ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN VIỆT HÀ

QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÒNG TRÁNH
BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ ÚT SÁU

THÁI NGUYÊN - 2020


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu
là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2020
Tác giả luận văn

Nguyễn Việt Hà

i


LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, em xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng tới Lãnh

6. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................................ 3
7. Phương pháp nghiên cứu .......................................................................................... 4
8. Cấu trúc luận văn ...................................................................................................... 5
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
PHÒNG TRÁNH BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG
HỌC CƠ SỞ ................................................................................................................ 6
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ................................................................................ 6
1.1.1. Các nghiên cứu trên thế giới ............................................................................... 6
1.1.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam................................................................................ 9
1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài ..................................................................... 11
1.2.1. Quản lý .............................................................................................................. 11
1.2.2. Hoạt động giáo dục ........................................................................................... 12
1.2.3. Bạo lực học đường, phòng tránh bạo lực học đường........................................ 12
1.2.4. Quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ........................... 14
1.3. Lý luận về hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các trường
trung học cơ sở ................................................................................................. 14
1.3.1. Vai trò, sự cần thiết của giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ......................... 15
1.3.2. Mục tiêu giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các trường trung học cơ sở .......... 16

iii


1.3.2. Nội dung giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các trường trung học cơ sở..... 16
1.3.3. Phương pháp giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các trường trung
học cơ sở .......................................................................................................... 18
1.3.4. Con đường giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các trường trung
học cơ sở .......................................................................................................... 19
1.3.5. Đánh giá kết quả giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các trường
trung học cơ sở ................................................................................................. 20
1.4. Lý luận về quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các

trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên .......................................................... 38
2.3.3. Thực trạng phương pháp giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các
trường trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên .............................................. 42
2.3.4. Thực trạng con đường giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các
trường trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên .............................................. 45
2.3.5. Thực trạng đánh giá kết quả giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các
trường trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên .............................................. 48
2.3.6. Đánh giá chung về thực trạng hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học
đường cho học sinh .......................................................................................... 52
2.4. Thực trạng quản lý giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các trường
trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên .......................................................... 53
2.4.1. Thực trạng lập kế hoạch giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các
trường trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên .............................................. 53
2.4.2. Tổ chức thực hiện giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các trường
trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên .......................................................... 57
2.4.3. Chỉ đạo thực hiện giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các trường
trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên .......................................................... 63
2.4.4. Đánh giá hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các trường
trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên .......................................................... 68
2.4.5. Đánh giá chung về thực trạng quản lý giáo dục phòng tránh bạo lực học đường
cho học sinh ở trường trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên ........................... 71
2.5. Thực trạng những yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý giáo dục phòng
tránh bạo lực học đường cho học sinh ở trường trung học cơ sở thành phố
Thái Nguyên..................................................................................................... 73
Kết luận chương 2 ....................................................................................................... 76
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÒNG,
TRÁNH BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN ....................................... 77
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp .............................................................................. 77
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống ................................................................... 77


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CBQL

Cán bộ quản lý

GD & ĐT

Giáo dục & Đào tạo

GV

Giáo viên

HS

Học sinh

THCS

Trung học cơ sở

vii


DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ
Bảng 2.1.

Tổng số lớp, số HS trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên ............... 33



Bảng 2.8.

Thực trạng lập kế hoạch giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở
các trường trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên ............................. 54

Bảng 2.9.

Tổ chức thực hiện giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các
trường trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên ................................... 59

Bảng 2.10.

Chỉ đạo thực hiện giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các
trường trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên ................................... 64

Bảng 2.11.

Đánh giá hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các
trường trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên ................................... 69

Bảng 2.12.

Thực trạng những yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý giáo dục
phòng, tránh bạo lực học đường cho học sinh ở trường trung học cơ
sở thành phố Thái Nguyên .................................................................... 73

Bảng 3.1.

