Website: Email : Tel : 0918.775.368
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THU BHXH Ở CƠ QUAN
BHXH QUẬN HAI BÀ TRƯNG HÀ NỘI.
I.Giới thiệu chung về BHXH Việt Nam và BHXH Quận Hai Bà
Trưng.
1.BHXH Việt Nam.
1.1. Thời kỳ 1945- 1960.
Bảo hiểm xã hội là một trong những nội dung quan trọng của chính
sách xã hội nên ngay từ sau Cách mạng tháng 8/1945 thành công, mặc dù gặp
muôn vàn khó khăn nhưng Nhà nước ta luôn quan tâm đến chính sách BHXH
để áp dụng cho người lao động cho phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội ở
từng thời kỳ. Riêng đối với công nhân viên chức Nhà nước và quân nhân ,
Chính phủ đã nhiều lần ban hành các chính sách BHXH gồm các chế độ trợ
cấp khi ốm đau, sinh đẻ, tai nạn lao động, già yếu chế độ trợ cấp gia đình khi
công nhân viên chức từ trần để đảm bảo đời sống cho họ và gia đình, góp
phần đảm bảo ổn định xã hội.
Thực tế này được nhận thấy ngay từ những năm đầu của kháng chiến
chống Pháp, Chính phủ ta đã áp dụng chế độ hưu trí cũ của Pháp để giải quyết
quyền lợi cho một số công chức đã làm việc dưới thời Pháp, sau đó đi theo
kháng chiến và đã già yếu. Sau cách mạng tháng 8 thành công, do điều kiện
kinh tế rất khó khăn, nên chế độ này thực hiện đến năm 1949 thì không còn
nữa.
Đến năm 1950, Hồ Chủ Tịch đã ký Sắc lệnh số 76/SL ngày 20/5/1950
ban hành quy chế công chức và Sắc lệnh số 77/SL ngày 22/5/1950 ban hành
quy chế công nhân. Theo Sắc lệnh này, thì quyền lợi công chức, công nhân về
chế độ hưu trí như sau:
- Sắc lệnh số 76/SL: Điều 92 ghi rõ: “Công chức có ngạch bậc thuộc
hạng thường trú được về hưu khi đủ 30 năm công tác hay đủ 55 tuổi; đối với
1
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
đời sống cho công nhân viên chức. Vì vậy, ngày 27/12/1961 Chính phủ đã
ban hành Điều lệ tạm thời theo Nghị định số 218/Chính phủ về các chế độ
BHXH cho công nhân viên chức Nhà nước. Điều lệ quy định:
+ Đối tượng tham gia BHXH là công nhân viên chức Nhà nước, lực
lượng vũ trang.
+ Đã hình thành nguồn để chi trả các chế độ BHXH trong ngân sách
nhà nước. Nguồn được hình thành trên cơ sở đóng góp của xí nghiệp, còn lại
do ngân sách Nhà nước cấp. Mức đóng của các xí nghiệp là 4,7% so với tổng
quỹ lương. Trong đó 1% để chi 3 chế độ dài hạn và 3,7% chi cho 3 chế độ
ngắn hạn. Đối với phần ngân sách Nhà nước, hàng năm Quốc hội thông qua
ngân sách cấp cho việc thực hiện chính sách BHXH cho công nhân viên chức
làm việc trong khu vực Nhà nước.
+ Áp dụng 6 chế độ BHXH là: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động,
bệnh nghề nghiệp, mất sức lao động, hưu trí và tử tuất cho công nhân viên
chức.
Tiếp đến, ngày 18/9/1985, cùng với việc cải tiến chế độ tiền lương,Hội
đồng Bộ trưởng đã ban hành Nghị định số 236/HĐBT về việc bổ sung, sửa
đổi chế độ BHXH cho công nhân viên chức Nhà nước và lực lượng vũ trang
trong giai đoạn này thể hiện những vấn đề trọng tâm sau:
- Thứ nhất, đối tượng tham gia BHXH là công nhân viên chức Nhà
nước và lực lượng vũ trang. Lực lượng này đến năm 1985 chiếm khoảng 12%
lực lượng lao động xã hội. Còn lại 88% làm việc trong đơn vị sản xuất, kinh
doanh, dịch vụ ngoài quốc doanh chưa được tham gia.
