A. đặt vấn đề
I. Lời mở đầu:
Kiểm tra, đánh giá là một quá trình đợc tiến hành một cách có hệ thống, đợc thực hiện thờng
xuyên, liên tục trong suốt quá trình dạy học. Nhng để thực hiện đổi mới kiểm tra, đánh giá trớc
hết cần hiểu một khái niệm cơ bản trong kiểm tra, đánh giá:
+ Kiểm tra: là xác định kết quả học tập của học sinh qua mỗi giai đoạn thực hiện kế hoạch
giáo dục
+ Đánh giá: là xác nhận trình độ, khả năng thực hiện và đạt đợc mục tiêu học tập của học
sinh, ở các múc độ: Nhận biết, thông hiểu và vận dụng.
Việc kiểm tra đánh giá có tác dụng kích thích sự cố gắng thi đua trong học tập giữa các cá
nhân học sinh trong lớp và giữa các lớp với nhau. Kiểm tra đánh giá một cách nghiêm túc, chính
xác giúp học sinh nâng cao ý thức trách nhiệm, tự giác trong học tập, ý vơn lên, củng cố niềm tin
trong học tập. Chính vì vậy sau mỗi giờ lên lớp giáo viên cần đánh giá kết quả học tập của học
sinh, để kiểm tra xem giừo lên lớp đó có đạt đợc mục tiêu đề ra hay không, từ đó điều chỉnh việc
tổ chức hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh cho phù hợp.
Muốn vậy giáo viên phải nắm mục tiêu của môn học, biết đợc thực trạng kiểm tra đánh giá
trong nhà trờng THCS hiện nay, từ đó đa ra đợc yêu cầu, tiêu chí và qui trình kiểm tra, đánh giá
thích hợp.
II. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu:
Qua thực tế tìm hiểu về kiểm tra, đánh giá cho thấy cách kiểm tra, đánh giá kết qủa học tập
của học sinh trớc đây thờng do giáo viên thực hiện. Cách đặt câu hỏi, ra đề kiểm tra thờng chú ý
đến khả năng ghi nhớ và tái hiện kiến thức của học sinh. Cách kiểm tra, đánh giá bộc lộ những
hạn chế nhất định nh: các bài kiểm tra không thể hiện đợc tất cả nội dung kiến thức mà các học
sinh đợc học ở trờng; bài kiểm tra chỉ kiểm tra đợc những kiến thức mà học sinh ghi nhớ từ sách
giáo khoa, không kiểm tra đợc những kiến thức quan trọng khác. Kết quả kiểm tra, đánh giá cha
chính xác với kết quả học tập của học sinh trong cả quá trình. Việc cho điểm không thống nhất
giữa giáo viên trong cùng một tổ chuyên môn, một trờng và giữa các trờng còn khá phổ biến
Từ thực trạng trên, để việc kiểm tra đánh giá đạt hiệu quả tốt hơn và để đáp ứng đợc mục
tiêu giáo dục, tạo nên sự công bằng trong đánh giá tôi đã mạnh dạn đa ra đây đề tài Đổi mới
cách kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn công lớp 8
1

tính tích cực, chủ động và sáng tạo trọng công việc vận dụng kiến thức vào sử lí các thông tin, các
2
tình huống trong thực tiễn đời sống, sản xuất của học sinh. Ngoài ra, vào trình độ của học sinh
mà lựa chọn nội dung kiểm tra và hình thức kiểm tra cho phù hợp.
Mặt khác muốn khuyến khích đối tợng học sinh khá, giỏi phát huy đợc năng lực của bản thân
thì trong nội dung kiểm tra phải tăng cờng đánh giá việc giải quyết các vấn đề nảy sinh trong nội
dung học tập và khả năng sáng tạo trong phát hiện và giải quyết vấn đề, giải thích các hiện tợng,
xử lí các thông tin...của học sinh.
- Căn cứ vào hình thức kiểm tra đánh giá phải đợc sử dụng đa dạng hơn. Ngoài kiểm tra vấn
đáp và kiểm tra viết thì còn có thể có những hình thức kiểm tra khác phù hợp với đặc trung của
môn công nghệ nh kiểm tra thực hành, kiểm tra kĩ năng vận dụng của học sinh qua hình thức trắc
nghiệm khác quan. Tuy nhiên các câu hỏi kiểm tra nên kết hợp câu hỏi tự luận với trắc nghiệm
khác quan, giảm câu hỏi kiểm tra ghi nhớ, tái hiện kiến thức, tăng câu hỏi vận dụng kiến thức.