Mức độ cần thiết của các biện pháp .................................................... 105

của xã hội, đạo đức con người ngày càng bị vi phạm. Gần đây, liên tục xuất hiện các
trường hợp bạo lực học đường gây chấn động dư luận xã hội. Ban đầu chỉ là những
xích mích nhỏ trong lớp học nhưng do thiếu kinh nghiệm và kỹ năng giải quyết vấn đề,
mâu thuẫn nhỏ trở thành nguyên nhân của các vụ ẩu đả, thậm chí là chém giết lẫn nhau
trong học sinh.
Bạo lực học đường ngày càng diễn biến phức tạp dưới nhiều hình thức khác nhau.
Bên cạnh tình trạng các nam sinh đánh chém nhau được coi là rất phổ biến thì việc nữ
sinh xúc phạm, xỉ nhục, đánh nhau không ngừng tăng lên trong thời gian gần đây. Cũng
như vậy, hàng loạt vụ học sinh bị thầy cô bạo lực xuất hiện trên các diễn đàn, mạng xã
hội, báo chí, youtube...gây xôn xao dư luận về nhân phẩm và đạo đức nghề giáo. Nhưng
không chỉ thầy cô đối xử thô bạo với học sinh mà ngược lại có những học sinh bạo lực
1


với chính thầy cô của mình chỉ do những hiểu nhầm, mâu thuẫn nhỏ trong quá trình
tiếp xúc, học tập.
Bạo lực học đường đã trở thành mối lo ngại của các bậc cha mẹ học sinh, của
ngành giáo dục và toàn xã hội. Ngày nay cùng với sự phát triển của công nghệ thông
tin, điện thoại thông minh trở lên phổ biến, khi có bạo lực học đường xảy ra các em
thường quay hình bằng các video, đứng xem, cổ vũ sau đó phát tán trên mạng xã hội
để tung hô, câu like, ... tạo ra những luồng dư luận trái chiều. Bạo lực học đường cũng
trở thành những chủ đề nóng trên các phương tiện thông tin đại chúng như báo viết,
báo mạng, đài phát thanh, đài truyền hình. Bạo lực học đường đang là một trong những
lực cản lớn với thực tiễn giáo dục, làm ảnh hưởng xấu đến môi trường học đường và
mất an toàn trong trường học. Khi bạo lực học đường xảy ra cùng với sự phát triển
công nghệ thông tin như hiện nay dễ dẫn đến những hiệu ứng xấu trong học sinh, gây
hoang mang lo lắng cho các bậc PHHS, lòng tin vào môi trường giáo dục đạo đức đạo
đức của các nhà trường đối với xã hội mất đi rất nhiều không những thế nó còn gây ra
sự ám ảnh cho người chứng kiến, người trong cuộc và nỗi đau về sự suy thoái của một
bộ phận thế hệ trẻ còn đang trong độ tuổi cắp sách đến trường. Những nhà nghiên cứu

Giới hạn nội dung nghiên cứu: Đề tài đi sâu nghiên cứu, đề xuất các biện pháp
quản lý giáo dục phòng tránh bạo lực học đường cho học sinh của hiệu trưởng các
trường trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên.
Giới hạn thời gian nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động
giáo dục phòng tránh bạo lực học đường cho học sinh ở các trường trung học cơ sở
trong 2 năm học: 2017 - 2018; 2018 - 2019.
Giới hạn về khách thể điều tra: Đề tài khảo sát 35 CBQL gồm Hiệu trưởng, Phó
hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn ở các trường trung học cơ sở thành phố Thái
Nguyên; 100 GV các trường trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên.
5. Giả thuyết khoa học
Trong những năm qua, các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Thái
Nguyên đã có nhiều biện pháp quản lý phòng tránh bạo lực học đường và đạt được
những kết quả nhất định. Song trên thực tế công tác quản lý hoạt động phòng tránh bạo
lực học đường vẫn tồn tại một số hạn chế nhất định ở các khâu: lập kế hoạch, tổ chức,
chỉ đạo, đánh giá hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học đường cho học sinh. Nếu
đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động phòng tránh bạo lực học đường cho học
sinh ở các trường trung học cơ sở một cách khoa học, phù hợp với điều kiện thực tiễn
của nhà trường và đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh thì sẽ nâng cao hiệu quả giáo
dục phòng tránh bạo lực học đường cho học sinh từ đó góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục học sinh trong các trường trung học cơ sở.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực
học đường cho học sinh ở các trường trung học cơ sở.
3


6.2. Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực
học đường cho học sinh ở các trường trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên.
6.3. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học đường
cho học sinh ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Thái Nguyên.


