Thực trạng hoạt động kinh doanh xuất bản
phẩm ở Tổng công ty sách Việt Nam từ năm 2002
đến nay
I. Vài nét về hoạt động của Tổng công ty Sách Việt Nam trong cơ chế thị trờng:
Trong thời kỳ đổi mới, nhất là từ khi Luật Xuất bản đợc ban hành, hoạt động xuất bản bớc vào thời kỳ
phát triển mới. Cán bộ, công nhân viên toàn ngành năng động, sáng tạo, bám sát nhiệm vụ đợc giao, thích ứng và
đứng vững trong cơ chế thị trờng đạt đợc những thành tựu to lớn. Từ chỗ thiếu sách, đến nay ngành Xuất bản đã
đáp ứng kịp thời cơ bản nhu cầu sách cho xã hội. Sách có nội dung ngày càng phong phú và bổ ích, hình thức đa
dạng và đẹp hơn, góp phần nâng cao dân trí, bồi dỡng nhân tài, phục vụ đắc lực sự nghiệp công nghiệp hóa -
hiện đại hoá đất nớc và làm giầu các giá trị truyền thống văn hoá Việt Nam. Đóng góp vai trò quan trọng vào
việc chuyển tải tri thức sách đến với xã hội, đặc biệt phải kể tới Tổng công ty Sách Việt Nam.
1. Chuyển đổi cơ chế hoạt động:
Khởi nguồn và phát triển từ trong lòng sự nghiệp cách mạng của Đảng, trong bất cứ giai đoạn cách mạng
nào, công tác phát hành sách cũng luôn đợc Đảng, Nhà Nớc xác định là công cụ chuyên chính vô sản, là lực lợng
xung kích trên mặt trận văn hóa t tởng, có nhiệm vụ tuyên truyền đờng lối, chủ trơng chính sách của Đảng và
Nhà Nớc, phổ cập kiến thức, nâng cao dân trí, đáp ứng mọi nhu cầu hởng thụ văn hóa sách ngày càng phong
phú, đa dạng của quần chúng nhân dân.
Trong cơ chế bao cấp Tổng công ty Sách Việt Nam cũng nh các đơn vị khác của ngành đợc Nhà Nớc bao
cấp hoàn toàn, về vốn và đầu t cơ sở vật chất, kỹ thuật, các đơn vị phát hành sách phải thực hiện theo chỉ tiêu, kế
hoạch của Nhà Nớc giao cho về giá cả, số lợng sách và phân phối cho những ai đều tuân theo sự chỉ định của
Nhà Nớc. Là một đơn vị hoạt động trên lĩnh vực văn hóa t tởng, Tổng công ty Sách có trách nhiệm thực hiện
mục tiêu chính trị xã hội mà Đảng và Nhà Nớc giao cho, thông qua việc phổ biến tri thức sách nhằm nâng cao
dân trí cho xã hội. Tổng công ty Sách VN có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch phát triển sự nghiệp cho toàn ngành;
phân bố xuất bản phẩm theo chỉ tiêu kế hoạch của Nhà Nớc, đề xuất ý kiến để xây dựng chính sách về phát hành
để Bộ xét duyệt và quyết định và là Tổng cung lớn nhất của cả nớc, thực hiện Tổng phát hành xuất bản phẩm tới
tất cả các Công ty phát hành sách của tỉnh và thành phố. Từ đó các công ty tiếp tục phân phối sách theo sự trợ
cấp, trợ giá của Nhà nớc đến với khách hàng. Tổng công ty phát hành sách độc quyền về phân phối sách trên
toàn quốc và chỉ thực hiện bán buôn mà không có bán lẻ. Do đó mọi hoạt động tiêu thụ sách của Tổng công ty
Sách đều diễn ra trôi chảy . Tổng Công ty thực hiện nhập sách của tất cả các nhà xuất bản rồi phân phối tới các
Công ty phát hành sách khác theo phân bổ cơ cấu đầu sách và kế hoạch đặt của họ. Từ đó dẫn đến tình trạng lãi
giả, lỗ thật, nhu cầu không đợc đáp ứng đầy đủ. Do ảnh hởng của phơng pháp quản lý quan liêu, bao cấp, nên

Tổng công ty phát hành sách Việt Nam tên viết tắt là:
Savina
- Trụ sở giao dịch đặt tại: 44 Tràng Tiền Hoàn Kiếm Hà nội
-
Nghành nghề kinh doanh:
Kinh doanh xuất nhập khẩu và nhập khẩu uỷ thác sách, báo, tạp chí; in và phát hành
các giấy tờ quản lý, biểu mẫu và các ấn phẩm hợp pháp khác. Kinh doanh khách sạn, tổ chức triển lãm, hội chợ
về sách ở trong nớc và ngoài nớc. Sản xuất kinh doanh và xuất nhập khẩu các mặt hàng văn hóa phẩm, các sản
phẩm mỹ nghệ, mỹ thuật.
