BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
---------------------------------------

VŨ THỊ TUYẾT

QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN DŨNG,
TỈNH BẮC GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

HÀ NỘI, NĂM 2020


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
--------------------------------------

VŨ THỊ TUYẾT

QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN DŨNG,
TỈNH BẮC GIANG

Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ
Mã số: 8340410

Luận văn thạc sĩ kinh tế
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phan Thế Công

người đã luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ, cổ vũ và động viên tôi trong suốt
thời gian thực hiện luận văn.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng năm 2020
Tác giả luận văn

Vũ Thị Tuyết


iii

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN.....................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN.......................................................................................................... ii
MỤC LỤC..............................................................................................................iii
DANH MỤC BẢNG..............................................................................................vii
DANH MỤC HÌNH....................................................................................................................... viii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.................................................................... ix
PHẦN MỞ ĐẦU......................................................................................................1
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI.......................................................................1
2. TỔNG QUAN CÁC TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU............................................3
3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU...................................................................................6
4. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU...............................................................................7
5. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU....................................................7
6. NGUỒN GỐC SỐ LIỆU VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU..................................7
7. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU.......8
8. KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI.....................................................................................9
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ
NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN CẤP HUYỆN............................................................... 10
1.1CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN CẤP HUYỆN................10

2.2.3. Phương pháp so sánh, đối chiếu.............................................................. 35
2.2.4. Phương pháp phân tổ thống kê............................................................... 35
2.3. Quy trình nghiên cứu..................................................................................... 36
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN DŨNG, TỈNH BẮC GIANG............................38
3.1. KHÁI QUÁT VỀ ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, TÌNH HÌNH KINH TẾ XÃ
HỘI VÀ PHÂN CẤP QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA
BÀN HUYỆN YÊN DŨNG................................................................................... 38
3.1.1. Đặc điểm tự nhiên................................................................................... 38
3.1.2. Tình hình kinh tế xã hội.......................................................................... 38
3.1.3. Phân cấp trong quản lý chi ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Yên
Dũng................................................................................................................. 40


v

3.2. THỰC TRẠNG NGÂN SÁCH VÀ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN DŨNG, TỈNH BẮC GIANG........................................ 42
3.2.1. Thực trạng ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Yên Dũng...............42
3.2.2. Thực trạng chi ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Yên Dũng........45
3.3. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA
BÀN HUYỆN YÊN DŨNG, TỈNH BẮC GIANG................................................ 50
3.3.1. Thực trạng lập dự toán chi ngân sách...................................................... 50
3.3.2.Thực trạng chấp hành dự toán chi ngân sách nhà nước............................ 58
3.3.3. Thực trạng quyết toán chi ngân sách nhà nước....................................... 63
3.3.4. Thực trạng kiểm soát chi Ngân sách nhà nước........................................ 66
3.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN DŨNG, TỈNH BẮC GIANG....................................... 69
3.4.1. Những kết quả đạt được.......................................................................... 69
3.4.2. Một số hạn chế........................................................................................ 70



vii

DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1.

Tổng hợp kết quả cân đối thu - chi ngân sách huyện Yên Dũng từ năm
2015-2019 (Dự kiến 2020).................................................................. 43

Bảng 3.2:

Cơ cấu chi ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Yên Dũng từ năm
2015-2019 (Dự kiến năm 2020)........................................................... 44

Bảng 3.3:

Tỷ lệ chi đầu tư XDCB từ NSNN trong tổng chi từ nguồn NSNN trên
địa bàn huyện Yên Dũng..................................................................... 45

Bảng 3.4:

Tổng hợp chi thường xuyên NSNN huyện Yên Dũng giai đoạn 20152019 (Dự kiến 2020)........................................................................... 47

Bảng 3.5:

Tỉ lệ chi thường xuyên trong tổng chi NSNNN huyện Yên Dũng giai
đoạn 2015-2019 (Dự kiến 2020).......................................................... 48

Bảng 3.6:

viii

DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1:

Quy trình nghiên cứu quản lý chi ngân sách nhà nước trên địa bàn
huyện Yên Dũng.................................................................................. 37

Hình 3.1.

Sơ đồ bộ máy phòng TC-KH huyện Yên Dũng................................... 41

Hình 3.2.

