<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
<b>Phân tích nhân vật cụ Mết trong tác phẩm “Rừng xà nu” của nhà văn Nguyễn</b>
<b>Trung Thành - Ngữ văn 12</b>
<b>Dàn ý chi tiết</b>
<b>I. Mở bài</b>
- Nguyễn Trung Thành là nhà văn gắn bó với mảnh đất Tây Nguyên, với nhiều tác
phẩm đặc sắc.
- Rừng xà nu là khúc sử thi văn xuôi hiện đại tái hiện vẻ đẹp tráng lệ, hào hùng của
núi rừng, con người và truyền thống văn hóa Tây Nguyên.
- Một trong những nhân vật mang đậm chất sử thi là cụ Mết.
<b>II. Thân bài</b>
- Ngoại hình:
+ Quắc thước: “râu dài đến ngực mà vẫn đen bóng”, “vết sẹo ở má phải láng bóng”,
cụ là người đã trải qua nhiều thăng trầm
+ “bàn tay nặng trịch như kìm sắt”, “ngực căng như một cây xà nu lớn”, ...mang dáng
dấp của anh hùng trong sử thi Tây Nguyên.
- Cụ là người quắc thước và nghiêm nghị:
+ Giọng nói “ồ ồ dội vang trong lồng ngực”: vừa thể hiện sức mạnh thể chất vừa thể
hiện sức mạnh quyền uy của người chỉ huy.
+ Mỗi câu nói như một chân lí “khơng có gì mạnh bằng cây xà nu trên đất ta”, “cán
bộ là Đảng, Đản cịn, núi nước này cịn”, “chúng nó cầm súng mình phải cầm giáo”.
- Nêu cảm nhận của bản thân về hình ảnh cụ Mết.
- Khái quát nghệ thuật: với kết cấu truyện lồng trong truyện, đầu cuối tương ứng đặc
sắc, ngôn ngữ đậm chất sử thi, nhưng cũng mộc mạc giản dị, xây dựng hình tượng, ...
- Thơng qua câu chuyện của dân làng Xô Man, tác giả đã đặt ra vấn đề có ý nghĩ lớn
lao với dân tộc: Để cho sự sống của đất nước và nhân mãi trường tồn thì khơng có cách
nào hơn là đồn kết đứng lên cầm vũ khí chống lại kẻ thù.
<b>Bài tham khảo 1</b>
thụ – môt biểu tượng chung cho sức mạnh và sự bền bỉ trong chiến tranh và là biểu tượng
linh hồn riêng của làng Xô-man.
Cụ Mết không xuất hiện ở ngay đầu tác phẩm nhưng sự xuất hiện của cụ qua ngòi bút
của nhà văn Nguyễn Trung Thành cũng thực sự để lại những ấn tượng mạnh mẽ trong
<i>lòng bạn đọc. “Một bàn tay nặng trịch nắm chặt lấy vai anh như một kìm sắt… Ơng cụ</i>
<i>vẫn quắc thứơc như xưa, râu bây giờ đã dài tới ngực và vẫn đen bóng, mắt sáng và xếch</i>
<i>ngược, vết sẹo ở má bên phải vẫn láng bóng!.. ngực căng như một cây xà nu lớn…” Nhà</i>
văn đã tập chung miêu tả ngoại hình từ ngay những dịng văn đâu tiên nói về cụ. Qua đó
cụ Mết hiện lên với mơt thân hình khỏe mạnh, hùng tráng; bộ râu dài tới ngực mà vẫn đen
bóng cho thấy cụ mang dáng dấp đúng của một người già làng; đôi mắt sáng xếch ngược
hiện lên một con người có trí tuệ tinh nhanh và uy cường. Với chút miêu tả đó nhà văn
cũng đã phần nào chứng tỏ được Cụ Mết là sức mạnh của núi rừng Tây Nguyên. Nhưng
<i>không chỉ dừng lại đó nhà văn cịn miêu tả về giọng nói của cụ Mết với một giọng nói “ồ</i>
<i>ồ, dội vang trong lồng ngực” không chỉ minh chứng cho sức ngân vang của cụ mà còn</i>
khẳng định sự lãnh đạo và chỉ huy được đám đơng làng Xơ-man. Cách nói của cụ như ra
lệnh; không bao giờ cụ khen tốt hay giỏi nếu vừa ý thì nói “Được!”. Mệnh lệnh chiến đấu
<i>phát ra chắc nịch đó được thể hiện trong đêm Tnú bị giặc đốt mười ngón tay, “Chém!</i>
một cây xà nu đại thụ trong rừng xà nu, luôn là bóng lớn cho dân làng Xơ-man chống bọn
đế quốc Mĩ, góp phần vào sự thành cơng của cuộc cách mạng trong cả nước.
với một sự đùm bọc, lãnh đạo che trở cho tất cả các thành viên. Từ đó, mà cụ trở thành
người cha tinh thần, người truyền ngọn lửa tự do, và là linh hồn cuộc khởi nghĩa đồng
khởi của dân làng Xô- man.