Tổng công ty Sách Việt Nam đợc thành lập theo quyết định 90/91TTg. Đây là Tổng công ty duy nhất của
Bộ VHTT có cơ cấu tổ chức chặt chẽ và chức năng nhiệm vụ rõ rệt. Cơ cấu tổ chức Tổng công ty lúc này bao
gồm: Tổng công ty, Công ty KV2 và 8 công ty thành viên.
Đến năm 2003 các công ty thành viên của Tổng công ty Sách Việt nam đã lên 12, và năm 2004 đã lên tới
15 Công ty thành viên.
*Hội đồng quản trị:
Hội đồng quản trị gồm 5 thành viên do Bộ trởng Bộ Văn hóa Thông tin bổ nhiệm, miễn nhiệm: Chủ
tịch hội đồng quản trị, 1 thành viên kiêm Tổng giám đốc, 1 thành viên kiêm Trởng ban kiểm soát và 2 thành viên
khác hoạt động kiêm nhiệm là các chuyên gia về kinh tế, tài chính có kinh nghiệm hoạt động chuyên ngành.
Chủ tịch Hội đồng quản trị không kiêm nhiệm Tổng giám đốc công Tổng công ty. Nhiệm kỳ của Hội đồng quản
trị là 5 năm và thành viên của Hội đồng quản trị có thể đợc bổ nhiệm lại.
* Ban kiểm soát:
Ban kiểm soát có 3 thành viên, trong đó có 1 thành viên Hội đồng quản trị làm trởng ban theo sự phân
công của Hội đồng quản trị và 2 thành viên khác do Hội đồng quản trị quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen
thởng, kỷ luật. Gồm 1 thành viên do Tổng cục Quản lý vốn và tài sản Nhà Nớc tại Doanh nghiệp giới thiệu, 1
thành viên do Đại Hội Đại biểu công nhân, viên chức Tổng công ty giới thiệu.
* Ban giám đốc:
Ban giám đốc gồm 4 ngời bao gồm 1 Tổng giám đốc và 3 phó Tổng giám đốc thực hiện việc quản lý, điều
hành hoạt động của Tổng công ty.
* Các phòng ban chức năng (Bộ máy giúp việc cho Tổng giám đốc):
Các phòng ban chức trong Tổng công ty có chức năng tham mu, giúp việc Hội đồng quản trị và Tổng

Tổng công ty phát hành sách việt nam
Công ty phsnghệ an
Công ty phsThanh hoá
Công ty phsKhu vực IICông ty phsQuảng ninhCông ty phs hà Công ty phs hàtây
Công ty phsNinh bìnhCông ty phsđà nẵng
nxb văn hoá thông tin
Công tyin khoa học kỹ thuậtCông tyxnkSách báoNhà xuất bản âm nhạc
Công ty phsHải dương
Công ty khách sạn và dịch vụ văn hoá
Công tyxnk văn hoáphẩm
Tổng giám đốc Các phó tổng giám đốc
Hội đồng quản trị
Sơ đồ tổ chức bộ máy Tổng công ty phát hành sách việt nam
*Chức năng của Tổng công ty:
Có chức năng góp phần vào việc tuyên truyền, phổ biến kịp thời các chủ trơng, đờng lối, chính sách của
Đảng Nhà Nớc tới quần chúng nhân dân, phổ biến nhiều sách hay, sách tốt nhằm nâng cao văn hoá đọc cho
ngời dân đồng thời bám sát các nhiệm vụ chính trị, kinh tế văn hóa của thủ đô Hà Nội góp phần xây dựng nền
văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Đẩy mạnh hoạt động khai thác các mặt hàng, văn hoá phẩm, văn phòng phẩm đồng thời đa dạng hóa mặt
hàng đảm bảo không những cung ứng hàng hóa đầy đủ và kịp thời mà còn cung ứng một lợng phong phú các
xuất bản phẩm cho các Trung tâm bán buôn, bán lẻ.
*Nhiệm vụ:
Là doanh nghiệp nòng cốt, làm nhiệm vụ điều tiết phát hành sách xuất bản trong nớc và nớc ngoài tại Việt
Nam.