3. Các hình thức kiểm tra đánh giá:
+ Kiểm tra sơ bộ:
Mục đích của loại kiểm tra này thờng áp dụng nội dung của môn học có liên qaun và đợc
xây dụng dựa trên nội dung của các môn hcọ khác mà học sinh đã biết để xác định trình độ, kiến
thức, kĩ năng cảu học sinh trớc khi bắt đầu học môn học này. Hình thức kiểm tra này có thể sử
dụng phơng pháp kiểm tra vấn đáp hoặc trắc nghiệm khách quan...
+ Kiểm tra thờng xuyên:
Mục đích của hình thức này nhằm xác định mức độ hình thành kiến thức, kĩ năng của học
sinh, giúp học sinh thực hiện các bài tập đúng thời gian có hiệu qảu và tập thói quen làm việc độc
lập và ý thức học tập thờng xuyên cảu hcọ sinh.Hình thức kiểm tra này đợc sử dụng trong suốt
qáu trình học tập môn học và thờng sử dụng các phơng pháp nh quan sát, vấn đáp, viết, bài tập...
+ Kiểm tra định kì:
Mục đích nhằm xác định mức độ chính xác cảu kết quả kiểm tra thờng xuyên và đnhs giá
chất lợng dạy học của giáo viên và hcọ sinh. Hình thức kiểm tra này đợc sử dụng trong quá
trình dạy học nhng chỉ đợc thực hiện sau khi kết thúc một chơng, một phần hay sau một học kì.
Số lần kiểm tra đợc qui định trong phân phối chơng trình môn học. Phơng pháp thờng dùng chủ
yếu hiện nay là kiểm tra vấn đáp, viết, bài tập vận dụng...

thu kiến thức của mình đến đâu. Tự các em tìm thấy những lỗ hỗng kiến thức cần bổ sung hoặc
đề xuất với giáo viên để đợc củng cố và trau dồi thêm. Với chơng trình sách giáo khoa mới, nhiều
bài giảng đã tạo cơ hội cho học sinh đợc tự đánh giá kết qảu học tập. Việc tự đánh giá kết quả
học tập của học sinh có thể thông qua thảo luận bài mới ở trên lớp, trong nhóm hcọ tập, đối với
các bài thực hành các em có sẵn các mẫu để tự xác định kết qảu học tập sau mỗi bài học.
5. Tỉ lệ kết hợp các câu tự luận và trắc nghiệm khách quan.
Do đặc thù môn học có tính ứng dụng thực tiễn cao và nội dung môn học có nhiều kiến thức
mang tính tình huống do đó tỉ lệ câu hỏi tự luận và trắc nghiệm khách quan trong kiểm tra 15
phút nên là 50/50, trong kiểm tra 45 phút nên là 30/70 hoặc 40/60. cụ thể:
4
- Đối với đề 15 phút: 1 câu tự luận (5điểm) và 2 đến 3 câu trắc nghiệm (5 điểm)
- Đối với đề 45 phút: 1 đến 2 câu tự luận (3 điểm); 1 câu điền khuyết (1 đến 2 điểm); 1 câu
nhiều lựa chọn nhng có 4 ý nhỏ ( 2 điểm); 1 câu ghép đôi (1,5 đến 2 điểm); 1 câu đúng sai
(1,5 đến 2 điểm)
Thời gian để hoàn thành mỗi câu tự luận khoảng 10 -15 phút, mỗi câu trắc nghiệm từ 5 8 phút
(mỗi ý nhỏ từ 1 đến 1,5 phút).
II. Các biện pháp thực hiện.
1. Qui trình biên soạn đề kiểm tra:
+ Xác định mục đích, yêu cầu đề kiểm tra: là phơng tiện để xác định mức độ đạt đợc hệ thống
mục tiêu môn học cần đạt cảu học sinh, qau đó đánh giá kết quả học tập sau khi học sinh đã học
xong một phần, một chơng, một học kì hay toàn bộ chơng trình một lớp, một cấp hcọ nào đó.
+ Xác đinh các mục tiêu cần: Ngời biên soạn đề kiểm tra cần liệt kê đủ các mục tiêu giảng dạy
để làm can cứ so sánh, đánh giá kết quả học tập cảu hcọ sinh.
+ Thiết lập ma trận 2 chiều ( một chiều thờng là nội dung hay mạch kiến thức chính cần đánh
giá, một chiều là mức độ nhận thức cảu học sinh). Nếu ma trận có m x n ô có nghĩa là một chiều
có m nội dung kiến thức, chiều còn lại có n mức độ nhận thức cần kiểm tra. Việc quyết định số l-
ơng câu hỏi cho từng mục tiêu tuỳ thuộc vào mức độ quan trọng cảu mục tiêu đó, thời gian làm
bài kiểm tra và số điểm quy định cho từng mạch kiến thức, từng mức độ nhận thức. Cụ thể nh
sau:
- Xác định số điểm cho từng mạch kiến thức đuựơc căn cứ vào số tiết qui định trong phân