7.3. Phương pháp thống kê toán học
Phương pháp thống kê trong toán học: Sử dụng phương pháp thống kê trong toán
học để xử lí và phân tích các số liệu từ các bảng hỏi thu thập được.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục; luận
văn được cấu trúc thành ba chương như sau:
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học
đường cho học sinh ở trường trung học cơ sở
Chương 2. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học đường
cho học sinh ở các trường trung học cơ sở Thành phố Thái Nguyên.
Chương 3. Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học đường
cho học sinh ở các trường trung học cơ sở Thành phố Thái Nguyên.

5


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÒNG TRÁNH
BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu trên thế giới
Trên thế giới đã có những nghiên cứu và đánh giá về thực trạng bạo lực học đường
diễn ra, cụ thể: Theo báo cáo của tổ chức UNICEF với tiêu đề Bài học mỗi ngày: chấm
dứt bao lực trong nhà trường thì một nửa số học sinh từ 13 đến 15 trên toàn thế giới
(khoảng 150 triệu học sinh) đã chịu ảnh hưởng của bạo lực học đường và đã từng bị
bạo lực học đường, cho biết đã từng bị bạo lực bởi các bạn đồng trang lứa ngay trong
nhà trường và ở các khu vực xung quanh trường học. Trong báo cáo đã chỉ ra bạo lực
học đường giữa những học sinh cùng tuổi ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh,
điều này xảy ra ở các những quốc gia phát triển và những nước nghèo khó.

đánh giá hoạt động phòng chống bạo lực học đường.
Lane, Kalberg và Menzies (2009) đã đưa ra mô hình phòng chống bạo lực học
đường như sau: 1) Xây dựng mục tiêu phòng ngừa bạo lực học đường và được triển
khai trong toàn trường cho tất cả HS, GV và nhân viên. 2) Đảo ngược khả năng gây hại
tập trung vào hệ thống một nhóm HS có nguy cơ bạo lực ở mức thấp (cụ thể là hệ thống
hòa giải). 3) Giảm thiểu khả năng gây hại tập trung vào những HS có nguy cơ bạo lực
cao (bao gồm cả chương trình theo dõi, cam kết hành vi và chuyển tuyến chăm chữa
về sức khỏe tâm thần...). Lane, Kalberg và Menzies nhấn mạnh để thực hiện mô hình
hiệu quả đòi hỏi khả năng lãnh đạo của cán bộ quản lý, xây dựng môi trường học hòa
nhập và an toàn, đối với HS phải phát triển kiến thức, thái độ và kỹ năng; mối quan hệ
hợp tác hiệu quả. Các tác giả đã đưa ra các biện pháp như: Tuyên truyền về quy tắc
ứng xử trong nhà trường; Xây dựng môi trường học tập toàn diện và an toàn cho HS,
cung cấp các chương trình giảng dạy và tài liệu học tập có liên quan đến phòng chống
bạo lực, thay đổi văn hóa các trường học….
Năm 2005, Glew GM và các cộng sự ở Khoa Tâm thần và khoa học hành vi, Đại
học Washington School of Medicine, Mỹ đã tiến hành trên 3.530 học sinh lớp ba, lớp
bốn, lớp năm tại Mỹ với đề tài “Bắt nạt, tâm lý xã hội điều chỉnh và kết quả học tập ở
trường tiểu học”, các tác giả đã xác định tỷ lệ bắt nạt trong trường tiểu học, kết quả
22,0% trẻ em được khảo sát đã tham gia vào việc bắt nạt hoặc như là một nạn nhân, bị
bắt nạt, hoặc cả hai, các tác giả nhận định bắt nạt học đường đã ảnh hưởng tới nhà
trường và các thành tích học tập của HS, gây ảnh hưởng tâm lý tới HS khi một số em
có cảm giác buồn, không an toàn. Tác giả cho rằng: sự phổ biến của hành vi bắt nạt
thường xuyên ở trẻ em trường tiểu học là rất đáng kể. Mối liên hệ giữa hành vi bắt nạt
và các vấn đề trong trường học cho thấy đây là một vấn đề nghiêm trọng đối với các
trường tiểu học nơi đây [dẫn theo 9].
7