Sơ đồ bộ máy KBNN huyện Yên Dũng............................................... 41


ix

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT
1
2
3
4
5
6
7
8
9

Tăng cường và đổi mới trong công tác quản lý NSNN sẽ tạo điều kiện tăng
thu ngân sách và sử dụng ngân sách tiết kiệm, có hiệu quả hơn; góp phần thúc đẩy
phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh và nâng cao
đời sống nhân dân.
Quản lý chi ngân sách Nhà nước trên địa bàn huyện Yên Dũng là quản lý toàn
bộ các khoản chi bao gồm: Chi đầu tư phát triển; chi thường xuyên hàng năm theo dự
toán, quyết toán chi ngân sách đã được Hội đồng nhân dân huyện phê chuẩn.


2

Trong những năm qua, công tác chi ngân sách trên địa bàn huyện Yên Dũng
hiện nay đã có nhiều chuyển biến tích cực, cơ cấu chi tương đối hợp lý đảm bảo cho
sự phát triển đồng bộ cơ bản đã phục vụ tốt yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, đảm
bảo an ninh quốc phòng trên địa bàn. (Theo báo cáo của Phòng Kế hoạch, tài chính
huyện Yên Dũng năm 2019). Tuy nhiên thực trạng về quản lý chi ngân sách của
huyện còn nhiều hạn chế như: mức chi phân bổ chưa đồng đều, còn dàn trải dẫn đến
một số công trình chậm tiến độ vì thiếu vốn, định mức phân bổ chi quản lý hành
chính Nhà nước, Đảng, đoàn thể, an ninh, quốc phòng và chi các sự nghiệp nhìn
chung rất thấp so với yêu cầu thực tế phục vụ nhiệm vụ chính trị của địa phương,
công tác quản lý còn tồn tại bất cập:
Một là, các văn bản quy phạm pháp luật về hướng dẫn và xây dựng các
khoản chi ngân sách nhà nước còn chồng chéo, chưa sát với thực tế phát sinh nhiệm
vụ chi.
Hai là, sự phân công chức năng nhiệm vụ, phối hợp chưa chặt chẽ trong bộ
máy quản lý Nhà nước. Đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác quản lý chưa đáp
ứng được trình độ chuyên quản. Việc điều hành chi ngân sách nhà nước còn tình
trạng bổ sung dự toán theo vụ việc, những khoản chi phát sinh ngoài dự toán dẫn
đến việc bổ sung dự toán nhiều lần. Một số lĩnh vực chi, nhiệm vụ chi không phân
định quản lý rõ giữa các cơ quan quản lý dẫn đến việc chồng chéo trong công tác

góp phần nâng cao công tác quản lý chi ngân sách nhà nước tại UBND thành phố
sau gần 15 năm thực hiện Luật ngân sách. Tuy nhiên tác giả chỉ nghiên cứu trên cơ
sở số liệu thứ cấp tại KBNN và báo cáo của các Quận huyện mà thiếu khảo sát thực
tiễn để chứng minh thực trạng cũng như đề xuất giải pháp khách quan.
Đặng Hữu Nghĩa (2016) với nghiên cứu“Nâng cao hiệu quả quản lý chi
ngân sách nhà nước tỉnh Vĩnh Phúc” đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận về chi
ngân sách nhà nước cấp tỉnh và hiệu quả quản lý chi ngân sách nhà nước cấp tỉnh.
Làm rõ vai trò, nội dung, các nhân tố tác động đến hiệu quả quản lý chi sách nhà
nước tỉnh. Phân tích, đánh giá thực trạng hiệu quả quản lý chi ngân sách nhà nước
tỉnh Vĩnh Phúc. Từ đó đưa ra các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý
chi thường xuyên ngân sách nước tỉnh Vĩnh Phúc.
Hoàng Tiểu Vân (2017) với nghiên cứu “Phân cấp quản lý ngân sách nhà
nước tại địa bàn tỉnh Nam Định”, đã nêu ra những vấn đề lý luận về ngân sách nhà
nước và phân cấp quản lý ngân sách nhà nước, nêu thực trạng phân cấp quản lý
ngân sách nhà nước của tỉnh Nam Định và đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện
phân cấp quản lý ngân sách nhà nước tỉnh Nam Định trong thời gian tới.


