GIẠO TRÇNH MÄN HC K THÛT THI CÄNG I 4
PHÁƯN I

CÄNG TẠC THI CÄNG ÂÁÚT

CHỈÅNG I.
KHẠI NIÃÛM CHUNG VÃƯ CÄNG TẠC ÂÁÚT §
1.1. CẠC LOẢI CÄNG TRÇNH V CÄNG TẠC ÂÁÚT
1.1.1. Cạc loải cäng trçnh bàòng âáút
1. Theo mủc âêch sỉí dủng
Theo mủc âêch sỉí dủng, cäng trçnh bàòng âáút âỉåüc chia thnh 2 loải: cäng trçnh
bàòng âáút v cäng tạc âáút phủc vủ cạc cäng tạc khạc.
+ Cäng trçnh bàòng âáút: Âã, âáûp, kãnh mỉång, nãưn âỉåìng...(thỉåìng cọ khäúi
lỉåüng låïn).
+ Cäng tạc âáút phủc vủ cạc cäng tạc khạc: Häú mọng, rnh âàût âỉåìng äúng...
2. Theo thåìi gian sỉí dủng
Theo thåìi gian sỉí dủng, cäng trçnh bàòng âáút âỉåüc chia thnh 2 loải: cäng trçnh
sỉí dủng láu di v cäng trçnh sỉí dủng ngàõn hản.
+ Cäng trçnh sỉí dủng láu di: nãưn âỉåìng bäü, nãưn âỉåìng sàõt, âã, âáûp, kãnh,
mỉång...
+ Cäng trçnh sỉí dủng ngàõn hản: häú mọng, rnh âàût âỉåìng äúng...


Hçnh 1-1. Qui ỉåïc dáúu KL âáút âo, âàõp
GIẠO TRÇNH MÄN HC K THÛT THI CÄNG I 5
2. Âàõp
+ Âàõp l náng cao trçnh màût âáút tỉû nhiãn âãún cao trçnh thiãút kãú. Vê dủ âàõp âáút båì
âã, âàõp nãưn âỉåìng...
+ Tỉång tỉû nhỉ âo, âàõp ta cng cọ thãø ạp dủng biãûn phạp âàõp bàòng th cäng hay
âàõp bàòng cå giåïi. Cọ thãø dng mạy âo âãø âo âáút v âäø trỉûc tiãúp vo nåi cáưn âàõp, hay
dng cạc ätä váûn chuøn âáút âãún âäø vo nåi cáưn âàõp, cng cọ thãø dng mạy i âãø váûn
chuøn âáút âãø âàõp.
+ Cäng tạc âàõp âáút cáưn phi âỉåüc thỉûc hiãûn xen k våïi cäng tạc âáưm âáút.
+ Thãø têch âáút âàõp thỉåìng âỉåüc qui ỉåïc mang dáúu ám (V
-
)
3. San
+ San l lm phàóng mäüt diãûn têch màût âáút, bao gäưm c âo âáút v âàõp âáút. Vê dủ
san màût bàòng ca mäüt sán ván âäüng hay mäüt khu vui chåi, thãø thao...
+ Dỉûa vo täøng khäúi lỉåüng âáút âo v âáút âàõp cáưn cho quạ trçnh san ta cọ cạc
dảng san màût bàòng nhỉ sau:
- San màût bàòng theo âiãưu kiãûn cán bàòng âo âàõp. Trỉåìng håüp ny täøng khäúi
lỉåüng âáút âo bàòng täøng khäúi lỉåüng âáút âàõp ΣV
+
= ΣV
-
.

2. NHỈỴNG TÊNH CHÁÚT K THÛT CA ÂÁÚT V SỈÛ NH HỈÅÍNG CA NỌ
ÂÃÚN K THÛT THI CÄNG ÂÁÚT
1.2.1. Khại niãûm
Âáút l váût thãø ráút phỉïc tảp vãư nhiãưu phỉång diãûn, cọ ráút nhiãưu tênh cháút (cå, l,
họa...) â âỉåüc nọi âãún trong Cå hc âáút. Trong giåïi hản chỉång trçnh ta chè âãư cáûp âãún
mäüt säú tênh cháút ca âáút nh hỉåíng nhiãưu âãún k thût thi cäng âáút. Nhỉỵng tênh cháút
ny gi l tênh cháút k thût ca âáút nhỉ : Trong lỉåüng riãng, Âäü áøm, Âäü däúc tỉû nhiãn,
GIẠO TRÇNH MÄN HC K THÛT THI CÄNG I 6
Âäü tåi xäúp, Lỉu täúc cho phẹp...
1. Trng lỉåüng riãng ca âáút
* Âënh nghéa
Trng lỉåüng riãng (TLR) l trng lỉåüng ca mäüt âån vë thãø têch âáút, k hiãûu l γ
* Cäng thỉïc xạc âënh
γ =
V
G
(T/m
3
, Kg/cm
3
...)
G: l trng lỉåüng ca máùu âáút thê nghiãûm (T, kg...).
V: thãø têch ca máùu âáút thê nghiãûm (m
3

