Bụng to và có bướu sờ được
trẻ bị bệnh gì?

Siêu âm kiểm tra ổ bụng cho trẻ.
Bụng to có bướu là một triệu chứng cảnh báo ung thư (UT) trẻ em
(UTTE) thường gặp. Các bậc cha mẹ và người nuôi dưỡng trẻ nhỏ cần hết sức
chú ý phát hiện và đưa trẻ đi khám bệnh ngay ở một cơ sở y tế. Phần lớn
UTTE có thể điều trị tốt nếu bệnh được phát hiện chẩn đoán sớm và điều trị
đúng mức ở một bệnh viện có chuyên khoa ung bướu.
Một trường hợp bệnh nhi…
Bé P.M. H. 5 tuổi, biếng ăn đã 3 ngày rồi lại kêu đau tức bụng. Gia đình
nhận thấy: bụng cháu to và có khối u sờ chạm được ở vùng bụng bên phải. Cháu
được đưa đi khám bệnh ở BV. Nhi Đồng TP.HCM. Kết quả siêu âm bụng cho
thấy: gan to và có nhiều khối u kích thước 1,5 - 4cm ở cả 2 thùy gan. Xét nghiệm
định lượng AFP (alpha fetoprotein) ghi nhận: tăng cao (AFP > 5.845µg/mL). Bé
H. được chuyển đến BV.
Ung Bướu TP.HCM với chẩn đoán: UT nguyên bào gan.
Bụng to và có khối u… là một dấu hiệu cảnh báo bệnh UTTE?
Phần lớn UTTE có nguồn gốc từ tủy xương (UT hệ tạo huyết) hoặc từ các
cơ quan, tổ chức nằm sâu trong cơ thể (hạch thần kinh, thận, gan …). Triệu chứng
ban đầu rất đa dạng và khó nhận biết.
Tuy nhiên, bụng to một cách bất thường và có khối u trong bụng sờ được là
một dấu chứng thường gặp nhất tại khoa Ung bướu nhi của Trung tâm Ung thư
MD. Anderson, Texas (Hoa Kỳ). Một số trường hợp là u bụng lành tính như: bướu
mạch máu ở gan, bệnh mô thừa dạng bướu ở gan, bệnh thận đa nang, u nang
buồng trứng… Còn lại đa số là khối u ác tính. Tuy nhiên, trong tình huống trẻ bị
đau bụng cấp tính, bụng chướng to, việc thăm khám và phát hiện bướu ở bụng
không dễ. Các bác sĩ cần chẩn đoán phân biệt với một số trường hợp cấp cứu
ngoại khoa như: bệnh lồng ruột cấp, bệnh đại tràng phì đại Hirschprung…
Khảo sát 442 trường hợp trẻ em nhập Viện Ung thư Gustave-Roussy (Pháp)
vì bụng to có bướu sờ được trong năm 1992 đã ghi nhận: UT thận 45%, UT hạch

cận (giai đoạn III) không thể mổ cắt bướu được hoặc bệnh đã có di căn xa (giai
đoạn IV), hóa trị dẫn đầu (trước mổ) có vai trò quan trọng, vì đa số UT đặc trong
bụng trẻ em có tính nhạy và có đáp ứng với thuốc hóa trị. Khối u trong bụng sẽ thu
nhỏ, gọn hơn sau 2-4 chu kỳ hóa trị và trở nên thuận lợi cho việc mổ cắt bỏ khối
bướu hơn.
Một vài kết quả điều trị đáng khích lệ Đối với UT thận (có tên là bướu
Wilms’) và UT gan (có tên là bướu nguyên bào gan) ở trẻ em, nếu được chẩn đoán
sớm và điều trị đầy đủ ở một bệnh viện có chuyên khoa ung bướu nhi, 70-80%
trường hợp đạt kết quả tốt.
UT hạch thần kinh (có tên bướu nguyên bào thần kinh) thường phát hiện
trễ, bệnh nhi bị di căn xa sớm, nên kết quả điều trị kém. Chỉ có khoảng 40-45% trẻ
sống được 5 năm sau điều trị.