(M)
(N)
I
O
BS
A
K
Chuyên đề 1: Sự phản xạ ánh sáng
Thời lợng: 9 tiết
Bài 1: Hai gơng phẳng (M) và (N) đặt song song quay mặt phản xạ vào nhau và cách nhau
một khoảng AB = d. trên đoạn AB có đặt một điểm sáng S, cách gơng (M) một đoạn SA = a.
Xét một điểm O nằm trên đờng thẳng đi qua S và vuông góc với AB có khoảng cách OS = h.
a. Vẽ đờng đi của một tia sáng xuất phát từ S, p/xạ trên gơng (N) tại I và truyền qua O.
b. Vẽ đờng đi của một tia sáng xuất phát từ S phản xạ trên gơng (N) tại H, trên gơng (M)
tại K rồi truyền qua O.
c. Tính khoảng cách từ I , K, H tới AB.
HD:
a, - Vẽ đờng đi tia SIO
+ Lấy S
'
đối xứng S qua (N)
+ Nối S
'
O cắt gơng (N) tai I
SIO cần vẽ
b, - Vẽ đờng đi SHKO
+ Lấy S
'
đối xứng với S qua (N)
+ Lấy O
'

'
'
=
HB = h( d- a):(2d)
Tam giác S'KA đồng dạng với tam giác S'O'C nên ta có:
d
adh
KACO
CS
AS
KA
CS
AS
CO
KA
2
)2(
'.
'
'
'
'
'

=== Bài 2: Cho 2 gơng phẳng M
1
và M

a) Hãy trình bày cách vẽ một tia sáng từ S đến gơng

M
1
tại I rồi phản xạ đến gơng M
2
tại J
rồi phản xạ đến

O.
b) Tính khoảng cách từ I đến A và từ J đến B
HD: a) Chọn S
1
đối xứng với S qua M
1
, chọn O
x
đối xứng với O qua M
2
.
- Nối S
1
O
1
cắt M
1
tại I, cắt gơng M
2
tại J.
- Nối SịO ta đợc các tia cần vẽ (hình bên)

a
HS
AS
HO
AI
1
1
1
==

AI =
2d
ah
thay biểu thức nào vào (1) ta đợc
2d
d).h(a
BJ
+
=

Bài 3. Một ngời cao 170 cm, mắt cách đỉnh đầu 10cm đứng trớc một gơng phẳng thẳng
đứng để quan sát ảnh của mình trong gơng. Hỏi phải dùng gơng có chiều cao tối thiểu là bao
nhiêu để có thể quan sát toàn bộ ngời ảnh của mình trong gơng. Khi đó phải đặt mép dới của
gơng cách mặt đất bao nhiêu ?
D
I
M M
H

K

b, Tính khoảng cách từ I đến A và từ J đến B. (AB là đờng thẳng đi qua S và vuông góc
với mặt phẳng của hai gơng).
a. Lấy S
1
đối xứng với S qua gơng M
1
, O
1
đối xứng với với O qua gơng M
2
- Nối S
1
O
1
cắt gơng M
1
tại I, cắt gơng M
2
tại J.
- Nối SIJO ta đợc tia sáng cần vẽ.
b. Xét tam giác S
1
IA đồng dạng với tam giác S
1
BJ:
AI/BJ = S
1
A/S
1
B = a/(a+d) (1)

a
a
d
(d-a)
I
a) Tìm đờng kính bóng đen in trên màn biết đờng kính của đĩa d = 20cm và đĩa cách
điểm sáng 50 cm.
b) Cần di chuyển đĩa theo phơng vuông góc với màn một đoạn bao nhiêu, theo chiều
nào để đờng kính bóng đen giảm đi một nửa?
c) Biết đĩa di chuyển đều với cận tốc v = 2m/s, tìm vận tốc thay đổi đờng kính bóng đen.

HD: a) Tam giác ABS đồng dạng với tam giác SA
'
B
'
, ta có:

AB.
SI
SI
=BAhay
SI
SI
=
BA
AB
'
''
'''
A

= 80 cm.
b) Nhìn trên hình ta thấy, để đờng kính bóng đen giảm xuống ta phải dịch chuyển đĩa
về phía màn.
Gọi A
2
B
2
là đờng kính bóng đen lúc này. Ta có: A
2
B
2
=
2
1
A
'
B
'
= 40 cm.
Mặt khác hai tam giác SA
1
B
1
, SA
2
B
2
đồng dạng cho ta:
2222
11

- S I = 100 - 50 = 50 cm
c) Do đĩa di chuyển với vận tốc v = 2m/s và đi đợc quãng đờng S = I I
1
= 50 cm = 0,5
m nên mất thời gian là:
t =
25,0=
2
5,0
=
v
S
(s)
Từ đó vận tốc thay đổi đờng kính của bóng đèn là:
v
'
=
s/m6,1=s/cm160=
25,0
4080
=
t
BABA
22
''
-
-Bài 6: Một điểm sáng S đặt cách màn chắn 3m. khoảng cách giữa điểm sáng và màn có một

=3,14. 60
2
=11304 cm
2

=1,1304m
2Bài 7: Chiếu 1 tia sáng hẹp vào 1 gơng phẳng, nếu cho gơng quay đi 1 góc quanh 1 trục
bất kỳ nằm trên mặt gơng thì tia phản xạ sẽ quay đi 1 góc bao nhiêu theo chiều nào?
Ta có hình vẽ bên:
Khi gơng quay đi 1 góc theo chiều kim đồng hồ.

N
1
N
2
M
1
i
1
i
1
'
P
K
J
R
'

2
) = 2(i
2
- i
1
) (1)
Xét IPJ có: i
1
+ + 180
0
i
2
= 180
0
180
0
+ - (i
1
i
2
) = 180
0
= (i
1
i
2
) = i
2
- i
1

)
hoặc ở vị trí M
2
( hợp với mặt phẳng nằm ngang một góc 30
0
).
b. Tia phản xạ thẳng đứng. M
1
- góc hợp với tia tới và tia phản xạ có thể là 30
0
hoặc 150
0

- ứng với 2 trờng hợp đó vết gơng ở vị trí M
1
( hợp với mặt nằm ngang một góc 15
0
) hoặc ở
vị trí M
2
( hợp với mặt nằm ngang một góc 75
0
).
Bài 9: Hai gơng phẳng G
1
và G
2
đặt song song và quay mặt phản xạ vào nhau.
Một nguồn sáng S và điểm A ở trong khoảng hai gơng(Hình vẽ 2).
Hãy nêu cách vẽ, khi một tia sáng phát ra từ S phản xạ 3 lần trên G

+ Vẽ S
2
đối xứng với S
1
qua G
2
.
+ Vẽ S
3
đối xứng với S
2
qua G
1
.
Nối S
3
với A, cắt G
1
tại I
3
. Nối I
3
với S
2
. cắt G
2
tại I
2
. Nối I
2