Năm 2012, Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa bệnh tật (CDC) tại Mỹ vào năm
2012 một cuộc khảo sát trên quy mô lớn của “Hiểu biết về bạo lực học đường”

chứng kiến và trải nghiệm qua các tình huống bạo lực trong gia đình và cộng đồng từ
8


đó dự báo hành vi bạo lực của học sinh. Kết quả nghiên cứu cho thấy những trẻ bị cha
mẹ trừng phạt thân thể có xu hướng ứng xử bạo lực với bạn nhiều hơn những trẻ không
bị cha mẹ trừng phạt. Những học sinh có khả năng kiểm soát bản thân thấp nếu chơi
với nhóm bạn xấu, sẽ tập nhiễm hành vi của nhóm bạn này và có xu hướng sử dụng
bạo lực trong các tình huống hẫng hụt [3].
1.1.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam
Các nghiên cứu về bạo lực học đường
Tác giả Trần Thị Mỵ Lương đã đưa ra những đánh giá hành vi hung tính trong bài
viết Nhìn nhận vấn đề bạo lực học đường và hành vi hung tính dưới tiếp cận tâm lý
học, hung tính được xác định là hành vi kiểu tấn công, gây tổn hại thương tích cho
người khác một cách có chủ ý, vi phạm các chuẩn mực xã hội. Tác giả đưa ra các biện
pháp để cải thiện hành vi hung tính như: Một số chương trình ngăn chặn hướng tới cải
thiện các mối quan hệ gia đình, một số chương trình ngăn chặn và can thiệp tập trung
vào các chiến lược cấp độ cá nhân…[16].
Tác giả Nguyễn Bá Đạt đã nghiên cứu các lý thuyết về bạo lực học đường trong
bài viết Các lý thuyết trong nghiên cứu về bạo lực học đường hiện nay đã khẳng định
có năm lý thuyết căn bản: sinh thái, căng thẳng, kiểm soát, học tập xã hội, xử lý thông
tin được các nhà nghiên cứu sử dụng trong việc lý giải nguyên nhân, nguồn gốc dẫn
đến hành vi bạo lực học đường. Trong công tác phòng ngừa và can thiệp bạo lực học
đường, việc hiểu và vận dụng các lý thuyết này mang đến nhiều ích lợi [3].
Tác giả Nguyễn Thị Thảo trong bài viết Một số biện pháp giáo dục nhận thức về
vấn đề “bạo lực học đường” cho HS tại trường trung học phổ thông Tân Kỳ 3, huyện
Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An đã đưa ra những nguyên nhân dẫn tới bạo lực học đường như:
nguyên nhân từ gia đình, nguyên nhân từ phía HS, nguyên nhân từ phía nhà trường. Từ
đó tác giả đưa ra các biện pháp, trong đó chú trọng biện pháp tổ chức nhiều sân chơi
lành mạnh, tạo sự tương tác giữa các nhóm nhỏ HS, tăng cường công tác quản lí

dưỡng nghiệp vụ công tác quản lý học sinh cho lực lượng giáo viên chủ nhiệm, giáo
viên bộ môn và cho đội ngũ những người làm công tác Đội trong nhà trường trung học
cơ sở; Tăng cường tổ chức sinh hoạt tập thể có nội dung phòng, chống bạo lực học
đường cho học sinh; Tăng cường giáo dục kỹ năng sống cho học sinh….[20].
Tác giả Nguyễn Phương Linh (2017) trong luận văn Quản lí hoạt động phòng
chống bạo lực học đường cho học sinh các trường trung học phổ thông trên địa bàn
thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái đã đưa ra các biện pháp như: Xây dựng kế hoạch
phòng chống bạo lực học đường cho học sinh các trường trung học phổ thông phù hợp
với chương trình giáo dục chung; Bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động phòng chống
bạo lực học đường cho học sinh các trường trung học phổ thông; Chỉ đạo triển khai kế
hoạch phòng chống bạo lực học đường cho học sinh các trường trung học phổ
thông…[14].