G
W
: l trng lỉåüng tỉû nhiãn ca máùu âáút thê nghiãûm.
G
khä
: l trng lỉåüng khä ca máùu âáút thê nghiãûm.
* Tênh cháút
+ Âäü áøm nh hỉåíng âãún cäng lao âäüng lm âáút ráút låïn. Âáút ỉåït quạ hay khä quạ
âãưu lm cho thi cäng khọ khàn .
Vê dủ: Trong thi cäng âo âáút, nãúu âáút khä cỉïng quạ thç âãø âo âỉåüc âáút cáưn tạc
dủng mäüt lỉûc âo phi låïn hån, nãúu âo bàòng mạy thç hao phê vãư nhiãn liãûu, thåìi gian
tàng lãn, cn nãúu âo bàòng th cäng thç nàng sút âo gim. Trỉåìng håüp âáút quạ ỉåït,
dỉåïi tạc dủng ca cạc tạc nhán nhỉ lỉûc âo âáút, ngỉåìi âi lải ... lm cho âáút råìi ra, sỉû
bạm dênh giỉỵa cạc hảt khäng cn nỉỵa, nhiãưu loải âáút tả
o thnh bn, gáy khọ khàn ráút
nhiãưu trong viãûc âo cng nhỉ váûn chuøn âáút, vãû sinh âạy häú mọng...
+ Âäü áøm ca âáút nh hỉåíng ráút låïn âãún cäng tạc thi cäng âáút. Âäúi våïi mäùi loải
âáút, cọ mäüt âäü áøm thêch håüp cho thi cäng âáút.
+ Càn cỉï vo âäü áøm ngỉåìi ta chia âáút ra ba loải:
- Âáút khä cọ âäü áøm W <5%.
- Âáút áøm cọ âäü áøm 5% ≤ W≥ 30%.
- Âáút ỉåït cọ âäü áøm W >30%.
GIẠO TRÇNH MÄN HC K THÛT THI CÄNG I 7
+ Theo kinh nghiãûm cọ thãø xạc âënh gáưn âụng trảng thại áøm ca âáút bàòng cạch

Hçnh 1-2.
Âäü däúc tỉû nhiãn ca mại âáút
α
Pháưn âáút
bë sủt låí
αα
Mại däúc
cáưn âo

H
q
G
α
Màût trỉåüt
tỉû nhiãn

B
Hçnh 1-3.

a) Mại däúc âáút âäø âäúng
b) Pháưn âáút gáy sủt låí mại âáút thàóng
âỉïng
c) Tênh toạn âäü däúc

a)
b)
c)
GIẠO TRÇNH MÄN HC K THÛT THI CÄNG I
+ Âäü däúc tỉû nhiãn ca âáút phủ thüc vo:
- Gọc ma sạt trong ca âáút.
- Âäü dênh ca nhỉỵng hảt âáút.
- Ti trng tạc dủng lãn màût âáút.
Vê dủ: Cng mäüt loải âáút, nãúu âo hai häú mọng cọ âäü sáu bàòng nhau, nhỉng häú
mọng cọ ti trng tạc dủng lãn mại âáút låïn hån s cọ hãû säú mại däúc låïn hån.
m
2
> m
1
hay α
2
<

α
1
- Chiãưu sáu ca häú âo. Cng âo sáu cng dãù gáy sủt låí, vç trng lỉåüng låïp
âáút åí trãn màût trỉåtü cng låïn cng låïn.
+ Âäü däúc tỉû nhiãn ca âáút nh hỉåíng ráút låïn âãún biãûn phạp thi cäng âo, âàõp âáút.
Biãút âỉåüc âäü däúc tỉû nhiãn ca âáút ta måïi âãư ra biãûn phạp thi cäng ph håüp v cọ hiãûu
qu v an ton.
+ Khi âo âáút nhỉỵng häú tảm thåìi nhỉ cạc häú mọng cäng trçnh, cạc rnh âỉåìng
äúng... thç âäü däúc mại âáút khäng âỉåüc låïn hån âäü däúc låïn nháút cho phẹp ca bng sau: Âäü däúc cho phẹp (i)
Loải âáút
h = 1,5m h = 3m h = 5m
Âáút âàõp 1 : 0,6 1 : 1 1 : 1,25
Âàõp cạt 1 : 0,5 1 : 1 1 : 1