- Thứ hai, nguồn tài chính để thực hiện các chính sách BHXH một
phần do các đơn vị sản xuất kinh doanh đóng và phần còn lại do ngân sách
Nhà nước cấp. Mức đóng góp theo quy định Nghị định số 218/CP là 4,7% nay
được nâng lên 13% so với tổng quỹ lương của xí nghiệp. Trong đó, Bộ lao
động – Thương binh xã hội được giao quản lý 8% để chi trả 3 chế độ mất sức
Ở Trung ương đơn vị tài chính cấp 1 của Bộ là Vụ Kế hoạch tài chính
có nhiệm vụ tổng hợp, cấp phát và quyết toán tài chính từ ngân sách Nhà
nước cấp với các đơn vị tài chính cấp hai là Sở lao động - TBXH tỉnh và sau
đó Sở quyết toán với đơn vị tài chính cấp 3 trực thuộc trên cơ sở quỹ BHXH
do Bộ tài chính cấp hàng năm.
- Thứ tư, theo Nghị định 236/HĐBT của Hội đồng bộ trưởng, thì trong
chính sách BHXH có 6 chế độ áp dụng cho người lao động trong các trường
4
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
hợp ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và bênh nghề nghiệp, mất sức lao động
hoặc chết. Đối với lao động làm việc trong điều kiện nặng nhọc, độc hại, làm
việc ở các vùng xa xôi, hẻo lánh, nơi hải đảo và lực lượng vũ trang chiến đấu
ở chiến trường được quan tâm, ưu tiên trong trong việc tính thời gian công
tác, như: quy định quy đổi thời gian công tác 1 năm làm việc thực tế được
tính thành 1 năm 2 tháng để nghỉ hưu (nếu lao động nặng nhọc độc hại), tính
1 năm 4 tháng (nếu làm việc ở vùng xa xôi hẻo lánh) hoặc tính thành 1 năm 6
tháng (nếu trực tiếp chiến đấu ở chiến trường gian khổ).
Mức trợ cấp BHXH được tính theo tỷ lệ (%) trên mức lương cơ bản khi
nghỉ hưu. Mức lương hàng tháng đối với nam đủ 30 năm công tác và nữ đủ 25
năm công tác được tính bằng 75% lương chính và các khoản phụ cấp theo
lương, sau đó cứ một năm làm việc lại tính thêm 1% tối đa lương hưu là 95%
lương chính thức và các khoản phụ cấp (nếu có).
Riêng đối với chế độ mất sức lao động hàng tháng được quy định để áp
dụng cho công nhân viên chức có đủ 15 năm công tác trở lên bị ốm đau, tai
nạn lao động bị mất khả năng lao động từ 61% trở lên hoặc hết tuổi lao động.
Mức trợ cấp mất sức lao động được hưởng theo quy định là 40% tiền lương
áp dụng nếu có đủ 15 năm công tác, sau đó cứ thêm một năm thì được thêm
1%. Nếu chưa đủ 15 năm công tác quy đổi, thì được hưởng trợ cấp một lần,
cứ một năm công tác được hưởng một tháng lương và các khoản phụ cấp (nếu
BHXH của thế giới.
Năm 1995, Bộ luật lao động ra đời, đánh dấu bước tiến mới về các vấn
đề lao động. Trong đó, các nguyên tắc về BHXH được quy định khá rõ như:
Hình thức BHXH (bắt buộc, tự nguyện); đối tượng tham gia BHXH; mức
đóng BHXH; trách nhiệm của chủ sử dụng lao động và người lao động trong
đóng BHXH; các chính sách BHXH.v.v… Dựa vào Bộ luật lao động, ngày
26/1/2995, điều lệ BHXH bắt buộc được ban hành, kèm theo Nghị định số
12/CP của Chính phủ, áp dụng cho công nhân viên chức Nhà nước và doanh
nghiệp có sử dụng 10 lao động trở lên và điều lệ BHXH kèm theo Nghị định
số 15/CP áp dụng cho sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ
quân đội nhân dân và công an nhân dân.
6
6
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1.3.1. Đặc điểm.
Quỹ BHXH được thành lập độc lập với ngân sách Nhà nước và được
Nhà nước bảo hộ. Hoạt động của quỹ dựa trên cơ sở thu chi quỹ BHXH, đánh
dấu bước tiến quan trọng nhất của hệ thống BHXH Việt Nam. Quỹ BHXH
được dùng nguồn chưa sử dụng để đầu tư cho tăng trưởng và bảo toàn hoạt
động NSNN đảm bảo và hổ trợ cho một số khoản:
- Chi BHXH cho những người đang nghỉ hưu, hưởng BHXH trước
ngày 1/1/1995 (theo CV số 267/CP-VX, ngày 15/3/1995 vì tại thời điểm ngày
1/1/1995 BHXH Việt Nam chưa ra đời, NSNN vẫn phải bảo đảm chi BHXH
đến thời điểm 30/9/1995).
