GV có thể gợi ý. Ta
lấy x
1
, x
2


R sao cho x
1
<x
2
cần chứng
minh gì?
( f(x
1
)) > f(x
2
) )

-GV: Theo chứng minh trên hàm số y=-
3x+1 nghịch biến trên R,
hàm số y=3x+1 đồng biến trên R
Vậy tổng quát hàm số bậc nhất y=ax+b
đồng biến khi nào ?
nghịch biến khi nào?
-GV đa phần tổng quát ở SGK lên bảng
phụ .
-GV chốt lại : ở trên phần ?3 ta chứng
minh hàm số y=3x+1 đồng biến theo
khái niệm hàm số đồng biến, sau khi có
kết luận này để chỉ ra hàm số bậc nhất
đồng biến hay nghịch biến ta chỉ cần xét
xem a>0 hay a<0 để kết luận.
x

R
HS: nêu cách chứng minh.
1HS: Trình bày
- Cả lớp thực hiện , nhận
xét
-1 HS đứng lên đọc.
-HS hoạt động theo nhóm
- Đại diện nhóm trình bày
- Nhóm khác nhận xét
-Khi a<0 hàm số bậc nhất
y=ax+b nghịch biến trên R
-Khi a>0 hàm số bậc nhất
y=ax+b đồng biến trên R
- 1HS đứng lên đọc tổng

III. Tổ chức dạy học :
1. ổn định tổ chức:(1 ) 9a 9b
2. Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra trong hoạt động1
3. Các hoạt động:
HĐ1:Chữa bài tập.
Mục tiêu:Làm bài tập củng cố đ/n và t/c của h/số y= ax + b
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng
y/c nêu cách làm và thực
hiện.
G- đa bài tập 13 tr 48 sgk:
Thế nào làm số bậc nhất?
G- yêu cầu học sinh làm
bài tập 13 theo nhóm
G- kiểm tra hoạt động của
các nhóm
Đại diện các nhóm báo cáo
kết quả
Học sinh khác nhận xét kết
quả của nhóm bạn
G- nhận xét
a/ a>0
b/ a<0
Là h/scó dạng:y= ax +b
a

0
xác định hệ số a và tìm
đ/k của m để a


1 m
+
x + 3,5 là hàm
số bậc nhất khi :
Vũ mạnh hùng trờng thcs khánh yên trung Trang 10
Giáo án đại số 9 chơng ii.năm học:2010 2011
1 - m
1 m
+


0

m + 1

0
và m 1

0

m

- 1 và m

1
Hoạt động 2 : Luyện tập (14 )
Mục tiêu:Rèn kĩ năng tính toán và trình bày
G- đa bài tập 12
tr 48 sgk:
? Em hiểu khi x = 1 thì y =


0
Hệ số a của hàm số trên là - 0,5
Bài 14(48)
a/ 1-

5<0
b/ y=-5
c/ x=

5+1
1

5
IV.Tổng kết và hớng dẫn về nhà:(10 )
Hãy biểu diễn các điểm sau trên mặt phẳng toạ độ :
A(-3;0) ; B(-1;1) ; C(0;3)
D(1;1) ; E(3;0) ; F(1;-1) ; G(0;-3)
H(-1;-1)
- Học lý thuyết, Ôn lại đồ thị hàm số y = ax
Bài 11 ( SGK 48)
--------------------------------------------------------------------
Ngày soạn : 30 .10. 2010 Ngày giảng : 01 .11. 2010
Tiết :23 đồ thị hàm số y = ax + b ( a 0 )
I. Mục tiêu :
- Kiến thức :
+ HS hiểu đợc đồ thị hàm số y = ax + b ( a 0 ) là một đờng thẳng luôn cắt trục tung tại điểm
có tung độ là b, song song với đờng thẳng y = ax
nếu b 0 hoặc trùng với đờng thẳng y = ax nếu b = 0.
- Kỹ năng :

GV gọi một HS lên kiểm tra :
Thế nào là đồ thị hàm số y = f(x) ?
Đồ thị hàm số y = ax ( a

0 ) là gì ?
Nêu cách vẽ đồ thị hàm số y = ax ?
GVgọi HS dới lớp nhận xét cho điểm
-Đồ thị hàm số y = f(x) là tập hợp tất cả các điểm biểu
diễn các cặp giá trị tơng ứng (x ; f(x)) trên mặt phẳng
toạ độ.
- Đồ thị hàm số y = ax ( a 0) là một đờng thẳng đi
qua gốc toạ độ.
- Cách vẽ đồ thị hàm số y = ax :
Cho x = 1 y = a A(1 ; a) thuộc đồ thị hàm số
y = ax Đờng thẳng OA là đồ thị hàm số y = ax.
3. Các hoạt động:
- GV: Đặt vấn đề : Lớp 7 ta đã biết dạng đồ thị của hàm số y = ax (a

0 ) và biết cách vẽ đồ thị
này. Dựa vào đồ thị hàm số y = ax ta có thể xác định đợc dạng đồ thị hàm số y = ax + b hay
không, và vẽ đồ thị hàm này nh thế nào, đó là nội dung bài học hôm nay.
Hoạt động 1 : Đồ thị hàm số y = ax + b (a 0 ) (10 )
Mục tiêu:Nêu đợc đồ thị hàm số y = ax + b là đờng thẳng song song với đờng thẳng y = ax
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng
- GV đa bảng phụ bài ?1 :
Biểu diễn các điểm sau trên
cùng một mặt phẳng toạ độ A(1
; 2 ) ; B(2 ; 4), C(3 ; 6), A(1;
2 + 3),B(2 ; 4 + 3), C(3 ; 6
+ 3)

AA = BB = 3(đv)
tứ giác AABB là
1.Đồ thị hàm sốy = ax + b (a 0 )
O
x
y
9
7
6
5
4
2
3
2
1
A
B'
C'
A'
B
C
Vũ mạnh hùng trờng thcs khánh yên trung Trang 12
Giáo án đại số 9 chơng ii.năm học:2010 2011
C cùng nằm trên một đờng
thẳng (d) thì A , B, C cùng
nằm trên một đờng thẳng (d)
song song với (d).
GV yêu cầu HS làm ?2
HS cả lớp dùng bút chì điền kết
quả vào trong bảng SGk.