4

Lê Toàn Thắng (2018) với nghiên cứu “Phân cấp quản lý Ngân sách nhà
nước ở Việt Nam hiện nay” đã làm rõ các vấn đề liên quan đến quản lý ngân sách
nhà nước như: khái niệm ngân sách nhà nước, thu chi ngân sách nhà nước, nguyên
tắc và nội dung quản lý ngân sách nhà nước. Phân tích cơ sở lý luận của phân cấp
quản lý ngân sách nhà nước, nội dung phân cấp quản lý ngân sách nhà nước và các
yếu tố ảnh hưởng. Phân tích đánh giá về thực trạng phân cấp quản lý ngân sách nhà
nước ở Việt Nam, nêu lên những đánh giá về ưu điểm và tồn tại cũng như nguyên
nhân của những tồn tại trong phân cấp quản lý ngân sách nhà nước ở Việt Nam hiện
nay. Dự báo những định hướng và đề xuất một số giải pháp về phân cấp quản lý
ngân sách nhà nước ở Việt Nam.

cứu sâu hơn.
Đồng thời thông qua các nghiên cứu trên, tác giả đã chọn lựa được các
phương pháp và công cụ chuyên ngành phù hợp và hiệu quả nhất trong quan lý chi
NSNN nhằm đảm bảo các khoản chi NSNN trên địa bàn cấp huyện được thực hiện
theo đúng chế độ chính sách đã được Nhà nước quy định, phục vụ tốt nhất việc thực
hiện các chức năng và nhiệm vụ của địa phương trong từng thời kỳ. Thông qua đó
áp dụng kế thừa trong nghiên cứu luận văn.
2.3.2. Khoảng trống nghiên cứu
Các đề tài trên đã nghiên cứu khá đầy đủ về công tác quản lý NSNN trên các
địa phương khác nhau và thời gian nghiên cứu khác nhau. Tuy nhiên kết quả các
công trình nghiên cứu trên khi vận dụng vào huyên Yên Dũng - tỉnh Bắc Giang sẽ
có một số bất cập do điều kiện của huyện có những điểm khác biệt so với các địa
phương khác. Hơn nữa, hiện tại cơ chế, chính sách đã có nhiều thay đổi nên một số
tồn tại và giải pháp không còn phù hợp về công tác quản lý chi NSNN trong giai
đoạn hiện nay và không áp dụng được trong một địa phương cụ thể
Do đó việc nghiên cứu là cần thiết, phục vụ cho công tác quản lý chi NSNN
trên địa bàn huyên Yên Dũng - tỉnh Bắc Giang và không bị trùng lặp với các đề tài
khác. Các công trình nghiên cứu trên là những tài liệu tham khảo có giá trị cho việc
nghiên cứu và viết luận văn này.
Từ tổng quan trên, khoảng trống nghiên cứu cho đề tài luận văn này là giải
pháp nào để hoàn thiện quản lý chi” NSNN trên địa bàn huyện Yên Dũng, tỉnh” Bắc
Giang.
3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
Để thực hiện được mục tiêu trên, cần trả lời các câu hỏi sau:
- Những vấn đề lý luận và thực tiễn nào cần nghiên cứu về quản lý quản lý

chi NSNN trên địa bàn cấp huyện?
- Cơ sở nghiên cứu khoa học nào để nghiên cứu phân tích thực trạng công tác

quản lý chi NSNN trên địa bàn huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang?

- Phạm vi về không gian: Trên địa bàn huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang.
- Phạm vi về thời gian: Các tài liệu, số liệu nghiên cứu được thu thập từ các

nguồn trong giai đoạn từ 2015-2019 (dự kiến 2020).
- Phạm vi về nội dung: Nghiênứ uc các nội dung chính theo quy trình quản lý

chi NSNN, bao gồm: lập dự toán chi NSNN, chấp hành dự toán chi ngân sách
nhà nước, quyết toán chi ngân sách nhà nước, kiểm soát chi Ngân sách nhà nước.
6. NGUỒN GỐC SỐ LIỆU VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu lấy số liệu và dữ liệu nghiên cứu chủ yếu từ:
- Luận văn khai thác cơ sở lý luận từ các giáo trình, các luận văn tham khảo,


8

các bài báo, công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài để làm cơ sở lý luận cho
luận văn. Bên cạnh đó là các quy định, chính sách pháp luật của nhà nước về thu,
chi ngân sách nhà nước thông qua các văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương
như: Luật Ngân sách nhà nước năm 2015, Nghị định của Chính phủ hướng dẫn Luật
Ngân sách nhà nước, Thông tư của Bộ Tài chính hướng dẫn Nghị định và các văn
bản khác có liên quan.
- Để phân tích thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện

Yên Dũng - tỉnh Bắc Giang, luận văn sẽ dựa trên việc thu thập các số liệu liên quan
đến thu, chi ngân sách nhà nước huyện Yên Dũng - tỉnh Bắc Giang như: các quyết
định của Hội đồng nhân dân huyện về giao chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế xã
hội, dự toán và quyết toán thu, chi ngân sách nhà nước; các báo cáo của UBND
huyện về tình hình thu, chi ngân sách nhà nước.
- Nghiên cứu định tính lựa chọn các đối tượng liên quan đến việc triển khai


Chương 3: Thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước trên địa bàn huyên
Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang
Chương 4: Giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước trên địa bàn
huyên Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang


10

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
1.1 CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
1.1.1. Khái niệm chi ngân sách nhà nước trên địa bàn cấp huyện
Theo Trần Xuân Hải (2010): “Chi NSNN bao gồm các khoản chi đầu tư phát
triển, dự trữ quốc gia, chi, chi trả nợ lãi, chi viện trợ và các khoản chi khác theo
quy định của pháp luật.”
Theo Vũ Thị Thu Giang (2018): "Ngân sách cấp huyện là toàn bộ các khoản
thu, chi được quy định đưa vào dự toán trong năm do Hội đồng nhân dân huyện
quyết định và giao cho Ủy ban nhân dân huyện tổ chức thực hiện, chấp hành, nhằm
bảo đảm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp huyện.”
Như vậy, theo tác giả luận văn: Chi NSNN cấp huyện là quá trình phân phối
lại các nguồn tài chính đã được tập trung vào ngân sách huyện và đưa chúng đến
mục đích sử dụng. Chi ngân sách huyện không chỉ dừng lại trên các định hướng mà
phải phân bổ cho từng mục tiêu, từng hoạt động và từng công việc cụ thể thuộc
chức năng của Nhà nước trên địa bàn cấp huyện
1.1.2. Nội dung chi ngân sách nhà nước trên địa bàn cấp huyện
Chi NSNN cấp huyện là những nội dung chi phân cấp ngân sách theo nhiệm
vụ, nội dung chi của Luật NSNN đã phân định. Hàng năm được HĐND tỉnh quyết
nghị trong tổng chi NSNN tỉnh hàng năm và được UBND tỉnh ra quyết định giao
nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội kèm theo các chỉ tiêu chi tài chính đính kèm, trên

quy định, phục vụ tốt nhất việc thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của địa
phương trong từng thời kỳ.
1.2.1.2. Đặc điểm quản lý chi ngân sách nhà nước trên địa bàn cấp huyện
Theo luận điểm của Đồng Thị Vân Hồng (2010), tác giả luận văn nghiên cứu
rút ra các đặc điểm quản lý chi ngân sách nhà nước trên địa bàn cấp huyện cụ thể
như sau:
Thứ nhất, quản lý chi ngân sách nhà nước trên địa bàn cấp huyện gắn với
hoạt động cơ quan tài chính huyện là phòng Kế hoạch Tài chính và KBNN chịu
trách nhiệm tổ chức kiểm tra toàn bộ các khâu trong chu trình quản lý chi ngân sách
nhà nước, đảm bảo cho dự toán được lập chính xác, đảm bảo việc phân bổ và giao
dự toán cho các đơn vị sử dụng ngân sách đúng định mức, đảm bảo hạch toán kế
toán đúng chế độ và quyết toán ngân sách đầy đủ, đúng thời gian.
Thứ hai, quản lý chi NSNN cấp huyện gắn với quyền lực nhà nước cấp
huyện, mang tình chất pháp lý thể hiện trong các hoạt động kiểm tra, kiểm soát quá
trình chấp hành dự toán chi ngân sách nhà nước của các đơn vị sử dụng NSNN trên
địa bàn huyện thông qua việc kiểm soát, thanh toán các khoản chi ngân sách nhà
nước.


14

Thứ ba, quản lý chi ngân sách nhà nước trên địa bàn cấp huyện gắn với quy
trình và yêu cầu thực hiện theo phân cấp của chính quyền huyện. Khi các yêu cầu
trên được tôn trọng đầy đủ thì công tác quyết toán các khoản chi ngân sách nhà
nước sẽ được tiến hành thuận lợi. Đồng thời, nó sẽ tạo cơ sở vững chắc cho việc
phân tích đánh giá quá trình chấp hành dự toán một cách chính xác, trung thực và
khách quan.
1.2.2. Nội dung quản lý chi ngân sách nhà nước trên địa bàn cấp huyện
Nội dung quản lý chi NSNN trên địa bàn huyện gồm 4 khâu: Lập dự toán chi
NS, chấp hành dự toán chi NS, quyết toán chi NS và kiểm soát chi NSNN.