- Số người mà NSNN đảm bảo chi BHXH ( đến 30/9/1995 gồm
1.762.167 người, mất sức lao động 399.253 người; tai nạn lao động 6.419
người; công nhân cao su 1.356 người; phục vụ tai nạn lao động 288 người;
tuất hưởng định suất cơ bản 164.973 người và tuất định suất nuôi dưỡng
3.091 người ) và số này giảm dần do chết theo các năm ( Báo cáo quyết toán
của BHXH Việt Nam trong các năm từ 1995- 2002, mỗi năm giảm khoảng
Quận Hai Bà Trưng là một quận nội thành nằm ở phía Đông nam thành
phố Hà Nội. Quận Hai Bà Trưng giáp với các Quận Hoàn Kiếm, Quận Đống
Đa, Quận Hoàng Mai( là một Quận mới thành lập của TP Hà Nội). Với diện
tích gần 123km
2
, mật độ dân số cao. Quận Hai Bà Trưng là một quận có tốc
độ đô thị hoá nhanh về mọi mặt. Quận Hai Bà Trưng là nơi tập trung nhiều
doanh nghiệp may mặc, da giầy, thực phẩm, xây dựng. Khối kinh tế ngoài
quốc doanh phát triển khá cao.
Đại bộ phận dân cư Quận Hai Trưng là người lao động trong cơ quan
Nhà nước, cơ quan hành chính, các doanh nghiệp, các công ty …, thu nhập
của người dân tương đối ổn định. Quận Hai Bà Trưng là một quận có bề dày
lịch sử về truyền thống yêu nước đã được Đảng và Nhà nước trao danh hiệu
cao quý “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”.
2.2.Khái quát về BHXH Quận Hai Bà Trưng.
2.2.1.Ngày thành lập cơ quan BHXH quận Hai bà Trưng.
8
8
Website: Email : Tel : 0918.775.368
BHXH Quận Hai Bà Trưng được thành lập năm 1995. Trụ sở của cơ
quan BHXH Quận Hai Bà Trưng được đặt tại 434 Trần Khát Chân. (Cơ quan
chưa có trụ sở chính hiện tại vẫn phải ở nhờ nhà của Toà án nhân dân quận
Hai Bà Trưng để làm trụ sở).
BHXH Quận Hai Bà Trưng hiện có 23 cán bộ bao gồm một giám đốc,
hai phó giám đốc, bộ phận thu có 10 cán bộ, bộ phận chính sách có 4 cán bộ,
bộ phận kế toán có 6 cán bộ. Trước đây có 30 cán bộ nhưng đã có 7 cán bộ
chuyển sang Quận Hoàng Mai là quận mới thành lập.
2.2.2.Chức năng nhiệm vụ.
Cơ quan BHXH Quận Hai Bà Trưng là cơ quan BHXH trực tiếp tiếp
xúc với đơn vị tham gia bảo hiểm trong Quận. Do vậy, cơ quan BHXH có
Giám đốc
Phó giám đốc Phó giám đốc
Bộ phận kế toán Bộ phận thu Bộ phận chính sách
(1).Giám đốc: Là thủ trưởng cơ quan BHXH quận phụ trách chung
và chịu trách nhiệm về toàn bộ các mặt hoạt động công tác BHXH trên địa
bàn Quận, phụ trách trực tiếp công tác tài chính, chính sách, tổ chức, công tác
đối ngoại, tổng hợp.
(2).Phó giám đốc: Là người có nhiệm vụ thường trực, giúp việc cho
giám đốc. Phó giám đốc thay thế cho giám đốc điều hành cơ quan khi giám
10
10
Hồ
Sơ
Quản
Lý
Chế
độ
BHXH
Thanh
Toán
Theo
Thẻ
BHYT
Đổi
Sửa
Cấp
mới
Thẻ
BHYT
Hướng dẫn đơn vị lập danh sách lao động, quỹ tiền lương đóng
BHXH,BHYT và phiếu điều chỉnh mức đóng BHXH, BHYT hàng tháng.