10


Tác giả Nông Thị Thu Hà (2018) trong luận văn Quản lí hoạt động giáo dục phòng
ngừa bạo lực học đường ở các trường trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên đã nhấn
mạnh vai trò của Hiệu trưởng đối với quản lí hoạt động giáo dục phòng ngừa bạo lực
học đường, tác giả đã đưa ra các biện pháp cụ thể sau: Tổ chức tuyên truyền nâng cao
nhận thức cho cán bộ quản lí, giáo viên, học sinh về giáo dục phòng ngừa bạo lực học
đường; Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tổ chức các hoạt động giáo dục phòng ngừa bạo
lực học đường; Đổi mới nội dung và đa dạng hóa các hình thức giáo dục phòng ngừa
bạo lực học đường; Tăng cường phối hợp các lực lượng giáo dục để tổ chức hiệu quả
các hoạt động giáo dục phòng ngừa bạo lực học đường [5].
Ngoài ra, còn có các công trình nghiên cứu của tác giả Bế Văn Chúc (2018), Quản
lý phòng, chống bạo lực học đường cho học sinh ở các trường THPT huyện Ngân Sơn,
tỉnh Bắc Kạn; Phạm Mạnh Hà với luận văn Giáo dục kỹ năng, phòng chống bạo lực
học đường và tệ nạn xã hội cho học sinh trung học cơ sở…
Như vậy, bạo lực học đường, phòng chống bạo lực học đường và quản lí phòng

Giáo dục (Theo nghĩa rộng): Là sự hình thành nhân cách được tổ chức một
cách có mục đích, có tổ chức thông qua các hoạt động và các quan hệ giữa nhà
giáo dục với người được giáo dục nhằm giúp người được giáo dục chiếm lĩnh
những kinh nghiệm xã hội của loài người (dẫn theo 3, tr.15).
Giáo dục (theo nghĩa hẹp): Đó là một bộ phận của quá trình sư phạm, là quá
trình hình thành những cơ sở khoa học của thế giới quan, niềm tin, lý tưởng, động
cơ, tình cảm, thái độ, những tính cách, những hành vi, thói quen cư xử đúng đắn
trong xã hội, kể cả việc phát triển và nâng cao thể lực. Chức năng trội của quá
trình giáo dục (theo nghĩa hẹp) chỉ được thực hiện trên cơ sở vừa tác động đến ý
thức, vừa tác động đến tình cảm và hành vi (dẫn theo 3, tr.15).
Như vậy, Hoạt động giáo dục học sinh là hoạt động dưới tác động có mục
đích, có kế hoạch, có phương pháp của người giáo viên, với tư cách là nhà giáo
dục, nhà sư phạm, học sinh tự giác, tích cực tự giáo dục, tự tu dưỡng, rèn luyện
nhằm hình thành thế giới quan và những phẩm chất nhân cách tốt đẹp của người
công dân tương lai.
1.2.3. Bạo lực học đường, phòng tránh bạo lực học đường
- Bạo lực:
Theo tổ chức Y tế thế giới (2002), “Bạo lực là việc đe doạ sử dụng hoặc sử
dụng sức mạnh thể chất, quyền lực đối với một người khác/ một nhóm người/
một cộng đồng, gây ra/ làm tăng khả năng gây ra tổn thương, tử vong, tổn hại về
tâm lí, ảnh hưởng đến sự phát triển, gây ra sự mất mát” [dẫn theo 10].
Theo Trung tâm Kiểm soát và ngăn ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ, “Bạo lực là
việc cố ý sử dụng vũ lực hoặc quyền lực nhằm chống lại người khác bằng những
hành vi có khả năng hây thiệt hại về thể chất hoặc tâm lý” [dẫn theo 10].