GV đa hình 7 (SGK- 50) lên
bảng phụ minh hoạ.
Sau đó, GV giới thiệu
Tổng quát sgk.
GV nêu chú ý
HS : Với cùng giá trị của
biến x, giá trị của hàm số
y = 2x + 3 hơn giá trị tơng
ứng của hàm số y = 2x là
3 đơn vị.
- Đồ thị của hàm số
y = 2x là đờng thẳng đi
qua gốc toạ độ
O( 0 ; 0 ) và điểm A(1 ; 2)
- Đồ thị hàm số
y=2x +3 là một đờng
thẳng song song với đờng
thẳng y = 2x.
- Với x = 0 thì
y = 2x + 3 vậy đờng thẳng
y = 2x + 3 cắt trục tung
tại điểm có tung độ bằng
3.
Một HS đọc lại Tổng
quát sgk.
y=2x+3 y=2x
-1,5
3
O
x

vẽ đợc đồ thị hàm số
y = ax + b ?
Gv gợi ý : đồ thị hàm số
y = ax + b là một đờng thẳng
cắt trục tung tại điểm có tung
độ bằng b.
GV: Các cách trên đều có thể
vẽ đợc đồ thị hàm số
y = ax + b (với a 0 , b 0 ).
Trong thực hành, ta thờng xác
định hai điểm đặc biệt là giao
điểm của đồ thị với hai trục toạ
độ.
Làm thế nào để xác định đợc
hai giao điểm này ?
GV yêu cầu HS đọc hai bớc vẽ
đồ thị hàm số y = ax + b
(SGK-51).
GV: hớng dẫn HS làm ?3
vẽ đồ thị của các hàm số sau
a) y = 2x 3
b) y = -2x + 3
-HS có thể nêu ra ý kiến.
- vẽ đờng thẳng song
song với đờng thẳng y =
ax và cắt trục tung tại
điểm có tung độ bằng b.
- Xác định hai điểm
phân biệt của đồ thị rồi
vẽ đờng thẳng đi qua hai

, ta đợc
điểm B(-
a
b
; 0) là giao điểm của
đồ thị với trục hoành.
B
2
: Vẽ đờng thẳng đi qua 2 điểm
A,B ta đợc đồ thị của hàm số
y=ax+b
IV. Tổng kết và hớng dẫn về nhà:(7 )
- GV chốt lại :
+ Đồ thị hàm số y = ax + b (a 0) là một đờng thẳng nên muốn vẽ nó, ta chỉ cần xác định hai
giao điểm phân biệt thuộc đồ thị.
+ Nhìn đồ thị ?3 a) ta thấy a > 0 nên hàm số y = 2x 3 đồng biến : từ trái sang phải đờng
thẳng y = ax đi lên (nghĩa là x tăng thì y tăng )
+Nhìn đồ thị ?3 b) ta thấy a < 0 nên hàm số y = -2x + 3 nghịch biến trên R : từ trái sang
phải, đờng thẳng y = ax + b đi xuống ( nghĩa là x tăng y giảm )
- Bài tập : Vẽ trên cùng một hệ trục toạ độ đồ thị các hàm số sau :
y = 3x ; y = -3x ; y = 3x+2 ; y= - 3x + 2
Bài tập 15, 16 (SGK- 51)
Nắm vững kết luận về đồ thị y = ax + b (a 0) và cách vẽ đồ thị đó.
- Hớng dẫn Bài tập 16 (SGK- 51)
Ta vẽ đồ thị các hàm số đã cho trên cùng một mặt phẳng toạ độ ( chú ý chia các khoảng cách
trên hai trục toạ độ đều nhau ) từ đó tìm giao điểm đợc chính xác .
Vũ mạnh hùng trờng thcs khánh yên trung Trang 14
Giáo án đại số 9 chơng ii.năm học:2010 2011
Tính diện tích tam giác dựa vào các đơn vị trên hai trục toạ độ
------------------------------------------------------------------------------------

a)Vẽ đồ thị các hàm số
y= 2x; y = 2x + 5
y =-
3
2
x và y = -
3
2
x + 5 trên
cùng một mặt phẳng toạ độ.
Trong khi HS1 vẽ đồ thị, GV
yêu cầu HS trong từng bàn đổi
vở, kiểm tra bài làm của bạn.
b)Bốn đờng thẳng trên cắt
nhau tạo thành tứ giác OABC.
Tứ giác OABC có là hình bình
hành không? Vì sao?
- Cho HS nhận xét bài làm của
bạn.
Hai HS lên kiểm tra.
HS1: Chữa
bài tập15 (SGK-51)
d
1
:(0;0); (1;2)
d
2
: (0;5); (-5/2;0)
d
3

M
N
F
B
b) Tứ giác ABCO là hình bình
hành vì:Ta có:
- Đờng thẳng y = -2x + 5
song song với đờng thẳng y =
2x
Vũ mạnh hùng trờng thcs khánh yên trung Trang 15