Trực tiếp kinh doanh xuất nhập khẩu sách, báo, tạp chí, tem chơi và nhận uỷ thác sách, báo, tạp chí theo
yêu cầu của ngành và địa phơng.
Liên doanh, liên kết với các tổ chức xuất bản để tạo nguồn hàng kinh doanh, sản xuất kinh doanh và xuất
nhập khẩu các mặt hàng văn hoá phẩm, các sản phẩm mỹ nghệ, mỹ thuật.
In và phát hành các giấy tờ quản lý, biểu mẫu và các ấn phẩm hợp tác khác.
Kinh doanh khách sạn.

công tác, gắn tinh thần trách nhiệm với hiệu quả lao động của từng cá nhân trong tập thể.
Tổng công ty đã phối hợp với các đơn vị thành viên và hớng dẫn của Bộ văn hóa Thông tin để tiến hành cử
đi học, thi nâng bậc, chuyển ngạch cho cán bộ công nhân viên đảm bảo quyền lợi của ngời lao động mà không
vi phạm các quy định của Nhà Nớc.
3. Những kết quả đạt đợc trong những năm đổi mới:
Trớc những diễn biến phức tạp và biến đổi nhanh chóng của nền kinh tế thị trờng, Đảng và Nhà Nớc đã
quan tâm đến việc chỉ đạo quản lý công tác xuất bản in phát hành. Chỉ thị 63/CT TW của Ban Bí th
TW Đảng đã chỉ rõ: Sách báo là công cụ quan trọng trên mặt trận t tởng, góp phần đẩy mạnh công cuộc đổi
mới, xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc VNXHCN .
Toàn ngành phát hành sách nói chung và Tổng công ty phát hành
sách nói riêng, đã nhận thức đúng đắn đờng lối, chủ trơng chính sách của Đảng và Nhà Nớc do Đại hội Đảng
toàn quốc lần thứ VI và VII đề ra, Tổng công Sách Việt Nam xác định rõ yêu cầu đổi mới đã trở thành nhu cầu
sống còn đòi hỏi công ty phải tự vơn lên trong điều kiện cơ chế chính sách vẫn cha thỏa đáng, tự đổi mới để
thích nghi với cơ chế thị trờng và phục vụ công cuộc đổi mới của Đảng và Nhà Nớc, hoàn thành các nhiệm vụ đ-
ợc giao phó. Tổng công ty đã thống nhất quan điểm nhận thức và định hớng chỉ đạo hoạt động cho mình gắn với
điều kiện kinh tế, xã hội và nhu cầu thị trờng.
Vì thế mà Tổng công ty đã đạt đợc những thành tích cơ bản sau:
- Xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của mình trong cơ chế thị trờng, thực hiện kinh doanh và phát
hành xuất bản phẩm, thỏa mãn nhu cầu xã hội và có hiệu quả kinh tế.
-
ổ
n định về mặt tổ chức và kiện toàn phát triển Tổng công ty theo xu thế mới.
-
Phát huy các vai trò điều tiết xuất bản phẩm trong các công ty thành viên thông qua hoạt động
bán buôn.
-
Mở rộng và thực hiện bán lẻ xuất bản phẩm trong hệ thống cửa hàng. Thông qua bán lẻ nắm bắt
đợc nhu cầu xuất bản phẩm của thị trờng. Hệ thống cửa hàng đợc quản lý kinh tế tập trung song
song với phát huy vai trò chủ động của cán bộ nhân viên và ứng dụng công nghệ thông tin vào
quản lý kinh tế.

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Văn hóa Thông tin, cục xuất bản đã tổ chức soạn thảo Quy hoạch phát
triển ngành xuất bản in Phát hành sách đến năm 2010 và đã đợc Bộ Văn hóa Thông tin phê duyệt tháng
12/2002. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng, phát triển ngành xuất bản in phát hành nói chung và ngành
phát hành nói riêng.