12


Từ những quan điểm nêu trên, theo chúng tôi: Bạo lực là hành vi của một
cá nhân hay một nhóm hành hạ, ngược đãi, đánh đập; xâm hại thân thể, sức


Theo tác giả Nguyễn Thị Hoa: Phòng tránh BLHĐ là quá trình tác động đến
nhận thức của người học, cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong cơ sở giáo
dục, gia đình người học và cộng đồng về mối nguy hiểm và hậu quả của bạo lực
học đường; về trách nhiệm phát hiện, thông báo, tố giác hành vi bạo lực học
đường; ngăn ngừa trước, không để hành vi BLHĐ xảy ra [10].
Hoạt động giáo dục (trong nhà trường) là quá trình hình thành thế giới quan,
nhân sinh quan và những phẩm chất đạo đức cần thiết cho học sinh. Quá trình
này bao gồm các thành tố cơ bản như: mục đích giáo dục, nhiệm vụ giáo dục;
nội dung, phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức giáo dục; chủ thể giáo
dục, đối tượng giáo dục…
Theo đó, có thể hiểu: Hoạt động giáo dục phòng tránh BLHĐ là quá trình
tác động của nhà giáo dục (giáo viên) đến học sinh, giúp học sinh nhận thức rõ
về bản chất, nguyên nhân và tác hại của BLHĐ, những biện pháp, kỹ năng cần
thiết để không để hành vi bạo lực học đường xảy ra.
1.2.4. Quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học đường
Quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học đường là quá trình
lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, phối hợp và kiểm tra nhằm tác động có định
hướng của CBQL đến hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học đường nhằm
phòng tránh và đẩy lùi bạo lực học đường.
Trong khuôn khổ luận văn này, chúng tôi tiếp cận khái niệm quản lý hoạt
động giáo dục phòng tránh bạo lực học đường là quá trình lập kế hoạch, tổ chức,
chỉ đạo, phối hợp và kiểm tra nhằm tác động có định hướng của Hiệu trưởng đến
hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học đường (là quá trình tác động của
giáo viên đến học sinh, giúp học sinh nhận thức rõ về bản chất, nguyên nhân và
tác hại của BLHĐ, những biện pháp, kỹ năng cần thiết để không để hành vi bạo
lực học đường xảy ra) nhằm phòng tránh và đẩy lùi bạo lực học đường.
1.3. Lý luận về hoạt động giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các
trường trung học cơ sở


và đạo đức. Bên cạnh đó, giáo dục phòng tránh bạo lực học đường cần kết hợp với
giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống thông qua giảng dạy tích hợp các môn học,
tổ chức các hoạt động trải nghiệm, triển khai công tác tham vấn, tư vấn tâm lý học

15


đường để giúp học sinh có kiến thức và kỹ năng về phòng tránh, ứng phó, giải quyết
và ngăn chặn hành vi bạo lực học đường.
1.3.2. Mục tiêu giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các trường trung học
cơ sở
Giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các trường trung học cơ sở phải thực
hiện các mục tiêu sau:
- Giúp học sinh có nhận thức đúng đắn về bạo lực học đường: khái niệm, biểu
hiện, nguyên nhân, hậu quả...
- Giúp học sinh biết tỏ thái độ đúng đắn với các hành vi bạo lực;
- Giúp học sinh hình thành kỹ năng phòng, tránh bạo lực học đường;
- Ngăn chặn những thái độ và hành vi lệch chuẩn xã hội của học sinh trung học
cơ sở, giữ môi trường an toàn, thân thiện trong nhà trường cho HS;
- Hình thành thái độ sống cho học sinh: biết lắng nghe, đồng cảm, tôn trọng,
yêu thương bản thân và yêu thương mọi người;
- Hỗ trợ HS giải quyết những vấn đề vướng mắc mà các em gặp phải và thúc
đẩy sự phát triển lành mạnh của các HS;
- Góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong nhà trường;
- Giúp cho những HS có hành vi lệch chuẩn có ý thức tự giác điều chỉnh hành
vi, hình thành nhận thức, thái độ hợp chuẩn.
1.3.2. Nội dung giáo dục phòng tránh bạo lực học đường ở các trường trung học
cơ sở
- Giáo dục cho học sinh về các biểu hiện của hành vi bạo lực học đường, giáo
dục khả năng học sinh có nhận ra được tình huống này có phải là một hành vi bạo lực