Một số vấn đề lý luận chung về hoạt động thanh toán quốc tế theo
phương thức tín dụng chứng từ
1.1 Thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ
1.1.1 Khái niệm thanh toán quốc tế
Thanh toán quốc tế là việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả và quyền hưởng lợi
về tiền tệ phát sinh trên cơ sở các hoạt động kinh tế và phi kinh tế giữa các tổ chức,
cá nhân nước này với tổ chức, cá nhân nước khác, hay giữa một quốc gia với tổ
chức quốc tế, thông qua quan hệ giữa các ngân hàng của các nước liên quan.
Thanh toán quốc tế đã ra đời như một tất yếu khách quan trong quá trình
phát triển của nền kinh tế thế giới. Các quan hệ thanh toán quốc tế được chia làm
hai lĩnh vực rõ ràng là:Thanh toán trong ngoại thương (hay gọi theo cách cũ là mậu
dịch ) va Thanh toán phi ngoại thương (tức thanh toán phi mậu dịch ). TTQT theo
phương thức tín dụng chứng từ là một hình thức của thanh toán trong ngoai thương
(thanh toán mậu dịch ), một hình thức thanh toán phục vụ cho hoạt động xuất nhập
khẩu.
Hiện nay, trong hệ thống Ngân hàng Công thương Việt Nam (NHCTVN),
thanh toán quốc tế được hiểu là quá trình thực hiện các nghiệp vụ như: chuyển tiền,
thanh toán thẻ, nhờ thu, thanh toán L/C và các nghiệp vụ ngân hàng quốc tế khác
bằng ngoại tệ trong nội bộ hệ thống NHCTVN, giữa NHCT với các tổ chức tài
chính khác ở trong và ngoài nước thông qua mạng IBS (hệ thống nghiệp vụ ngân
hàng quốc tế của NHCTVN), mạng SWIFT (mạng tài chính viễn thông liên ngân
hàng toàn cầu) hoặc các hệ thống khác.
1.1.2. Thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ( Thư tín dụng -
Letter of Credit )
1.1.2.1 Khái niệm chung về phương thức tín dụng chứng từ.
Phương thức tín dụng chứng từ là một sự thỏa thuận, trong đó, theo yêu cầu
của khách hàng ( người yêu cầu mở L/C), một ngân hàng (ngân hàng phát hành
L/C) sẽ phát hành một bức thư, gọi là L/C (Letter of Credit ),theo đó,NHPH cam
kết trả tiền hoặc chấp nhận hối phiếu cho một bên thứ ba ( người thụ hưởng L/C)
khi người này xuất trình cho NHPH bộ chứng từ thanh toán phù hợp với những
điều kiện và điều khoản quy định của L/C.

+Ngân hàng được chỉ định (Nominated Bank):Là ngân hàng mà tại đó L/C có
giá trị thanh toán hoặc chiết khấu,hoặc lá bất cứ ngân hàng nào nếu có giá trị tự do.
Sự khác biệt giữa thanh toán tín dụng chứng từ với các phương thức thanh toán
khác được thể hiện rõ nét ở những ưu, nhược đIểm của phương thức thanh toán
này, ngoài những khác biệt rõ nét như phương thức thanh toán tín dụng chứng từ
đảm bảo công bằng cho người xuất khẩu và người nhập khẩu hơn các phương thức
khác, phạm vi áp dụng rộng hơn nhưng ngược lại lại phức tạp và tốn kém cho
người xuất khẩu và người nhập khẩu hơn các phương thức thanh toán khác,
phương thức thanh toán tín dụng chứng từ bắt buộc có sự tham gia của bên thứ ba
là ngân hàng.
1.1.2.2. Các loại thư tín dụng chủ yếu.
a. Thư tín dụng có thể huỷ ngang (Revocable L/C)
Là loại thư tín dụng mà người yêu cầu mở có toàn quyền đề nghị ngân hàng
mở thư tín dụng sửa đổi, bổ sung hoặc huỷ bỏ nó mà không cần báo trước cho
người hưởng lợi biết (đương nhiên việc đó phải diễn ra trước khi thư tín dụng được
thanh toán).Như vậy loại thư tín dụng có thể huỷ ngang thuộc loại cam kết không
bị ràng buộc trách nhiệm pháp lý. Đứng trên giác độ quyền lợi của bên bán, loại
thư tín dụng này không đảm bảo quyền lợi cho họ; do đó ngày nay nó ít được sử
dụng trong thương mại quốc tế .
b.Thư tín dụng không thể huỷ ngang ( Irrevocable L/C ).
Đây là loại thư tín dụng mà sau khi nó đã được mở ra thì mọi việc liên quan
tới sửa đổi bổ sung hoặc huỷ bỏ nó ngân hàng mở chỉ có thể được tiến hành trên cơ
sở sự thoả thuận của các bên có liên quan.
c.Thư tín dụng không thể huỷ ngang có xác nhận (Confirm irrevocable
L/C).
Đây là loại thư tín dụng không thể huỷ ngang, được một ngân hàng khác
đảm bảo trả tiền cho người thụ hưởng theo yêu cầu của ngân hàng mở thư tín dụng
đó.
Do có hai ngân hàng đứng ra cam kết trả tiền cho người hưởng lợi cho nên
loại thư tín dụng này được coi là rất đảm bảo quyền lợi cho bên bán.

xuất chuyển hàng hoá cho người mua.