Cụ Mết khơng phải là nhân vật chính trong ngịi bút của nhà văn. Nhưng qua tác
phẩm, ta cũng thấy được vai trị to lớn của cụ Mết trong việc tơ thắm hình tượng nhân vật
Tnú với lối kể chuyện lồng trong chuyện qua chuyện một đêm của làng Xơ-man. Hình
<i>ảnh cụ Mết khiến ta liên tưởng tới nhân vật chú Năm trong tác phẩm “Những đữa con</i>
<i>trong gia đình”. Hai con người ở hai vùng miền nhưng trong cùng một thời đại, là thế hệ</i>
đi trước, là lịch sử, là người giữ lửa và truyền ngọn lửa cho các thế hệ trẻ, là tinh thần của
dân tộc góp phần to lớn vào thắng lợi chung của cả nước vào một ngày giải phóng hồn
tồn đất nước, dân tộc được tự do.
Hình ảnh cụ Mết tuy xuất hiện ít qua ngịi bút của nhà văn Nguyễn Trung Thành,
nhưng những gì nhà văn miêu tả về người già làng với một lòng theo Đảng, tin tưởng
<i>cách mạng càng làm thêm giá trị cho tác phẩm Rừng xà nu có sức âm vang tới hơm nay</i>
và mai sau. Trong lịng bạn đọc, cụ Mết mãi là hình tượng bất tử của cây xà nu đại thu
vươn sức bảo vệ cho thế hệ trẻ phát triển để thực hiện thắng lợi thành công cuộc cách
mạng dân tộc này.
<b>Bài tham khảo 2</b>
Một trong những nhân vật mà góp phần thể hiện chủ đề tác phẩm và làm đậm thêm chất
sử thi cho truyện ngắn ‘Rừng xà nu’ của Nguyễn Trung Thành chính là nhân vật cụ Mết –
kiểu nhân vật già làng tộc trưởng dường như vốn rất quen thuộc trong các thiên anh hùng
ca Tây Nguyên, và nhân vật cụ Mết chính là biểu tượng cho sức mạnh truyền thống, tinh
thần bất khuất kiên cường của nhân dân Tây Nguyên, là chỗ dựa tinh thần
</div>
<span class='text_page_counter'>(7)</span><div class='page_container' data-page=7>
Nhất là khi Tnú trở về thăm làng sau ba năm đi lực lượng, cụ Mết đã đón anh bằng tấm
lịng u thương nồng hậu của một người cha, và cụ Mết đã quyết định anh ở nhà cụ trong
đêm về làng, động viên khích lệ anh rằng “Ngón tay cịn hai đốt cũng bắn súng được”.
Chính chi tiết này ta như có thể thấy được cụ Mết dường như đã đem đến cho Tnú- một
người con bất hạnh của dân làng Xô Man thấy được một cảm giác ấm áp của gia đình khi
trở về làng.
Và khi ngồi ăn cơm với Tnú, nhìn hai bàn tay cụt đốt của anh, “ông cụ đặt chén cơm
xuống giận dữ”, đó chính là một trong những biểu hiện sâu sắc nhất của nỗi đau đớn xót
thương cho Tnú. Và dường như những nỗi căm giận kẻ thù tàn bạo không thể nguôi
ngoai.
Và việc khi kể cho dân làng nghe về cái chết của vợ con Tnú,mặc dù câu chuyện đã xảy
ra tới ba năm nhưng dường như ở cụ cũng khơng kìm nổi sự tiếc thương vơ hạn và đau
đớn và xúc động, cụ Mết thật “vụng về trở bàn tay lau một giọt nước mắt” như muốn che
giấu lịng mình vậy. Nhưng người đọc có thể cảm nhận được chính cử chỉ vụng về ấy đã
bộc lộ trái tim nhân hậu và tình yêu sâu sắc của cụ với dân làng.
trọng hơn nưa là đã tìm ra con đường đúng đắn nhất lãnh đạo dân làng nổi dậy cầm vũ khí
tiêu diệt kẻ thù.