Năm 2003, là năm đánh dấu nhiều thành tựu trong quan hệ ngoại giao của Việt Nam. Với đờng lối đối
ngoại rộng mở, Đảng và Nhà Nớc ta đã đa quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam với các nớc trong khu vực và trên
thế giới lên một đỉnh cao mới. Tổng công ty đã gặp gỡ, trao đổi những ph ơng thức hợp tác với một số Nhà xuất
bản, công ty PHS các nớc Lào, Nga, Trung Quốc, Anh Quốc... Mua bán, trao đổi xuất bản phẩm với các nớc Lào,
Nga, Trung Quốc, Singapore, Hồng Kông, Mỹ, Pháp... Công ty xuất nhập khẩu sách báo Xunhasaba đã tham gia
các hội chợ sách quốc tế lớn tại Nhật Bản, Đức, Hàn Quốc, Trung Quốc,
ấ
n Độ... bớc đầu đạt kết quả tốt, nâng
dần uy tín trên trờng quốc tế. Tại Hà Nội, Tổng công ty phối hợp với Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, Trung tâm
văn hóa Pháp, các nhà xuất bản Pháp và Hiệp hội báo chí Pháp tổ chức triển lãm còn giới thiệu hàng ngàn tờ báo
và tạp chí về các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội... phục vụ nhiều đối t ợng khác nhau. Triển lãm này
là dịp để các Nhà xuất bản, Trung tâm báo chí Việt Nam và Pháp mở ra một mối quan hệ tốt đẹp giữa hai n ớc.
Công tác xuất nhập khẩu sách báo đã phục vụ nhiệm vụ chính trị đảm bảo đúng hớng và kinh doanh đạt hiệu
quả. Những thành tựu trong quan hệ ngoại giao khẳng định vai trò, vị trí của Việt Nam trên con đờng quốc tế
cũng nh khẳng định sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng cộng sản Việt Nam.
1.2. Về kinh tế của thủ đô Hà Nội:
Nh những miền đất khác của Tổ quốc trớc thềm thế kỷ XXI nhìn lại mình, thủ đô Hà Nội tự hào với những
kết quả thu đợc, góp phần đa kinh tế xã hội của thủ đô vợt qua tình hình suy thoái. Tuy tốc độ phát triển không
nhanh nh những năm trớc nhng sự phát triển của nền kinh tế thủ đô đã tiếp tục khẳng định đợc bớc phát triển
vững chắc của nền kinh tế xã hội trong những năm qua.
Trong các số liệu 2003 đợc ngành thống kê đa ra, đáng chú ý là xuất khẩu đạt 19,9 tỷ USD (tăng 19% so
với năm 2002). Đầu t trực tiếp nớc ngoài giảm, nếu xét về số dự án mới đợc cấp phép đã sụt giảm tới 21%, còn
xét theo vốn đăng ký mới (1,5 tỷ USD) thì giảm 2,9%. Bù lại chỉ số giá (CPI) tăng 3%, mức khá lý tởng trong
điều kiện kinh tế Việt Nam đang trong giai đoạn tiến lên nền kinh tế thị trờng. Thu nhập bình quân đầu ngời
(suy ra từ báo cáo của ngành Thống kê) đạt khoảng 450 USD, tăng 30USD so với năm 2002. Cũng năm qua, đã
có 40,5 triệu lao động từ 15 tuổi trở lên có việc làm. Tỉ lệ thất nghiệp của khu vực thành thị chỉ 5,8%, d ới mức

tỉnh Gia Lai tổ chức giao sách tài trợ cho các trờng cấp 1, 2 miền núi. Đây là chơng trình phục vụ có hiệu quả
chính sách của Đảng và Nhà nớc phục vụ đồng bào các dân tộc miền núi, vùng sâu, vùng xa nhằm nâng cao dân
trí, định hớng xây dựng con ngời mới ở những vùng còn gặp khó khăn của đất nớc, đợc các cấp uỷ Đảng, chính
quyền và nhân dân địa phơng hoan nghênh và đánh giá cao.
Tổ chức nhiều đợt phát hành sách phục vụ nhân các ngày lễ lớn của đất nớc: Ngày thành lập Đảng 3/2,
ngày giải phóng Miền Nam 30/4, ngày quốc tế lao động 1/5, ngày sinh nhật Bác 19/5, ngày Quốc khánh 2/9...
tham gia tích cực các hoạt động tại địa phơng vừa phục vụ nhiệm vụ chính trị vừa đẩy mạnh doanh thu. Đặc biệt
đã tổ chức phát hành hàng triệu bản văn hóa phẩm, tranh ảnh, cuốn th, câu đối và các ấn phẩm văn hóa phục vụ
nhân dân đón tết Nguyên Đán, góp phần tạo ra không khí vui tơi, lành mạnh, phấn khởi trong nhân dân.
Nhằm thực hiện mục tiêu lâu dài của Đảng bộ thành phố Hà Nội và nhân dân thủ đô, ngoài việc tăng c ờng
ổn định chính trị, nâng cao chất lợng đào tạo, phát triển kinh tế thì thủ đô Hà Nội luôn luôn đảm bảo ổn định và
công bằng xã hội. Luôn khuyến khích mọi ngời, mọi nhà, mọi doanh nghiệp mở mang nhiều ngành, tạo điều
kiện giải quyết việc làm cho mọi ngời dân.