Vào sổ theo dõi kết quả thu BHXH, BHYT đến từng người lao động,
từng cơ quan, đơn vị hàng tháng.
Thông báo kịp thời đến các đơn vị nợ tiền BHXH
Xác nhận mức đóng, thời gian đóng BHXH của từng người lao động
khi thực hiện chế độ BHXH hoặc chuyển nơi làm việc.
Báo cáo kết quả thu BHXH về BHXH Thành phố theo quy định.
(4).Bộ phận chi: là những cán bộ làm nghiệp vụ chi BHXH. Nhiệm vụ
là:
Chi lương hưu và trợ cấp BHXH cho những người tham gia BHXH về
hưu và trợ cấp BHXH cho những người mất sức lao động, tai nạn lao động
bệnh nghiệp, tuất. Chi lương hưu và trợ cấp BHXH thì BHXH Quận giao cho
UBND phường trực tiếp chi. Hàng tháng BHXH quận Hai Bà Trưng chi trên
31 tỷ đồng Việt Nam.
Chi trợ cấp ốm đau, thai sản, nghỉ dưỡng sức cho các đơn vị.
Từ năm 2003 tiến hành chi trả tiền khám chữa bệnh cho những người
có thẻ BHYT vì lý do nào đó mà bệnh viện không thanh toán, các trường hợp
ngoại lệ.
(5).Bộ phận chính sách. Bộ phận chính sách bao gồm những cán bộ
quản lý chế độ chính sách, những cán bộ lưu trữ hồ sơ và những cán bộ thuộc
bộ phận BHYT
- Cán bộ quản lý chế độ chính sách gồm những nhiệm vụ sau:
11
11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Tiếp nhận hưu mới từ thành phố chuyển về. Tiếp nhận hưu và các đối
tượng hưởng BHXH từ các quận huyện khác chuyển về và hưu từ các tỉnh
khác chuyển về khi đã qua BHXH Thành phố.
Làm thủ tục cho đối tượng trên chuyển đi các quận huyện khác. Nếu
12
Website: Email : Tel : 0918.775.368
ĐƠN
VỊ
ĐỘNG BHXH
(TRIỆU
ĐỒNG)
TRỢ CẤP
BHXH
(NGƯỜI)
VÀ TRỢ CẤP BHXH
(ĐỒNG)
(TÍNH
ĐẾN
THỜI
ĐIỂM)
1996 382 58.304 47.121 42.192 110.863.945.41
8
427 Bằng khen UBNDTP
1997 452 60.452 50.690 43.290 114.004.469.89
5
10.070 Bằng khen BHXHVN
1998 567 63.478 57.953 43.440 146.283.504.29
0
24.531 Bằng khen BHXHVN và UBND TP
1999 586 67.133 59.846 43.820 150.928.120.66
5
39.034
Bằng khen Thủ tướng và UBND, cờ
t/c cơ sở Đảng vững mạnh xuất sắc.
đến cuối năm 2003 cơ quan tiến hành cấp được trên 75.000 sổ cho người lao động.
Nhờ sự quan tâm của các cấp lãnh đạo và sự phấn đấu không ngừng của các cán bộ
trong cơ quan do vậy mà cơ quan đã hoàn thành nhiệm vụ được giao một cách xuất
sắc đã được nhận nhiều giấy khen và bằng khen của cơ quan cấp trên.
Bước sang năm 2003, năm bản lề của kế hoạch 5 năm (2001-2005), thực
hiện Nghị quyết trung ương 5 Đại hội Đảng lần thứ IX, tiếp tục thực hiện Chỉ thị
15/CT-TW của Bộ chính trị và cũng là năm đầu tiên thực hiện Nghị định số
01/2003/NĐ-CP ngày 9 tháng 1 năm 2003 của Chính phủ. BHXH quận có những
thuận lợi và khó khăn sau:
- Thuận lợi:
Luôn luôn được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tạo điều kiện thuận lợi của
BHXH Thành phố Hà Nội, sự quan tâm chỉ đạo của Quận ủy, Uỷ ban Nhân dân
quận, sự phối hợp và ủng hộ của các ban, ngành, đoàn thể, của các phường và các
đơn vị tham gia BHXH.
Đội ngũ cán bộ công chức được bổ xung do tiếp nhận BHYT chuyển sang,
từ chỗ có 20 cán bộ, công chức nay tăng lên là 30 người đa số là cán bộ trẻ, khoẻ
có bằng cấp.
14
14
Copyright: Tài liệu đại học ©