Có thể thấy được trước cái chết của vợ con Tnú, trước cảnh Tnú bị bắt trói, tra tấn dã man
kai thì cụ Mết đau đớn nhưng tỉnh táo, khơng để tình cảm chi phối. Cụ Mết dường như
cũng đã nhắc đi nhắc lại: “Tao cũng chỉ có hai bàn tay khơng. Tao quay vào rừng… tìm
bọn thanh niên… tìm giáo mác”. Có thể thấy chính lý trí sáng suốt cần thiết của một già
làng, một người đứng đầu, và cụ còn là người chịu trách nhiệm với sự sống còn của cả
cộng đồng đã giúp cụ Mết cùng với dân làng chiến đấu và chiến thắng quân giặc tàn bạo.
Cùng với những sự trí tuệ sắc sảo của một người đứng đầu, cụ Mết không chỉ nhắc tới sự
kiện đau thương và chiến thắng oanh liệt của dân làng trong đêm ấy như một kỷ niệm. Ở
cụ đã khái quát, dường như cũng đã đúc kết và khắc sâu quy luật tất yếu của cuộc chiến
động của người dân trong buôn làng.
Cụ Mết cũng là nhân vật được miêu tả đậm chất sử thi, tính sử thi được biểu hiện thơng
qua con người cụ từ ngoại hình, tính cách đến hành động của cụ. Cụ rất nghiêm nghị,
quắc thước. Khi Tnú về thăm làng, cụ yêu cầu mọi người ngồi vây quanh mình, im lặng
để cụ kể chuyện về cuộc đời của Tnú. Và tất cả mọi người kể cả người già, kể cả trẻ nhỏ
quả nhiên đã ngồi lặng im lắng nghe từng câu nói của cụ Mết.
Cả cuộc đời của Tnú, khơng có chặng đường nào là khơng có sự chứng kiến của cụ Mết.
Có thể nói, nếu câu chuyện của Tnú là câu chuyện của một cuộc đời, của một thời đại thì
cụ Mết cũng chính là một phần quan trọng trong đó, cụ cịn là người chứng kiến và lưu
truyền câu chuyện đó cho những thế hệ tiếp theo. Khi Tnú còn nhỏ mồ cơi cha mẹ, Tnú
lớn lên trong vịng tay bảo bọc của dân làng Xô Man, Tnú cùng Mai nuôi giấu cán bộ
trong rừng, tất cả những điều đó một mình Tnú khơng thể tự làm mà phải có sự định
hướng, ủng hộ và giúp đỡ của người dân trong làng Xô Man đặc biệt là cụ Mết.
Khi Tnú chứng kiến vợ con mình chết và chính bản thân anh cũng lao ra để rồi bị giặc tra
tấn thì cụ Mết chính là người cầm qn, dẫn đầu bn làng tiến lên chiến đấu. Tiếng nói
của cụ Mết như là một hiệu lệnh mà tất cả bà con trong buôn làng đều nghe theo. Cụ hô
hào mọi người đứng dậy và bản thân cụ là người đi đầu, trực tiếp lao vào quân địch mà
chiến đấu.
huy hơn nữa, không tự kiêu mà bỏ quên nhiệm vụ. Con người cụ Mết là vậy nên ln
được Tnú kính trọng, được cả dân làng Xơ Man kính trọng. Tnú khi về cũng đến thăm và
chào hỏi cụ, lắng nghe cụ nói với một thái độ cung kính. Dân làng thì chỉ chờ và làm theo
những hiệu lệnh của cụ. Coi cụ như một hình mẫu mực thước để tất cả cùng noi theo.
Con người cụ Mết, cũng giống như Tnú cũng như những cánh rừng xà nu đều hiên ngang
bất khuất, mang đậm dấu ấn sử thi kiên cường vững chãi trước bão tố cuộc đời, trước
hoàn cảnh lịch sử đầy tai biến.