Thời gian qua, Hà Nội vẫn tiếp tục cuộc vận động xây dựng nhà tình nghĩa, thực hiện chính sách đối với
ngời có công, trợ cấp cho các nạn nhân chiến tranh, gây dựng quỹ
bầu ơi th ơng lấy bí cùng
thực hiện bảo hiểm
y tế cho ngời nghèo và giảm học phí cho học sinh khó khăn.
Trong những năm qua, đời sống của ngời dân Việt Nam nói chung và đời sống ngời dân thủ đô Hà Nội
nói riêng, nhờ vào sự quan tâm của Đảng và Nhà Nớc đã phần nào đợc cải thiện, dân trí đợc nâng cao. Từ
đó kéo theo những nhu cầu, sự mong muốn về vấn đề gì đó. Trong mỗi con ngời đều tập trung vào hai nhu cầu
chủ yếu là nhu cầu về vật chất và nhu cầu về tinh thần. Xuất bản phẩm là sản phẩm văn hóa tinh thần ngày nay
đã có nhu cầu cao nhất là nhân dân thủ đô.
2. Nhu cầu xuất bản phẩm ở thủ đô Hà Nội:
Từ môi trờng kinh tế VHXH ở thủ đô trên đây đã là căn cứ, cơ sở để nhu cầu xuất bản phẩm ở Hà Nội có
những nét riêng biệt và khác nhu cầu xuất bản phẩm trên những thị trờng khác.
Nhu cầu về tinh thần chính là những đòi hỏi phải hởng thụ những giá trị văn hóa, những sản phẩm trí tuệ.
Một trong những nhu cầu tinh thần của con ngời chính là: nhu cầu về xuất bản phẩm.
Nói đến nhu cầu xuất bản phẩm của khách hàng ở thủ đô Hà Nội, chúng ta có thể hình dung thấy ngay sự
phong phú, đa dạng và tính chất phức tạp của nó. Ngời ta nói mức độ nhu cầu sách nói riêng và xuất bản phẩm

- Ngày nay, khi xã hội phát triển, khi con ngời đã tạm thỏa mãn về vật chất, thì nhu cầu xuất bản phẩm
nói riêng và nhu cầu văn hóa nói chung sẽ đợc ngời ta chú ý. Đó là nhu cầu học tập, nghiên cứu, mở mang kiến
thức về nhiều ngành nghề, nắm bắt các thông tin về mọi lĩnh vực, không chỉ trong nớc mà cả trên trờng
quốc tế, để con ngời có thể nâng cao trình độ về mọi mặt nhằm làm hoàn thiện nhân cách của chính mình. Trong
cơ chế thị trờng bộn bề công việc, con ngời ngoài việc lao động để có năng suất thì còn quan tâm đến việc giải
trí, vui chơi nhằm tái tạo sức lao động, làm cho tâm hồn thêm phong phú lành mạnh. Ngày nay, các ph ơng tiện
thông tin đại chúng, sách báo, tạp chí, băng đĩa... là những xuất bản phẩm quan trọng để con ngời có thể tìm thấy
sự yên tĩnh trong học tập, rèn luyện để có niềm tin vào cuộc sống. Chính vì vậy, xuất bản phẩm đã trở thành nhu
cầu của tất cả ngời dân Hà nội.
Vì vậy, có thể nói khách hàng đã trở nên quan trọng và giữ vị trí đặc biệt đối với doanh nghiệp, tổ chức
kinh tế. Trên thực tế các nhà doanh nghiệp nói chung và Tổng công ty nói riêng muốn tạo ra hàng hóa tốt là hàng
hóa phải phù hợp với nhu cầu và đợc khách hàng thừa nhận. Muốn biết khách hàng có thừa nhận hàng hóa của
mình hay không thì Tổng công ty phải tổ chức nghiên cứu nhu cầu của khách hàng để biết tâm lý, tình cảm, sở
thích, thị hiếu... của họ đối với mặt hàng xuất bản phẩm nhằm đáp ứng một cách tốt nhất, đầy đủ nhất những
mong muốn đó. Đồng thời định hớng khách hàng đến hàng hóa của mình làm cho hàng hoá hấp dẫn với khách
hàng. Có nh vậy Tổng công ty mới cạnh tranh đợc với các đối thủ khác trên thị trờng.