Trong lúc Tnú bị bọn thằng Dục tay sai bắt và tra tấn dã man lúc chúng tẩm nhựa xà nu
vào mười đầu ngón tay Tnú và đốt trong khoảnh khắc ấy từ "Giết" của cụ Mết vang lên
như một lời sấm truyền. Cụ đã chính tay giết chết tên Dục rồi cùng dân làng Xơ Man cứu
Tnú thốt khỏi vịng vây sự tra tấn của kẻ thù. Khi Tnú cùng quẫn, bất động vì vợ con bị
giết chết, mười đầu ngón tay bị thiêu đốt cịn hai nhưng cụ Mết chính là người đã cho anh
sức mạnh, cho anh thêm nghị lực để tiếp tục đứng lên chiến đấu với kẻ thù. Cụ Mết nói
"Khơng có tay cũng có thể dùng súng giết giặc".
Đối với Tnú hay những đứa trẻ trong làng Xơ Man thì cụ Mết ln là một tấm gương sáng
để cho thế hệ sau phải noi theo. Tình yêu quê hương, trung thành với cách mạng của Tnú,
của bé Heeng, bé Dít đều do cụ Mết truyền lửa. Cụ Mết chính là người cha già của dân
làng Xô Man, là người soi sáng tinh thần, truyền ngọn lửa tự do cho những người dân nơi
đây.
Hình ảnh cụ Mết tuy xuất hiện không nhiều trong tác phẩm Rừng xà nu nhưng lại là nhân
vật vô cùng quan trọng, thơng qua những gì mà nhà văn miêu tả về nhân vật này thì cụ
Mết chính là già làng với tinh thần yêu nước sâu sắc một lòng tin tưởng vào cách mạng,
vào Bác Hồ. Cụ Mết đã đọng lại trong lịng người đọc bởi hình ảnh mạnh mẽ, anh hùng,
một người truyền lửa cho những người dân làng Xô Man, cụ tựa như cây xà nu trưởng
thành hiên ngang, kiên cường trong gió bão.
<b>Bài tham khảo 5</b>
“Rừng xà nu” là tác phẩm mang đậm màu sắc sử thi khi tái hiện đầy chân thực khí phách,
tinh thần anh hùng của những con người Tây Nguyên anh hùng. Bên cạnh nhân vật Tnú,
sự xuất hiện của cụ Mết góp phần làm cho chất sử thi thêm đậm nét.
dặn dị con cháu “ Cán bộ là Đảng, Đảng còn, núi nước này còn”. Từ tấm lòng yêu quê
hương, bản làng, Cụ Mết đã đến với cách mạng và dẫn dắt những con người làng Xơ man
đi theo cách mạng, đấu tranh giải phóng cho làng bản, quê hương.
Trái với vẻ ngoài quắc thước, nghiêm nghị, cụ Mết lại là con người giàu lòng yêu thương
đối với Tnú cũng như dân làng Xô man. Sau ba năm đi lực lượng, khi trở về làng thăm lại
quê hương, bà con, cụ Mết đã tiếp đón Tnú như một người cha già đối với người con đi xa
lâu ngày, cụ khích lệ, động viên Tnú “Ngón tay cịn hai đốt cũng bắn súng được”, nhìn
xuống bàn tay Tnú cụ lại xót xa, thể hiện sự căm hận với sự bạo tàn của kẻ thù “ ông cụ
đặt chén cơm xuống giận dữ”.
Khi được tặng gói muối từ những người đi xa, cụ không giữ lại cho riêng mình mà chia
đều cho những người trong làng, để dành cho những người đau ốm. Dù chỉ là hạt muối bé
nhỏ nhưng lại là vị mặn đậm đà của tình người trong trái tim của cụ.
Cụ Mết vững chãi, mạnh mẽ như một cây xà nu cổ thụ, là chỗ dựa vững chãi cho người
dân trong làng.
hai bàn tay khơng thì chẳng thể cứu nổi gia đình Tnú, vì vậy cụ đã vào rừng tìm thanh
niên, tìm giáo mác để đồng loạt nổi dậy giết chết kẻ thù.
Cụ Mết là già làng có nhiều phẩm chất tốt đẹp, người dẫn dắt sáng suốt cho cả một cộng
đồng. Theo dõi câu chuyện về Tnú, hình ảnh cụ Mết hiện lên thật đẹp, gợi liên tưởng đến
những già làng, trưởng tộc trong sử thi, thần thoại, trong những bản trường ca anh hùng
của Tây Nguyên xưa.
<b>Bài tham khảo 6</b>
Trong thời kì kháng chiến chống đế quốc Mĩ xâm lược đã có rất nhiều những truyện ngắn
được ra đời, các tác phẩm thơng qua những hình ảnh, nhân vật mà tái hiện lại một thời kì
Cụ Mết là đại diện cho vẻ đẹp cha ông. Cụ là một già làng sáng suốt, ông là thế hệ những
con người trưởng thành qua hai cuộc kháng chiến chống quân thù của dân tộc ta. Ông đã
trải qua cuộc kháng chiến chống Pháp oanh liệt và trường tồn sang kháng chiến chống Mĩ.
Cụ là người có sức ảnh hưởng lớn đối với dân làng, Cụ hiểu được tầm quan trọng của cán
bộ Đảng ta "Cán bộ là Đảng, Đảng cịn thì nước cịn”. Nhưng để hiểu vì sao cụ Mết lại có
niềm tin sâu sắc vào Đảng thì đó chính là nhờ vào sự am hiểu tường tận và giành giọt
đường lối kháng chiến. Không chỉ là phương châm kháng chiến lấy bạo lực cách mạng để
đập tan bạo lực phản cách mạng (chúng nó đã cầm súng, mình phải cầm giáo).
Qua ngịi bút của nhà văn cụ Mết hiện lên là một con người có lịng u dân làng, u
nước và căm thù giặc sâu sắc. Tiêu biểu cho sự giáo dục của cụ là bé Heeng – bé Heeng
đã tiếp thu truyền thống của anh T-nú qua cách giáo dục của cụ Mết. Trong lịng cụ T-nú
hiện lên chân thật “đời nó khổ nhưng bụng nó sạch như nước suối làng ta”.
Cụ thương những người dân làng Xô-man như người thân trong nhà với một sự đùm bọc,
lãnh đạo che trở cho tất cả các thành viên. Từ đó, mà cụ trở thành người cha tinh thần,
người truyền ngọn lửa tự do, và là linh hồn cho cuộc đồng khởi của dân làng Xơ- man.
Qua ngịi bút của tác giả, hình ảnh cụ Mết hiện lên là một người già làng, hết lòng tin
tưởng Đảng và theo Đảng. Cụ Mết mãi là hình tượng khơng chỉ cho thế hệ trẻ kháng
chiến chống Mĩ noi theo mà còn cho cả thế hệ trẻ ngày nay trong việc yêu quê hương, đất
nước và xây dựng một đất nước ngày một tốt đẹp.
<b>Bài tham khảo 7</b>
làng hết sức kiên cường, bất khuất, là sợi dây là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, là người
tiếp lửa và truyền lửa cho thế hệ mai sau.
Dù chỉ là một nhân vật phụ trong tác phẩm, nhưng cụ Mết có vai trị hết sức quan trọng.
Bởi vậy nên ngoại hình cũng như tính cách nhân vật luôn được nhà văn hết sức chú trọng.
Đọc những đoạn văn nói về cụ Mết, ta ấn tượng về một người già làng mạnh mẽ, quyết
chính xác, đứng đắn lãnh đạo nhân dân nổi dậy đấu tranh. Trước trận đòn roi mà Mai phải
chịu đựng, cụ đã có quyết định hết sức sáng suốt “Tao cũng chỉ có hai bàn tay khơng. Tạo
quay vào rừng … tìm bọn thanh niên …tìm giáo mác”. Ý chí sáng suốt đó của người đứng
đầu đã giúp dân làng chiến thắng lại kẻ thù tàn bạo.
Trong quá trình đấu tranh sẽ xảy ra biết bao đau thương mất mát. Kể lại với con cháu, cụ
Mết không chỉ nhắc lại những đau thương, những chiến thắng ta đạt được, mà còn khái
quát quy luật trong chiến đấu, trong cách mạng: “Chúng nó đã cầm súng, mình phải cầm
giáo”. Sự khái qt đó là vơ cùng chính xác và đúng đắn với lịch sử cách mạng nước nhà.
Khi quân thù xâm lược, ta không thể nhún nhường, nhượng bộ mà phải sử dụng bạo lực
cách mạng để giành lại tự do, độc lập cho muôn dân.
Cụ Mết là một hình tượng đẹp đẽ, là người đứng đầu, người dẫn dắt chỉ lối cho thế hệ mai
sau. Với ngòi bút miêu tả đặc sắc, chân thật tác giả đã tạc lại cho bạn đọc một chân dung
thật sống động về người già làng của người Tây Nguyên. Qua nhân vật này, Nguyễn
Trung Thành thể hiện tấm lòng ca ngợi chân thành với những con người Tây Nguyên kiên
cường, bất khuất trong cuộc kháng chiến trường kì với đế quốc Mĩ.
Copyright: Tài liệu đại học ©